{
"word": "бакӏ",
"homonym": 1,
"forms": [
"бакӏ",
"бакӏалъ",
"бакӏалъул",
"бакӏал"
],
"senses": [
{
"text": "lieu, endroit",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб бакӏ",
"fr": "bon endroit"
},
{
"av": "хӏал лъалареб бакӏ",
"fr": "lieu inconnu"
},
{
"av": "бакӏ кквезе",
"fr": "occuper une place"
},
{
"av": "бакӏ гьечӏо",
"fr": "il n'y a pas de place"
},
{
"av": "босизе бакӏ гьечӏо",
"fr": "n'avoir nulle part où prendre"
},
{
"av": "ине бакӏ гьечӏо",
"fr": "n'avoir nulle part où aller"
},
{
"av": "чӏезе бакӏ гьечӏо",
"fr": "nulle part où s'arrêter"
},
{
"av": "битӏараб бакӏалда",
"fr": "sur un terrain plat; de toutes pièces, sans raison"
},
{
"av": "добго бакӏалда",
"fr": "au même endroit"
},
{
"av": "нижеца сордо бараб бакӏалда",
"fr": "là où nous avons passé la nuit"
},
{
"av": "щиб бакӏалда?",
"fr": "où ? à quel endroit ?"
},
{
"av": "бугеб бакӏалдаго",
"fr": "sur place"
},
{
"av": "цогидал бакӏазда",
"fr": "ailleurs, dans d'autres endroits"
},
{
"av": "гӏемерал бакӏазде щвана дов",
"fr": "il est allé dans de nombreux endroits"
},
{
"av": "цо бакӏалдаса цоги бакӏалде",
"fr": "d'un lieu à un autre; de place en place"
},
{
"av": "бакӏалъул падежал",
"fr": "cas locatifs",
"labels": [
"grammaire"
]
}
]
},
{
"text": "parcelle, superficie",
"examples": [
{
"av": "чӏобогояб бакӏ",
"fr": "terrain vague, friche"
}
]
},
{
"text": "localité, district, environs; contrée; région",
"examples": [
{
"av": "гохӏал ругеб бакӏ",
"fr": "région collinaire, pays accidenté"
},
{
"av": "гьаб бакӏ",
"fr": "cet endroit, cette région"
},
{
"av": "доб бакӏ",
"fr": "cet endroit, cette région"
},
{
"av": "доб бакӏ дида лъикӏ лъала",
"fr": "je connais bien cette région"
},
{
"av": "лъалареб бакӏ",
"fr": "terrain inconnu"
},
{
"av": "чияр бакӏ",
"fr": "pays étranger, exil ; maison étrangère"
},
{
"av": "бакӏ чияр бугониги, чи нилъергойин",
"fr": "bien que la maison soit étrangère, les maîtres sont des gens proches",
"labels": [
"dicton"
]
},
{
"av": "нижер бакӏалда",
"fr": "dans notre région, dans nos parages, dans nos environs"
}
]
},
{
"text": "emplacement; lieu de séjour; localisation",
"examples": [
{
"av": "гьалбал рещтӏараб бакӏ бице",
"fr": "dis où les invités se sont installés"
}
]
},
{
"text": "espace",
"examples": [
{
"av": "гьава гьечӏеб бакӏ",
"fr": "espace sans air"
}
]
},
{
"text": "endroit, passage d'un texte, d'une œuvre",
"examples": [
{
"av": "къисаялъул бищунго лъикӏаб бакӏ",
"fr": "le meilleur endroit dans la nouvelle"
}
]
},
{
"text": "lieu, position",
"examples": [
{
"av": "кӏудияб бакӏ ккола",
"fr": "occupe une grande place"
},
{
"av": "тӏоцебесеб бакӏ кквезе",
"fr": "arriver en première position"
}
]
},
{
"text": "poste ; fonction",
"examples": [
{
"av": "гьединаб бакӏалда хӏалтӏулев чи чӏухӏарав вукӏине бегьуларо",
"fr": "une personne occupant un tel poste ne doit pas être hautaine"
}
]
},
{
"text": "refuge, abri",
"examples": [
{
"av": "руссунеб бакӏ",
"fr": "refuge, asile"
},
{
"av": "сордо базе бакӏ",
"fr": "refuge pour la nuit"
},
{
"av": "цӏадакьа вахчизе бакӏ балагьизе",
"fr": "chercher un abri contre la pluie"
}
]
},
{
"text": "fondement, cause, motif",
"examples": [
{
"av": "гьедин кӏалъазе бакӏ гьечӏо дур",
