{
"word": "blabber",
"stress": 5,
"forms": [
"трепач"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏандачи, чвархъеро, кӏалгӏемер, гьорол гьобо, хъирмалгӏемер",
"labels": [
"coarse word",
"colloquial (vernacular) word"
]
}
]
}
{
"word": "blab abroad",
"stress": 9,
"forms": [
"растрезвонить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе кьвагьизе, тӏибитӏизабизе (къватӏул харбал, бугьтанал…)",
"precomment": "what about what",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "blab; let slip",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"проболтаться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада тира-сверулев вукӏине",
"examples": [
{
"en": "hang around the street until evening",
"av": "къасилъагӏан къотӏнов гӏадада тира-сверулев вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "blab; let slip",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"проболтаться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "балъгояб жо бицун борчӏизе",
"precomment": "to let it slip, to blurt out"
}
]
}
{
"word": "black",
"stem": "ЧЁРН",
"forms": [
"чёрный",
"чёрная",
"чёрное",
"чёрные"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб",
"examples": [
{
"en": "black dress",
"av": "чӏегӏераб гурде"
},
{
"en": "rye bread",
"av": "чӏегӏераб чед"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏераб, квешаб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "dark thoughts",
"av": "квешал пикраби"
}
]
},
{
"text": "бетӏераб гуреб, нахъасан бугеб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "back door",
"av": "нахъехун рахъалдасан бугеб нух"
},
{
"en": "menial work",
"av": "чӏегӏераб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏерал, неграл",
"precomment": "in the meaning of the noun the blacks"
},
{
"text": "чӏегӏерал",
"precomment": "in the meaning of the noun the blacks",
"comment": "фигураби",
"labels": [
"chess term"
],
"examples": [
{
"en": "dark days",
"av": "чӏегӏерал къоял, захӏматал, къваридал къоял"
},
{
"en": "black gold",
"av": "чӏегӏераб месед, нефть"
},
{
"en": "ferrous metals",
"av": "чӏегӏерал металлал"
},
{
"en": "keep under strict control",
"av": "лъидехунниги квешаб бербалагьи гьабизе"
},
{
"en": "in black and white",
"av": "бичӏчӏуледухъ, магӏна баянго, битӏухъе"
},
{
"en": "to see everything in a gloomy light",
"av": "кинабго квешаблъун рикӏкӏине (бихьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "blackball",
"stress": 9,
"forms": [
"забаллотировать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "вищичӏого тезе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "рищиялъе кандидатура лъурав чи",
"examples": [
{
"en": "blackball a candidate",
"av": "кандидат вищичӏого тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "blackberry",
"stress": 5,
"forms": [
"ежевика"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодокари, чӏабтӏи",
"precomment": "shrub, berry"
}
]
}
{
"word": "blackberry",
"stress": 5,
"stem": "ЕЖЕВИЧН",
"forms": [
"ежевичный",
"ежевичная",
"ежевичное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодокаридул",
"examples": [
{
"en": "blackberry bush",
"av": "гӏодокаридул (чӏабтӏиялъул) хъарахъ (хьуй)"
},
{
"en": "blackberry jam",
"av": "гӏодокаридул мурапа"
}
]
}
]
}
{
"word": "blacken",
"stress": 6,
"stem": "ОЧЕРНИ",
"forms": [
"очернить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер белъине",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to blacken eyebrows",
"av": "кьунсрул чӏегӏер релъине"
}
]
},
{
"text": "бугьтан лъезе; тӏасан харбал рицине",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "he will defame anyone",
"av": "гъос бокьарав чиясда бугьтан лъела"
}
]
}
]
}
{
"word": "blackened",
"stem": "ЧЕРНЁН",
"forms": [
"чернёный",
"чернёная",
"чернёное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб кьер гьабураб",
"examples": [
{
"en": "blackened steel",
"av": "чӏегӏераб кьер гьабураб чаран, чӏегӏер гьабураб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "blackening",
