{
"word": "boil",
"stem": "БУРЛИ",
"forms": [
"бурлить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "березе, гьалдезе, беролаго (гьалдолаго) чвахизе",
"examples": [
{
"en": "the sea is storm-tossed",
"av": "ралъад беролеб буго"
},
{
"en": "hatred is boiling",
"av": "рокьукълъи (ццин) гьалдолеб буго",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 6,
"stem": "ВСКИПЕ",
"forms": [
"вскипеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезе лъугьине",
"examples": [
{
"en": "the milk has boiled",
"av": "рахь гьалана"
}
]
},
{
"text": "ццидахине, ццидахун кӏалъазе",
"precomment": "to flare up",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 8,
"forms": [
"вскипятить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьализабизе, гьалдезабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to boil water",
"av": "лъим гьализабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 6,
"stem": "ЗАКИПЕ",
"forms": [
"закипеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезе лъугьине, гьализе",
"labels": [
"in the direct and figurative sense"
],
"examples": [
{
"en": "the water has boiled",
"av": "лъим гьалана"
},
{
"en": "work is in full swing",
"av": "хӏалтӏи гьалдезе лъугьана",
"comment": "хӏалтӏуда цӏа лъуна; хӏалтӏуда кор боркьизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 4,
"stem": "КИП",
"forms": [
"кипеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезе",
"precomment": "about liquid"
},
{
"text": "хӏалуцине, ццидахине",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "boil with anger",
"av": "ццин гьалаглъизе"
},
{
"en": "work is in full swing",
"av": "хӏалтӏи хӏалуцун буго, тӏад бан унеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 6,
"forms": [
"кипятить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "boil milk",
"av": "рахь гьалдезабизе"
},
{
"en": "to boil laundry",
"av": "бусадул къайи, гъоркьанретӏел гьализабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil",
"stress": 9,
"forms": [
"прокипятить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "boil soup",
"av": "чурпа гьалдезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "boiled",
"stem": "ВАРЁН",
"forms": [
"варёный",
"варёная",
"варёное"
],
"senses": [
{
"text": "белъараб",
"examples": [
{
"en": "boiled meat",
"av": "белъараб гьан"
}
]
}
]
}
{
"word": "boiled",
"stem": "КИПЯЧЁН",
"forms": [
"кипячёный",
"кипячёная",
"кипячёное"
],
"senses": [
{
"text": "гьализабураб, гьалдезабураб",
"examples": [
{
"en": "boiled water",
"av": "гьализабураб лъим"
}
]
}
]
}
{
"word": "boiled",
"stress": 7,
"forms": [
"отварной",
"отварная",
"отварное"
],
"senses": [
{
"text": "белъараб",
"examples": [
{
"en": "boiled meat",
"av": "белъараб гьан"
}
]
},
{
"text": "гьалдезабураб",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "boiler",
"forms": [
"котёл"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хьаг",
"examples": [
{
"en": "steam boiler",
"av": "хӏухьлал хьаг"
},
{
"en": "atomic boiler",
"av": "атомалъулаб реактор"
},
{
"en": "common pot",
"av": "дандбараб магӏишат, росдал хьаг"
},
{
"en": "to get into the cauldron",
"av": "сверун кквезе, жанир разаризе",
"labels": [
"военный термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "boiler",
"stress": 4,
"stem": "КОТЕЛЬН",
"forms": [
"котельный",
"котельная",
"котельное"
],
"senses": [
{
"text": "хьагал гьарулеб",
"examples": [
{
"en": "boiler-making plant",
"av": "хьагал гьарулеб завод"
}
]
},
{
"text": "хӏухьлал хьагал лъураб рукъ",
"precomment": "boiler room",
"labels": [
"used as a noun"
]
}
]
}
{
"word": "boilermaker",
"stress": 4,
"forms": [
"котельщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хьагазул устар"
},
{
"text": "хӏухьлал хьагазул специалист"
}
]
}
{
"word": "boiler room",
"stress": 6,
"forms": [
"кочегарка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кочегарка",
"comment": "хӏухьлал хьагал жанир ругеб рукъ"
}
]
}
{
"word": "boiling",
"stress": 6,
"forms": [
"кипячение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдезаби, гьализаби",
"precomment": "according to the verb кипятить"
}
]
}
{
"word": "boiling down",
"stress": 3,
"forms": [
"уварка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "белъуд хьезаби",
"precomment": "according to the verb to boil down"
},
{
"text": "белъудхьей",
"precomment": "by the verb to boil down"
}
]
}
{
"word": "boiling liquid",
"forms": [
"вар"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьализабураб пицӏ"
},
{
"text": "гьалараб лъим"
},
{
"precomment": "as if scalded with boiling water",
"text": "кутакалда вихха-хочизавуна, хӏинкъизавуна"
}
]
}
{
"word": "boiling water",
"stress": 6,
"forms": [
"кипяток"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьалараб лъим",
"examples": [
{
"en": "scald eggs with boiling water",
"av": "ханазда тӏаде гьалараб лъим тӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "boiling; bubbling",
"stress": 4,
"stem": "КИПУЧ",
"forms": [
"кипучий",
"кипучая",
