{
"word": "by a miracle",
"stress": 2,
"forms": [
"чудом"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибго, хӏикматго, тамашаго; хӏалалъ, хӏалица",
"examples": [
{
"en": "they miraculously escaped",
"av": "дол хӏалица рорчӏана (хвасарлъана), дол гӏажаибго хвасарлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "by birth",
"stress": 2,
"forms": [
"родом"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "he is from Moscow",
"av": "дов Москваялдаса вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "by cart, in bulk",
"stress": 4,
"forms": [
"гужом"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "чоца цӏан",
"comment": "гьоко, чанагъ",
"examples": [
{
"en": "transport in bulk; cart",
"av": "чоца цӏан, баччизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by day",
"stress": 2,
"forms": [
"денно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "day and night",
"av": "къадги къасиги, даимго, нахъаса къотӏичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "by day",
"forms": [
"днём"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къад",
"examples": [
{
"en": "this afternoon",
"av": "жакъа къад"
},
{
"en": "yesterday afternoon",
"av": "сон къад"
}
]
}
]
}
{
"word": "by dragging",
"stress": 2,
"forms": [
"волоком"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "бехъерхъун",
"precomment": "khadub",
"examples": [
{
"en": "to haul a boat by portage",
"av": "раса (хадуб) бехъерхъун бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "by five",
"stress": 2,
"forms": [
"пятью"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "щуцӏул",
"examples": [
{
"en": "five times five is twenty-five",
"av": "щуцӏул щуго – къоло щуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "by force",
"stress": 2,
"forms": [
"силой"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалалъ; гучалъ; хӏалица; кутакалдалъун",
"examples": [
{
"en": "I don't force anyone to work",
"av": "дица хӏалица хӏалтӏизе тӏамуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "by force; boldly",
"stress": 5,
"forms": [
"нахрапом"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "нич бахъун, нич тӏагӏун",
"examples": [
{
"en": "to act brazenly",
"av": "нич бахъун, тӏаделъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by God",
"stress": 5,
"forms": [
"ей-богу"
],
"labels": [
"interjection",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "аллагьасхӏа, валлагьи-биллагьи, бичасхӏа"
}
]
}
{
"word": "by gravity",
"stress": 6,
"forms": [
"самотёком"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "жибго чвахун",
"precomment": "about fluid movement"
},
{
"text": "биччан тун, нухмалъи гьечӏого, план гьечӏого",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "by hand",
"stress": 6,
"forms": [
"вручную"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "квералъ",
"comment": "квераз",
"examples": [
{
"en": "dig manually",
"av": "квераз бухъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by hearsay",
"stress": 7,
"forms": [
"понаслышке"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏухъе; лъидасанниги рагӏун",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to know by hearsay",
"av": "лъидасанниги рагӏун лъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by heart",
"stress": 6,
"forms": [
"назубок"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏехъе, цӏакъ лъикӏ",
"comment": "лъазе",
"examples": [
{
"en": "learn a poem by heart",
"av": "кечӏ рекӏехъе лъазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by heart",
"stress": 5,
"forms": [
"наизусть"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏехъе",
"examples": [
{
"en": "recite poems by heart",
"av": "кучӏдул рекӏехъе цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by her; with it",
"stress": 1,
"forms": [
"ею"
],
"labels": [
"pronoun",
"personal pronoun"
],
"see_also": [
{
"target": "она",
"kind": "from",
"comment": "творительный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "by me",
"forms": [
"мной",
"мною"
],
"labels": [
"personal pronoun"
],
"senses": [
{
"text": "дун"
}
],
"see_also": [
{
"target": "я",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "by name; roll call",
"forms": [
"поимённо"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар-цӏарккун",
"examples": [
{
"en": "to call roll by name",
"av": "цӏар-цӏарккун ахӏизе"
}
]
}
]
}
by name; surname by surname
сообщить о неточности{
"word": "by name; surname by surname",
"stress": 6,
"forms": [
"пофамильно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "фамилиял ккун",
"examples": [
{
"en": "call by last name",
"av": "фамилиял ккун ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "by night; nightly",
"stress": 2,
"forms": [
"нощно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "day and night",
"av": "гьоркьоса къотӏичӏого, кидаго; къадги къасиги"
}
]
}
]
}
{
"word": "by nine",
"stress": 7,
"forms": [
"девятью"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "ичӏго нухалъ, ичӏцӏул",
"examples": [
{
"en": "nine times five is forty-five",