"stress": 5,
"forms": [
"чернение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьаби, чӏегӏераб кьер гьаби",
"precomment": "by verb"
}
]
}
{
"word": "blacken; defame",
"stress": 6,
"forms": [
"черниить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьабизе, чӏегӏерлъизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "blacken eyebrows",
"av": "кьунсрул чӏегӏер релъине"
}
]
},
{
"text": "суризавизе, хъублъизабизе, гьечӏеб жо лъидениги бугъизе, лъиданиги бугьтан лъезе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "чӏегӏер биччазе, чӏегӏер гьабизе (металл, ярагъ)",
"precomment": "what",
"comment": "bluish; browning",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "blacken; slander",
"stress": 6,
"forms": [
"очернять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "очернить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "blackmail",
"stress": 5,
"forms": [
"шантаж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизави, кинаб букӏаниги мурадалда балъголъи бицинилан, суризавилилан хӏинкъаби кьей"
}
]
}
{
"word": "blackmail",
"stress": 7,
"forms": [
"шантажировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги хӏинкъизавизе, хӏинкъаби кьезе",
"precomment": "whom-what"
}
]
}
{
"word": "blackmailer",
"stress": 7,
"forms": [
"шантажист"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги хӏинкъизавулев, лъиениги хӏинкъаби кьолев чи"
}
]
}
{
"word": "blackness",
"stress": 7,
"forms": [
"чернота"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъи"
}
]
}
{
"word": "blackout",
"stress": 12,
"forms": [
"светомаскировка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бахчи, канлъи бихьизе тунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "blacksmith",
"stress": 5,
"forms": [
"кузнец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къебед, маххукъебед"
}
]
}
{
"word": "blacksmith's",
"stress": 5,
"stem": "КУЗНЕЧН",
"forms": [
"кузнечный",
"кузнечная",
"кузнечное"
],
"senses": [
{
"text": "къебелъул, къебелъи гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "forge shop",
"av": "къебелъул цех"
},
{
"en": "forge hammer",
"av": "къебелъул квартӏа"
},
{
"en": "blacksmithing work",
"av": "къебелъухъ гьарулел хӏалтӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "blackthorn; sloe",
"forms": [
"тёрн"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гогаман",
"comment": "ягоды; пихъ, гъветӏ",
"labels": [
"collective noun"
]
}
]
}
{
"word": "blackthorn; sloe",
"stress": 5,
"forms": [
"терновник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гогаман",
"comment": "пихъ, гъветӏ",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "black currant",
"stress": 10,
"stem": "ЧЕРНОСМОРОДИНН",
"forms": [
"черносмородинный",
"черносмородинная",
"черносмородинное",
"черносмородиновый",
"черносмородиновая",
"черносмородиновое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб смородинаялъул"
}
]
}
{
"word": "black grouse",
"stress": 2,
"forms": [
"тетерев"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанса",
"precomment": "mug'rul",
"comment": "хӏинчӏ"
}
]
}
{
"word": "black grouse hen",
"forms": [
"тетёрка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эбелаб гӏанса",
"comment": "цӏугӏанса"
}
]
}
{
"word": "Black Hundredist",
"stress": 7,
"forms": [
"черносотенец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "черносотенец (цебесеб Россиялда монархиялъул рахъ ккурав бищун квешав реакционер), чӏегӏераб сотнялъулав",
"labels": [
"related to history",
"historical term"
]
}
]
}
{
"word": "black ice",
"stress": 6,
"forms": [
"гололедица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лулараб цӏер, цӏертӏей",
"comment": "ракьалда, нухазда ва гь. ц. чӏвараб тӏеренаб цӏер"
}
]
}
{
"word": "Black Sea",
"stress": 7,
"forms": [
"черноморский",
"черноморская",
"черноморское"
],
"senses": [
{
"text": "ЧӀегӏераб ралъдал",
"examples": [
{
"en": "Black Sea coast",