"кипучее"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдолеб, беролеб",
"examples": [
{
"en": "turbulent stream",
"av": "беролеб их"
}
]
},
{
"text": "жигараб, хӏалуцараб, гӏедегӏараб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "bustling activity; teeming activity",
"av": "жигараб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "boiling; ebullition",
"stress": 4,
"stem": "КИПЕНИ",
"forms": [
"кипение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьали, гьалдей",
"precomment": "by the verb to boil",
"examples": [
{
"en": "boiling point",
"av": "щибниги гьализе байбихьулеб мех, гӏуж",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"en": "bring to a boiling point",
"av": "гьалиялде ккезабизе, гьалулеб гӏужалде бахинабизе; ццин бахъинаби, ццин гьалаглъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil away",
"stress": 2,
"stem": "ВЫКИПЕ",
"forms": [
"выкипеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалун тӏаса ине",
"comment": "камизе",
"examples": [
{
"en": "the water boiled away quickly over high heat",
"av": "кутакаб цӏадутӏа лъим, хехго гьалун, тӏаса ана (камуна), дагьлъана"
}
]
}
]
}
boil away, evaporate by boiling
сообщить о неточности{
"word": "boil away, evaporate by boiling",
"stress": 6,
"forms": [
"выкипать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выкипеть",
"kind": "see"
}
]
}
boil away; be well-boiled
сообщить о неточности{
"word": "boil away; be well-boiled",
"stress": 2,
"forms": [
"вывариться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "белъине",
"precomment": "e.g., about meat"
}
]
}
{
"word": "boil down",
"stress": 3,
"forms": [
"уваривать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "уварить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "boil down",
"stress": 5,
"forms": [
"уварить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "белъуд хьезабизе",
"precomment": "something, bring to readiness by boiling"
},
{
"text": "гьализабун дагьлъизабизе",
"precomment": "reduce volume",
"comment": "объем, къадар сундулниги"
}
]
}
{
"word": "boil down",
"stress": 5,
"forms": [
"увариться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "белъуд хьезе; тӏубан белъине",
"precomment": "to boil thoroughly",
"examples": [
{
"en": "the meat is not done yet",
"av": "гьан жеги белъуд хьун гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "белъиндал гьитӏинлъизе",
"precomment": "decrease in volume"
}
]
}
boil over; accumulate
сообщить о неточности{
"word": "boil over; accumulate",
"stress": 6,
"stem": "НАКИПЕ",
"forms": [
"накипеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалулеб лъамалъиялда тӏад полоп ккезе"
},
{
"text": "гьалулеб лъамалъиялда гъоркь аххакь ккезе"
},
{
"text": "тӏекъал ишал гӏемерлъун, ццин бахъине",
"precomment": "about some feelings, heavy experiences, etc.",
"comment": "скопиться, собраться",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to have one's heart overflowing with grief",
"av": "ццидаца ракӏ гьалдолеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil thoroughly",
"stress": 5,
"forms": [
"проваривать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "проварить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "boil thoroughly",
"stress": 7,
"forms": [
"проварить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "белъинабизе",
"precomment": "what, to bring to readiness"
},
{
"text": "регъезе, рацӏцӏи биараб металлалъул цӏезабизе",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "boil thoroughly",
"stress": 7,
"stem": "ПРОКИПЕ",
"forms": [
"прокипеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан гьализе",
"comment": "гьалдезе"
},
{
"text": "кигӏаналиго заманалъ гьализе",
"examples": [
{
"en": "the soup has boiled away",
"av": "чурпа гъалдана"
}
]
}
]
}
{
"word": "boil; furuncle",
"stress": 4,
"forms": [
"фурункул"
],
"labels": [
"masculine gender",
"medicine"
],
"senses": [
{
"text": "бокьонацӏ, бижаражо",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "boil; furuncle",
"stress": 2,
"forms": [
"чирей"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏихь, бокьонацӏ, бижараб жо",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "boisterous",
"stem": "БУЙН",
"forms": [
"буйный",
"буйная",
"буйное"
],
"senses": [
{
"text": "гьалагаб, мех-мехалъ хӏалуцунеб (речӏчӏун бачӏунеб), кутакаб",
"precomment": "gusty, strong",
"examples": [
{
"en": "boisterous wind",
"av": "кутакаб (гьалагаб) гьури"
}
]
},
{
"text": "хӏалигъараб, хӏалигъун (хехго) бижулеб, гӏел хехаб",
"precomment": "fast-growing",
"examples": [
{
"en": "lush growth",
"av": "хӏалигъараб бижи"
}
]
},
{
"text": "чанкӏкӏараб, кквей гьечӏеб, квелъ бачӏеб, квегъичӏеб, согӏаб, мутӏигӏлъулареб",
"precomment": "unrestrained",
"examples": [
{
"en": "violent temper",
"av": "чанкӏкӏараб (согӏаб) хасият",
"comment": "гӏамал, тӏабигӏат"
},
{
"en": "restless head; wild spirit",
"av": "бичч-бакъ гьечӏев, гӏурхъулъа ворчӏарав, сундулго ургъел гьечӏев чи"
}
]
}
]
}