"av": "ичӏцӏул щуго – кӏикъоялда щуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "by nobody",
"stress": 4,
"forms": [
"никем"
],
"see_also": [
{
"target": "никто",
"kind": "from",
"comment": "творительный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "by no means",
"stress": 4,
"forms": [
"отнюдь"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "валлагь; кигӏан дагьабниги",
"examples": [
{
"en": "not at all like that",
"av": "валлагь, гьедин гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "by oneself",
"stress": 4,
"forms": [
"собой",
"собою"
],
"labels": [
"pronoun"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "it goes without saying",
"av": "жиндасанго бичӏчӏула, щаклъизе бакӏ гьечӏо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "себя",
"kind": "from",
"comment": "творительный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "by oneself",
"stress": 4,
"forms": [
"собою"
],
"labels": [
"pronoun"
],
"see_also": [
{
"target": "собой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "by swimming",
"forms": [
"вплавь"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "лъедон, лъедолаго",
"examples": [
{
"en": "cavalry crossed swimming",
"av": "рекӏараб аскар лъедон доб рахъалде бахана"
}
]
}
]
}
{
"word": "by ten",
"stress": 2,
"forms": [
"десятью"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "анцӏул",
"examples": [
{
"en": "ten times ten is one hundred",
"av": "анцӏул анцӏго – нусго"
}
]
}
]
}
by the verb to appear
сообщить о неточности{
"word": "by the verb to appear",
"stress": 4,
"forms": [
"явление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏин",
"precomment": "according to the verb to appear"
},
{
"text": "лъугьа-бахъин, иш, хӏал",
"examples": [
{
"en": "usual phenomenon",
"av": "гӏадатаб иш"
},
{
"en": "phenomenon of nature",
"av": "тӏабигӏаталъул лъугьа-бахъин"
}
]
},
{
"text": "бижи, бакки",
"precomment": "that which appeared, arose",
"examples": [
{
"en": "talent is a comparatively rare phenomenon",
"av": "пагьму (гьунар) цӏакъ къана-гӏатго бижулеб (букӏунеб) жо буго"
}
]
},
{
"text": "явление",
"comment": "театралъул пардавалъул цо бутӏа",
"labels": [
"theatrical term"
]
}
]
}
{
"word": "by the verb to fade",
"stress": 5,
"forms": [
"загнуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏизе; кӏичӏизе; кӏичӏван ине; сукӏун ине",
"examples": [
{
"en": "the corner of the page is folded",
"av": "гьумералъул бокӏон (гӏин) сукӏана"
}
]
}
]
}
by the verb to fall down
сообщить о неточности{
"word": "by the verb to fall down",
"stress": 6,
"forms": [
"повалиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бегун ине; рехун ине",
"examples": [
{
"en": "fall onto the bed",
"av": "кроваталде рехун ине"
},
{
"en": "the fence has fallen over",
"av": "чали рехун ана (чӏван ана)"
}
]
}
]
}
by the verb to slip down
сообщить о неточности{
"word": "by the verb to slip down",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"оползти"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "батӏалъун (ччукӏун, хъущтӏун) гӏодобе бачӏине",
"precomment": "to settle, to slip"
}
]
}
by the verb to slip down
сообщить о неточности{
"word": "by the verb to slip down",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"оползти"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги сверун хъурщизе (шуризе)",
"precomment": "whom-what (around something)",
"examples": [
{
"en": "the ant crawled around the bush",
"av": "цӏунцӏра хъарахъ сверун шурана (шурун ана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "by the verb wave",
"stress": 5,
"forms": [
"волна"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "карачел",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "sea wave",
"av": "ралъдал карачел"
},
{
"en": "blast wave",
"av": "гьавадул карачел"
},
{
"en": "sound wave",
"av": "гьаркьил карачел",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"en": "wave of the labor movement",
"av": "хӏалтӏухъабазул багъа-бачариялъул карачел"
}
]
}
]
}
{
"word": "by the way",
"stress": 4,
"forms": [
"кстати"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "жиндир заманаялда, битӏун къваригӏараб мехалда, бакӏ ккун букӏаго",
"precomment": "timely",
"examples": [
{
"en": "say something opportunely",
"av": "битӏун къваригӏараб мехалда щибниги абизе"
}
]
},
{
"text": "квегӏенаб мехалда, заман букӏаго, санагӏат букӏаго",
"precomment": "at the same time, taking the opportunity",
"examples": [
{
"en": "I'll walk around the city, by the way I'll drop into the shop",
"av": "шагьаралда тира-сверила, заман букӏаго, тукаде ваккила"
}
]
},
{
"text": "абухъего, битӏун бицани",
"precomment": "in addition to something",
"labels": [
"used as a parenthetical word"
],
"examples": [
{
"en": "by the way, when were you there?",
"av": "битӏун бицани, кида мун дова вукӏарав (доя йикӏарай)?"
}
]
}
]
}
{
"word": "by way of loan",
"stress": 9,
"forms": [
"заимообразно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къарзалъ, къарзалъ (бекӏеда) босун, нахъбуссинабизелъун",
"examples": [
{
"en": "to lend money on interest",
"av": "къарзалъ гӏарац кьезе"
}
]
}
]
}