"av": "ЧӀегӏераб ралъдал рагӏаллъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "black woman",
"stress": 7,
"forms": [
"негритянка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "неграй"
}
]
}
{
"word": "black (horse)",
"stress": 6,
"forms": [
"вороной",
"вороная",
"вороное"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб, чӏегӏеркьераб",
"precomment": "about the suit/color",
"examples": [
{
"en": "black horse",
"av": "чӏегӏераб чу"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏерчу",
"labels": [
"used as a noun"
]
}
]
}
{
"word": "black-and-white",
"stress": 8,
"stem": "ЧЁРНО-БЕЛ",
"forms": [
"чёрно-белый",
"чёрно-белая",
"чёрно-белое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерхъахӏаб",
"examples": [
{
"en": "black and white image",
"av": "чӏегӏерхъахӏаб сурат"
}
]
}
]
}
{
"word": "black-bearded",
"stress": 9,
"forms": [
"чернобородый",
"чернобородая",
"чернобородое"
],
"senses": [
{
"text": "мегеж чӏегӏерав, чӏегӏермагжилав"
}
]
}
{
"word": "black-browed",
"stress": 8,
"forms": [
"чёрнобровый",
"чёрнобровая",
"чёрнобровое"
],
"senses": [
{
"text": "кьунсрул чӏегӏерав, кьунсрул чӏегӏер"
}
]
}
{
"word": "black-eyed",
"stress": 8,
"stem": "ЧЕРНОГЛАЗ",
"forms": [
"черноглазый",
"черноглазая",
"черноглазое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"en": "dark-eyed girl",
"av": "берал чӏегӏерай яс"
}
]
}
]
}
{
"word": "black-eyed",
"stress": 6,
"forms": [
"черноокий",
"черноокая",
"черноокое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "black-haired",
"stress": 9,
"forms": [
"черноволосый",
"черноволосая",
"черноволосое"
],
"senses": [
{
"text": "рас чӏегӏераб"
}
]
}
{
"word": "black-haired",
"stem": "ЧЕРНОШЁРСТН",
"forms": [
"черношёрстный",
"черношёрстная",
"черношёрстное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерквасулеб; квас чӏегӏераб; чӏегӏераб квас бугеб",
"examples": [
{
"en": "black-fleeced sheep",
"av": "чӏегӏерквасулаб гӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "black-maned",
"stress": 8,
"forms": [
"черногривый",
"черногривая",
"черногривое"
],
"senses": [
{
"text": "жал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"en": "black-maned horse",
"av": "жал чӏегӏераб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "black-veined white",
"forms": [
"боярышница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "боярышница",
"comment": "кӏалкӏучӏазул цо тайпа"
}
]
}
black; black person, negro
сообщить о неточности{
"word": "black; black person, negro",
"stress": 7,
"forms": [
"чернокожий",
"чернокожая",
"чернокожее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏом чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "blade",
"stress": 6,
"stem": "КЛИНКОВ",
"forms": [
"клинковый",
"клинковая",
"клинковое"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "blade steel",
"av": "хунжрул, хвалчаби гьарулеб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "blade",
"stress": 5,
"forms": [
"клинок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бал",
"comment": "хвалчадул, хонжрол"
},
{
"text": "хвалчен, ханжар"
}
]
}
{
"word": "blade",
"stress": 2,
"forms": [
"лезвие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бал",
"examples": [
{
"en": "axe blade",
"av": "гӏощтӏол бал"
},
{
"en": "scythe blade",
"av": "харицелалъул бал"
}
]
},
{
"text": "лезвие, алмас",
"precomment": "for safety razor"
}
]
}
{
"word": "blade of grass",
"stress": 4,
"forms": [
"былинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "харисум, харигӏучӏ",
"examples": [
{
"en": "thin as a blade of grass",
"av": "харигӏучӏгӏан тӏеренай"
}
]
}
]
}
{
"word": "blade of grass",
"stress": 5,
"forms": [
"травинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "харил сум, харил гӏучӏ"
}
]
}
{
"word": "blade, vane",
"stress": 2,
"forms": [
"лопасть"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги гӏебаб чӏинтӏараб рахъ",
"precomment": "wide flat end of something",
"comment": "бугьнал ва гь. ц."