"fr": "tu n'as aucune raison de te comporter ainsi"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏ",
"homonym": 2,
"forms": [
"бакӏ",
"бакӏица",
"бакӏил",
"бакӏал"
],
"senses": [
{
"text": "chaise, tabouret",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб бакӏ",
"fr": "petite chaise"
},
{
"av": "мугъ чӏвалеб бакӏ",
"fr": "chaise",
"comment": "avec dossier"
},
{
"av": "гъоркь бакӏ лъезе",
"fr": "poser une chaise",
"comment": "à quelqu'un ; considéré comme un signe de respect"
},
{
"av": "бакӏил бох",
"fr": "pied de chaise"
},
{
"av": "бакӏил мугъ",
"fr": "dossier de chaise"
},
{
"av": "бакӏитӏа гӏодов чӏа",
"fr": "assieds-toi sur la chaise"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏитӏакӏус",
"kind": "see",
"comment": "бакӏитӏе рахъин",
"comment_lang": "av"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏ",
"stem": "б",
"forms": [
"бакӏ",
"бакӏго"
],
"senses": [
{
"text": "lourdement",
"labels": [
"adverbe"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏ гьабизе",
"fr": "alourdir, rendre lourd"
},
{
"av": "гьеб юк гьакие бакӏго букӏина",
"fr": "cette charge est trop lourde pour la charrette"
},
{
"av": "бакӏго батани, дагьаб тӏаса босе",
"fr": "si c'est lourd, enlève un peu"
}
]
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}
{
"word": "бакӏаб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бакӏаб"
],
"gender_forms": [
"бакӏаб",
"бакӏав",
"бакӏай"
],
"senses": [
{
"text": "lourd, pesant; consistant, de poids",
"examples": [
{
"av": "бакӏаб гамачӏ",
"fr": "lourde pierre"
},
{
"av": "бакӏаб гьир",
"fr": "lourd fardeau"
},
{
"av": "бакӏаб гьирлъун вукӏине",
"fr": "être à charge",
"comment": "litt. être un fardeau pour quelqu'un"
},
{
"av": "бакӏаб тӏор",
"fr": "épi bien rempli"
}
]
},
{
"text": "lourd, dépourvu de légèreté",
"examples": [
{
"av": "вакӏав чи",
"fr": "homme lourd"
}
]
},
{
"text": "lourd, pénible, difficile",
"examples": [
{
"av": "бакӏаб хасият",
"fr": "caractère difficile"
},
{
"av": "бакӏаб хӏалтӏи",
"fr": "labeur pénible"
},
{
"av": "гьеб бакӏаб амру буго",
"fr": "c'est une affaire difficile"
}
]
},
{
"text": "difficile à digérer",
"examples": [
{
"av": "ургьиб бакӏаб квен",
"fr": "nourriture difficile à digérer"
}
]
}
],
"pos": "adjectif",
"form": "—"
}
{
"word": "бакӏалда",
"stress": 2,
"forms": [
"бакӏалда"
],
"senses": [
{
"comment": "de 'bak'"
},
{
"text": "au lieu de, pour, en échange",
"labels": [
"postposition"
],
"comment": "de quelqu'un, de quelque chose; cas locatif",
"examples": [
{
"av": "вацасул бакӏалда хӏалтӏулев вуго дов жакъа",
"fr": "aujourd'hui il travaille à la place de son frère"
},
{
"av": "цеберагӏиялъул бакӏалдалда",
"fr": "en guise de préface"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "postposition",
"form": "—"
}
{
"word": "бакӏалъул",
"stress": 2,
"forms": [
"бакӏалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бакӏ",
"comment": "génitif",
"examples": [
{
"av": "бакӏалъул падежал",
"fr": "cas locatifs",
"labels": [
"grammaire"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "бакӏалъулаб",
"stress": 2,
"stem": "бакӏалъула",
"forms": [
"бакӏалъулаб"
],
"gender_forms": [
"бакӏалъулаб",
"бакӏалъулав",
"бакӏалъулай"
],
