{
"word": "Arba (Karre)",
"stress": 4,
"forms": [
"арба"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "гьоко"
}
]
}
{
"word": "Arbeit",
"stress": 4,
"stem": "РАБОТ",
"forms": [
"работа"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи",
"labels": [
"in verschiedenen Bedeutungen"
],
"examples": [
{
"de": "Motorlauf",
"av": "двигателалъул (моторалъул) хӏалтӏи"
},
{
"de": "Herztätigkeit",
"av": "рекӏел хӏалтӏи"
},
{
"de": "körperliche Arbeit",
"av": "кверзулаб захӏмат"
},
{
"de": "geistige Arbeit",
"av": "гӏакълияб хӏалтӏи"
},
{
"de": "Hausarbeit",
"av": "рокъоб (гьабулеб) хӏалтӏи"
},
{
"de": "Klassenarbeit; Klausur",
"av": "(халгьабиялъулаб) контролияб хӏалтӏи"
},
{
"de": "schriftliche Arbeit",
"av": "хъвавулаб хӏалтӏи"
},
{
"de": "ständige Arbeit",
"av": "чӏараб, цо ккураб, хисулареб, даимаб хӏалтӏи"
},
{
"de": "Arbeitsplatz",
"av": "хӏалтӏулеб бакӏ"
},
{
"de": "eine Arbeit annehmen",
"av": "хӏалтӏуде лъугьине"
},
{
"de": "an die Arbeit gehen",
"av": "хӏалтӏуде байбихьизе"
},
{
"de": "die Arbeit organisieren",
"av": "хӏалтӏи рекъезабизе"
},
{
"de": "von der Arbeit entbinden",
"av": "хӏалтӏудаса вахъизе"
},
{
"de": "allen Arbeit geben",
"av": "киназего хӏалтӏи (бикьун) кьезе"
},
{
"de": "feine Arbeit",
"av": "махщалида гьабураб, мухӏканаб хӏалтӏи"
},
{
"de": "Bewässerungsarbeiten",
"av": "лъалъадиялъулал хӏалтӏаби"
},
{
"de": "Feldarbeiten",
"av": "а) къватӏир (авлахъалда) гьарулел хӏалтӏаби; б) хур-хералъул (хурул) хӏалтӏаби"
},
{
"de": "Erntearbeiten",
"av": "бачӏин бакӏариялъул хӏалтӏаби"
},
{
"de": "Erdarbeiten",
"av": "ракьулал хӏалтӏаби"
},
{
"de": "Zwangsarbeit",
"av": "хӏалалъ гьаризарулел хӏалтӏаби"
},
{
"de": "gedruckte Werke",
"av": "басмаялда рахъарал хӏалтӏаби"
},
{
"de": "Ausstellung der Werke eines bekannten Künstlers",
"av": "машгьурав художникасул хӏалтӏабазул выставка"
},
{
"de": "sich in die Arbeit stürzen",
"av": "хӏалтӏулъ къан вукӏине, кинабго кӏочон тун хӏалтӏуде вуссине"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeit",
"forms": [
"труд"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат, хӏалтӏи",
"examples": [
{
"de": "von eigener Hände Arbeit leben",
"av": "жиндирго захӏматалдалъун бетӏербахъи гьабизе"
},
{
"de": "körperliche Arbeit",
"av": "кверзул захӏмат"
},
{
"de": "geistige Arbeit",
"av": "гӏакълияб хӏалтӏи"
},
{
"de": "Lohnarbeit",
"av": "мухьдахъ ккун гьабулеб хӏалтӏи"
},
{
"de": "gemeinnützige Arbeit",
"av": "обществоялъе пайдаяб хӏалтӏи"
},
{
"de": "Arbeitsproduktivität",
"av": "захӏматалъул (хӏалтӏул) рахъи"
},
{
"de": "Arbeitsteilung",
"av": "захӏмат бикьи"
},
{
"de": "Arbeitsmittel",
"av": "хӏалтӏул алатал"
}
]
},
{
"text": "захӏмалъи",
"precomment": "Anstrengung",
"examples": [
{
"de": "das hat mich große Mühe gekostet",
"av": "гьеб гьабизе дие цӏакъ захӏмалъана"
},
{
"de": "ohne Mühe",
"av": "захӏмат бихьичӏого, къо бихьичӏого, бигьаго"
},
{
"de": "ohne Fleiß kein Preis",
"av": "захӏмат бихьичӏого хӏориниса ччугӏаги бахъуларо",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"de": "mit Mühe",
"av": "хӏалица"
},
{
"de": "mit Mühe aufstehen",
"av": "хӏалица тӏаде вахъине"
},
{
"de": "mühsam gehen",
"av": "хӏалица ине"
}
]
},
{
"text": "асар",
"precomment": "Ergebnis der Tätigkeit",
"comment": "лъилниги гӏакълуялъ бижизабураб",
"examples": [
{
"de": "wissenschaftliche Werke",
"av": "гӏелмиял асарал"
},
{
"de": "Verzeichnis der gedruckten Arbeiten",
"av": "басмаялда рахъарал асаразул сияхӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "arbeiten",
"stress": 6,
"forms": [
"поработать"
],
"labels": [
"vollendeter Aspekt"
],
"senses": [
{
"text": "дагьавго хӏалтӏизе; кигӏаналиго мехалъ хӏалтӏизе",
"examples": [
{