},
{
"text": "квархи, милъир",
"precomment": "oars, etc.",
"examples": [
{
"en": "propeller blade",
"av": "техтероялъул милъир"
}
]
}
]
}
{
"word": "blame",
"stress": 6,
"forms": [
"порицать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бадибчӏвай гьабизе; гӏайиб гьабизе; семизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "condemn someone's behavior",
"av": "лъил букӏаниги хьвада-чӏвади какизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "blamelessness",
"stress": 7,
"forms": [
"беспорочность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гьечӏолъи, хатӏа гьечӏолъи, мукъсанлъи гьечӏолъи, гӏайиб чӏвазе бакӏ гьечӏолъи, бацӏцӏалъи"
}
]
}
blameless; irreproachable
сообщить о неточности{
"word": "blameless; irreproachable",
"stress": 7,
"stem": "БЕСПОРОЧН",
"forms": [
"беспорочный",
"беспорочная",
"беспорочное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайиб гьечӏеб, мукъсанлъи гьечӏеб, хатӏа гьечӏеб, камилаб, бацӏцӏадаб",
"examples": [
{
"en": "blameless service",
"av": "бацӏцӏадаб хъулухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "blame, reproach",
"stress": 6,
"stem": "НАРЕКАНИ",
"forms": [
"нарекание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бадибчӏвай, семи, гӏайиб гьаби",
"examples": [
{
"en": "arouse criticism",
"av": "бадибчӏвай багъаризабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "blame; censure",
"stress": 4,
"forms": [
"хулить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хьамизе, какизе, назаб чӏвазе",
"precomment": "whom-what"
}
]
}
{
"word": "blank",
"stress": 5,
"forms": [
"болванка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жиндасан щибниги гьабизе хӏадурараб металлалъул яги цӏулал кесек",
"labels": [
"technology"
]
},
{
"text": "тӏагърикуц",
"precomment": "for headwear"
}
]
}
{
"word": "blanket",
"stress": 4,
"forms": [
"одеяло"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "юргъан, одеял",
"examples": [
{
"en": "quilted blanket",
"av": "жаниб кваксквасги лъун, квар чӏвараб юргъан"
},
{
"en": "flannel blanket",
"av": "измуралъул (байкадул) одеял"
}
]
}
]
}
{
"word": "blank; spacing",
"stress": 5,
"forms": [
"пробельный",
"пробельная",
"пробельное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобогояб, гьоркьоб биччараб",
"examples": [
{
"en": "spacing material",
"av": "хӏарпазда (рагӏабазда, мухъазда) гьоркьоб бакӏ тезелъун лъолел (металлалъул, пластмассалъул, цӏулал) чӏалал",
"labels": [
"полиграфия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "blasphemer",
"stress": 6,
"forms": [
"богохульник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "Аллагь, дин ва диналъ кӏодо гьарулел жал какулев, хӏакъир гьарулев чи",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "blasphemy",
"stress": 6,
"forms": [
"богохульство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "Аллагь, дин ва диналъ кӏодо гьарулел жал каки, хӏакъир гьари",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "blasphemy; sacrilege",
"stress": 4,
"forms": [
"кощунство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги хӏурмат гьабулеб жоялде (чиясде) нахъегӏанаб (къабихӏаб) бербалагьи"
}
]
}
{
"word": "blaster",
"stress": 7,
"forms": [
"взрывник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "взрывник, кьвагьизабиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "blast furnace",
"stress": 2,
"stem": "ДОМН",
"forms": [
"домна"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "домнапечь",
"comment": "хъазан биунеб печь"
}
]
}
{
"word": "blast furnace worker",
"stress": 2,
"forms": [
"доменщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "доменщик",
"comment": "домнаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "blast-furnace",
"stress": 2,
"stem": "ДОМЕНН",
"forms": [
"доменный",
"доменная",
"доменное"
],
"senses": [
{
"text": "домнаялъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "blast furnace",
"av": "домна-печь (хъазан биунеб печь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "blatherer",
"stress": 8,
"forms": [
"краснобай"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада гӏемер гаргадулев чи, чӏухӏараб (чӏобогояб) хабар бицунев чи",
"labels": [
"disapprovingly"
]
}
]
}
{
"word": "blatherer",
"stress": 7,
"forms": [
"пустомеля"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада гаргадулев чи, чӏобогояб хабар бицунев (хъурулев) чи, чӏандачи"
}
]
}
{
"word": "blaze",
"stress": 6,
"stem": "ПОЛЫХА",
"forms": [
"полыхать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гваргъан (гваргъун) рекӏине",
"examples": [
{
"en": "a fire is raging",
"av": "цӏа гваргъун рекӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "blaze up; flare up",
"stress": 6,
"forms": [
"запылать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гваргъан цӏа рекӏине лъугьине"
},
{
"text": "гвангъун кунчӏизе лъугьине"
}
]
}