"senses": [
{
"text": "local",
"examples": [
{
"av": "бакӏалъулаб гӏадат",
"fr": "tradition locale, coutume locale"
},
{
"av": "бакӏалъулаб промышленность",
"fr": "industrie locale"
},
{
"av": "\"Цолъи\" партиялъул бакӏалъулаб комитет",
"fr": "comité local du parti \"Unité\""
},
{
"av": "бакӏалъулал шартӏаздаса пайда босизе",
"fr": "utiliser les conditions locales"
}
]
}
],
"pos": "adjectif",
"form": "—"
}
{
"word": "бакӏари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бакӏари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "бакӏаризе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бакӏаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "бакӏаризабизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "бакӏаризаб",
"forms": [
"бакӏаризабизе",
"бакӏаризабула",
"бакӏаризабила",
"бакӏаризабуна",
"бакӏаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "rassembler, recueillir qqn, qqc.",
"labels": [
"causatif"
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "бакӏаризе",
"stress": 5,
"stem": "бакӏар",
"forms": [
"бакӏаризе",
"бакӏарула",
"бакӏарила",
"бакӏарана",
"бакӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "se rassembler, se concentrer, s'accumuler; converger, se réunir",
"examples": [
{
"av": "цойиде бакӏаризе",
"fr": "se rassembler"
},
{
"av": "майданалде гӏемераб халкъ бакӏарун букӏана",
"fr": "beaucoup de monde s'est rassemblé sur la place"
},
{
"av": "данде ракӏаризе",
"fr": "se rassembler"
}
]
},
{
"text": "rassembler, recueillir qqn, qqc.",
"examples": [
{
"av": "магъало бакӏаризе",
"fr": "lever le tribut"
},
{
"av": "хӏалухъен бакӏаризе",
"fr": "récolter"
},
{
"av": "цӏибил бакӏаризе",
"fr": "récolter le raisin"
}
]
},
{
"text": "amasser, accumuler, ramasser",
"comment": "beaucoup de quelque chose",
"examples": [
{
"av": "гӏемераб боцӏи бакӏарана дос",
"fr": "il a amassé une grande fortune"
}
]
},
{
"text": "essayer de faire revenir, ramener",
"examples": [
{
"av": "эбелалъ вас росулъе вакӏарана",
"fr": "la mère a ramené son fils à la maison"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "бакӏа-бахари",
"stress": 5,
"stem": "бакӏа-б",
"forms": [
"бакӏа-бахари",
"бакӏа-бялъ",
"бакӏа-бялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "бакӏа-бахаризе"
},
{
"text": "décoration, parure",
"examples": [
{
"av": "бакӏа-бахари гьечӏеб рукъ",
"fr": "chambre en désordre"
}
]
},
{
"text": "prestance, concentration, propreté",
"examples": [
{
"av": "вакӏа-вахари гьечӏев чи",
"fr": "personne négligente; personne désordonnée"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ракӏа-рахари",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏа-бахаризаби",
"stress": 5,
"stem": "бакӏа-б",
"forms": [
"бакӏа-бахаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "бакӏа-бахаризабизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏа-бахаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "бакӏа-бахаризаб",
"forms": [
"бакӏа-бахаризабизе",
"бакӏа-бахаризабула",
"бакӏа-бахаризабила",
"бакӏа-бахаризабуна",
"бакӏа-бахаризабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"causatif"
],
"forceto": "бакӏа-бахаризе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏа-бахаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "бакӏа-бахаризе",