"de": "drei Stunden arbeiten",
"av": "лъабго сагӏаталъ хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "arbeiten",
"stress": 4,
"stem": "РАБОТА",
"forms": [
"работать"
],
"labels": [
"unvollendeter Aspekt"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе, гьарудизе",
"labels": [
"in verschiedenen Bedeutungen"
],
"examples": [
{
"de": "im Werk arbeiten",
"av": "заводалда хӏалтӏизе"
},
{
"de": "von zu Hause aus arbeiten",
"av": "рокъов хӏалтӏизе"
},
{
"de": "mit dem Wörterbuch arbeiten",
"av": "словарьгун хӏалтӏизе"
},
{
"de": "der Mechanismus funktioniert gut",
"av": "механизм лъикӏ хӏалтӏулеб буго"
},
{
"de": "das Werk arbeitet mit Kohle; das Werk wird mit Kohle betrieben",
"av": "завод тӏорччода хӏалтӏула",
"comment": "тӏорччоца хӏалтӏизабулеб буго"
},
{
"de": "das Telefon funktioniert nicht",
"av": "телефон хӏалтӏулеб гьечӏо"
},
{
"de": "er arbeitet gerne",
"av": "гьесие хӏалтӏизе бокьула"
},
{
"de": "das Herz versagt den Dienst",
"av": "рекӏеца хӏалтӏизе инкар гьабулеб буго"
},
{
"de": "das Geschäft ist ab acht Uhr geöffnet",
"av": "тукен сагӏат микьгоялдаса нахъе (микьгоялдасан) хӏалтӏула"
},
{
"de": "Was ist er von Beruf?",
"av": "щивлъун дов хӏалтӏулев вугев?"
},
{
"de": "mit den Händen arbeiten",
"av": "квераз хӏалтӏизе"
},
{
"de": "das Pedal betätigen",
"av": "педалалъ хӏалтӏизе"
},
{
"de": "für sich selbst arbeiten",
"av": "жиндиего хӏалтӏизе"
},
{
"de": "für die ganze Familie arbeiten",
"av": "тӏолабго хъизамалъе гӏоло хӏалтӏизе, тӏолабго хъизамалъул хӏалтӏи гьабизе"
},
{
"de": "die Zeit arbeitet für uns",
"av": "заман нилъее пайдаялъе хӏалтӏулеб буго"
},
{
"de": "an sich arbeiten",
"av": "жиндаго тӏад хӏалтӏизе, махшел камил гьабизе"
},
{
"de": "mit dem Kopf arbeiten",
"av": "бетӏер хӏалтӏизабизе"
}
]
}
]
}
arbeiten; sich abmühen
сообщить о неточности{
"word": "arbeiten; sich abmühen",
"stress": 5,
"forms": [
"трудиться"
],
"labels": [
"unvollendeter Aspekt"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе, гьарудизе, квалквадизе, захӏмат баччизе",
"examples": [
{
"de": "im Werk arbeiten",
"av": "заводалда хӏалтӏизе"
},
{
"de": "zum Wohle der Heimat arbeiten",
"av": "ватӏаналъе гӏоло (пайдаялъе) хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизе",
"precomment": "worüber",
"comment": "заниматься; сунданиги тӏад",
"examples": [
{
"de": "an einem Buch arbeiten",
"av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "захӏмат баччизе, къо бихьизабизе",
"precomment": "mit einem Indefinitpronomen und ohne Ergänzung",
"comment": "затруднить себя; жиндаго",
"labels": [
"umgangssprachliches Wort"
],
"examples": [
{
"de": "bemühen Sie sich nicht!",
"av": "захӏмат баччуге! къо бихьизабуге!"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeiter",
"stress": 4,
"forms": [
"работник"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъан, хъулухъчи",
"labels": [
"in verschiedenen Bedeutungen"
],
"examples": [
{
"de": "ausgezeichneter Arbeiter",
"av": "цӏакъав хӏалтӏухъан"
},
{
"de": "wissenschaftlicher Mitarbeiter",
"av": "гӏелмияв хӏалтӏухъан"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏун бажарулев чи",
"examples": [
{
"de": "in der Familie gibt es zwei Arbeitskräfte",
"av": "хъизамалда хӏалтӏун бажарулев кӏиго чи вуго"
}
]
},
{
"text": "цеве тарав чи, цеветел",
"precomment": "Tagelöhner; Knecht",
"labels": [
"veraltetes Wort"
]
}
]
}
{
"word": "Arbeiter",
"stress": 4,
"stem": "РАБОЧ",
"homonym": 1,
"forms": [
"рабочий"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъан",
"examples": [
{
"de": "Hilfsarbeiter",
"av": "кумекалъе хӏалтӏи гьабулев чи, кумекчи-хӏалтӏухъан"
},
{
"de": "Arbeiter und Angestellte",