"stress": 10,
"stem": "бакӏа-бахар",
"forms": [
"бакӏа-бахаризе",
"бакӏа-бахарула",
"бакӏа-бахарила",
"бакӏа-бахарана",
"бакӏа-бахаре"
],
"senses": [
{
"text": "ranger, nettoyer; faire le ménage",
"examples": [
{
"av": "рукъ бакӏа-бахаризе",
"fr": "ranger la chambre, mettre la chambre en ordre"
},
{
"av": "столалдаса цӏаргӏа бакӏа-бахаризе",
"fr": "débarrasser la table"
}
]
},
{
"text": "ramasser, récolter quelque chose; ranger quelque chose",
"examples": [
{
"av": "къайи-къоно бакӏа-бахаризе",
"fr": "faire ses bagages"
},
{
"av": "цӏад балелде хер бакӏа-бахаризе",
"fr": "rentrer le foin avant qu'il ne pleuve"
}
]
},
{
"text": "devenir ordonné, rassemblé, svelte; se ressaisir",
"examples": [
{
"av": "къаркъала бакӏа-бахаризе кӏвеялдаса ун, кьаралъун вуго дов",
"fr": "il est devenu si gros qu'il ne peut pas maintenir son corps en bonne condition physique"
},
{
"av": "дос живго вакӏа-вахарана",
"fr": "il s'est ressaisi, il s'est plié à l'ordre"
},
{
"av": "вакӏа-вахарарав гӏолохъанчи",
"fr": "jeune homme svelte"
}
]
},
{
"text": "aider quelqu'un à se sortir d'une mauvaise situation; tirer d'affaire; remettre en ordre; ramener à la raison",
"examples": [
{
"av": "лъимер бакӏа-бахаризе",
"fr": "habituer l'enfant à l'ordre"
},
{
"av": "нужерго вас вакӏа-вахаре: досул иш лъикӏ гьечӏо",
"fr": "réduis ton fils à la raison : ses affaires vont mal"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "бакӏвали",
"stress": 6,
"stem": "бакӏвал",
"forms": [
"бакӏвали",
"бакӏвалиялъ",
"бакӏвалиялъул",
"бакӏвалидул",
"бакӏвалаби"
],
"senses": [
{
"text": "estomac, tripes",
"examples": [
{
"av": "бакӏвали белъине",
"fr": "cuire des tripes"
},
{
"av": "бакӏвали чуризе",
"fr": "laver les tripes"
},
{
"av": "гӏакдал бакӏвалиялъуб кӏудияб ракьа батана",
"fr": "dans l'estomac de la vache on a trouvé un gros os"
}
]
},
{
"text": "glouton",
"labels": [
"au sens figuré"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏибусадул",
"stress": 5,
"forms": [
"бакӏибусадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бакӏибусен",
"comment": "génitif"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏибусен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "бакӏибусен",
"stress": 5,
"forms": [
"бакӏибусен",
"бакӏибусеналъ",
"бакӏибусеналъул",
"бакӏибусадул",
"бакӏибусенал"
],
"senses": [
{
"text": "grabat, lit de camp",
"labels": [
"dialectalisme"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏибусенатӏа тӏад гӏодов чӏана",
"fr": "s'est assis sur le lit de camp"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏитӏакӏус",
"stress": 5,
"forms": [
"бакӏитӏакӏус",
"бакӏитӏакӏусалъ",
"бакӏитӏакӏусалъул"
],
"senses": [
{
"text": "jeu avec chant de tchastouchkas",
"comment": "le garçon assoit la jeune fille sur une chaise et chante une chastouchka sur elle ; la jeune fille fait de même"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏ",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏлъи",
"stress": 2,
"forms": [
"бакӏлъи",
"бакӏлъиялъ",
"бакӏлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "бакӏлъизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏлъи",
"stress": 7,
"forms": [
"бакӏлъи",
"бакӏлъиялъ",
"бакӏлъиялъул",
"бакӏлъидул"
],
"senses": [
{
"text": "lourdeur, poids"
},
{
"text": "fardeau; charge",
"labels": [
"au sens figuré"
],
"examples": [
{
"av": "чиякълъиялъул бакӏлъи хӏехьезе ккогеги, Бетӏергьан",
"fr": "Dieu nous préserve de porter le fardeau de la solitude"
}
]
},
{
"text": "atmosphère confinée, lourdeur",
"labels": [
"au sens figuré"
],
"comment": "en parlant de l'air"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏлъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"бакӏлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "бакӏлъизабизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бакӏлъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бакӏлъизаб",
"forms": [
"бакӏлъизабизе",
"бакӏлъизабула",
"бакӏлъизабила",
"бакӏлъизабуна",
"бакӏлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "alourdir, rendre lourd, lester; charger",
"labels": [
"causatif"
],
"examples": [
{
"av": "юк бакӏлъизабизе",
"fr": "alourdir la charge"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "бакӏлъизе",
"stress": 2,
"stem": "бакӏлъ",
"forms": [
"бакӏлъизе",
"бакӏлъула",
"бакӏлъила",
"бакӏлъана",
"бакӏлъе"
],
"senses": [
{
"text": "s'alourdir; devenir lourd",
"examples": [
{
"av": "къвачӏа лъикӏго бакӏлъана",
"fr": "la besace s'est alourdie considérablement"
},
{
"av": "хӏамие гьир бакӏлъана",
"fr": "le sac est devenu lourd pour l'âne"
}
]
},
{
"text": "peser, peser lourd",
"labels": [
"au sens figuré"
],
"examples": [
{
"av": "гьеб хабар дир рекӏее бакӏлъана",
"fr": "cette nouvelle a pesé lourdement sur mon âme"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "бакӏу",
"stress": 5,
"forms": [
"бакӏу",
"бакӏуялъ",
"бакӏуялъул",
"бакӏудул",
"бакӏуял"
],
"senses": [
{
"text": "chaise, tabouret",
"labels": [
"dialectalisme"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакӏ",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏ-бакӏ",
"forms": [
"бакӏ-бакӏ",
"бакӏ-бакӏалъ",
"бакӏ-бакӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "endroits séparés; passages isolés",
"examples": [
{
"av": "иххаз нухлул бакӏ-бакӏ хвезабун буго",
"fr": "les torrents de pluie ont raviné certains endroits de la route"
},
{
"av": "рогьинегӏан кьижизе кӏвечӏо, бакӏ-бакӏ унтун",
"fr": "il n'a pu s'endormir jusqu'au matin à cause des douleurs ici et là"
},
{
"av": "Эдин гурищ букӏунеб, бакӏ-бакӏ гурищ унтулеб, Эбел гурищ йокьулей, якьад гурищ рихуней",
"fr": "C'est ainsi : parfois le corps a mal, tout le monde aime sa mère et déteste sa belle-mère",
"labels": [
"folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "бакӏ-бакӏалда",
"stem": "бакӏ-бакӏалд",
"forms": [
"бакӏ-бакӏалда",
"бакӏ-бакӏалде",
"бакӏ-бакӏалдаса",
"бакӏ-бакӏалдасан"
],
"senses": [
{
"text": "par endroits; çà et là",
"labels": [
"adverbe"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏ-бакӏалда ролъал тӏаде раккун руго",
"fr": "par endroits le blé a levé"
},
{
"av": "бакӏ-бакӏалде бан тоге ретӏел",
"fr": "ne dispersez pas les vêtements [partout]"
},
{
"av": "бакӏ-бакӏалдаса гӏазу тӏубанго биун буго",
"fr": "par endroits la neige a complètement fondu"
}
]
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}