"av": "хӏалтӏухъаби ва хъулухъчагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeiter",
"stress": 4,
"stem": "РАБОЧ",
"homonym": 2,
"forms": [
"рабочий",
"рабочая",
"рабочее"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъабазул(аб)",
"examples": [
{
"de": "Arbeiterklasse",
"av": "хӏалтӏухъабазул класс"
},
{
"de": "Arbeiterbewegung",
"av": "хӏалтӏухъабазулаб багъа-бачари"
},
{
"de": "Arbeiterviertel",
"av": "хӏалтӏухъабазул (хӏалтӏухъаби рукӏунеб) район"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏул",
"precomment": "für die Arbeit bestimmt",
"examples": [
{
"de": "Arbeitstag",
"av": "хӏалтӏул къо"
},
{
"de": "Arbeitszeit",
"av": "хӏалтӏул заман"
},
{
"de": "Werkzeichnung",
"av": "хӏалтӏулаб чертеж"
},
{
"de": "Arbeitskleidung",
"av": "хӏалтӏулеб мехалъ ретӏунеб ретӏел"
},
{
"de": "Arbeitsplatz",
"av": "хӏалтӏулеб бакӏ"
}
]
},
{
"text": "пайдаяб хӏалтӏи гьабулеб, хӏалтӏулеб",
"precomment": "nützliche Arbeit verrichtend",
"examples": [
{
"de": "Arbeitspferd",
"av": "хӏалтӏул чу"
},
{
"de": "Arbeitskräfte; Hände",
"av": "хӏалтӏухъаби"
},
{
"de": "Arbeitskraft",
"av": "хӏалтӏулаб къуват, хӏалтӏухъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeiterin",
"stress": 7,
"forms": [
"производственница"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "производственница",
"comment": "производствоялда хӏалтӏулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "Arbeiterin",
"stress": 4,
"forms": [
"работница"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъан (чӏужу), хъулухъчӏужу"
},
{
"text": "рокъой тарай гӏадан (хӏалтӏи гьабизе), цеетел"
}
]
}
Arbeitgeber; Arbeitgeberin
сообщить о неточности{
"word": "Arbeitgeber; Arbeitgeberin",
"stress": 6,
"forms": [
"наниматель"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги, щибниги мухьдахъ кколев чи",
"examples": [
{
"de": "Wohnungsmieter",
"av": "рукъ (квартира) мухьдахъ кколев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeits-",
"stress": 2,
"stem": "ЗАРАБОТН",
"forms": [
"заработный",
"заработная",
"заработное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏухъ мухь",
"precomment": "Lohn"
}
]
}
{
"word": "Arbeits-",
"stress": 7,
"forms": [
"трудовой",
"трудовая",
"трудовое"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматалъул, хӏалтӏул",
"examples": [
{
"de": "Berufserfahrung",
"av": "хӏалтӏул стаж"
},
{
"de": "Arbeitsvertrag",
"av": "хӏалтӏул къотӏи"
},
{
"de": "Arbeitsdisziplin",
"av": "(хӏалтӏул) захӏматалъул гӏадлу"
}
]
},
{
"text": "жиндирго захӏматалдалъун бетӏербахъи гьабулев",
"precomment": "werktätig",
"examples": [
{
"de": "werktätiges Volk",
"av": "захӏматхалкъ"
},
{
"de": "Arbeitsbuch",
"av": "трудовая книжка (хӏалтӏараб бакӏалъул хъвай-хъвагӏай гьабулеб книжка)"
}
]
}
]
}
{
"word": "arbeitsam; fleißig",
"stress": 6,
"forms": [
"работящий",
"работящая",
"работящее"
],
"labels": [
"umgangssprachliches Wort"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ (жигаралда) хӏалтӏулев"
}
]
}
{
"word": "arbeitsam; fleißig",
"stress": 9,
"forms": [
"трудолюбивый",
"трудолюбивая",
"трудолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат бокьулев"
},
{
"text": "захӏмат хирияв"
},
{
"text": "хӏалтӏизе бокьулев"
}
]
}
{
"word": "arbeitsame Frau",
"stress": 3,
"forms": [
"труженица"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматчӏужу"
}
]
}
{
"word": "Arbeitsamkeit",
"stress": 7,
"forms": [
"трудолюбие"
],
"labels": [
"Neutrum"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат бокьи, захӏмат хиралъи, хӏалтӏизе бокьи"
}
]
}
{
"word": "arbeitsfrei",
"stress": 6,
"stem": "НЕРАБОЧ",
"forms": [
"нерабочий",
"нерабочая",
"нерабочее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"de": "außerarbeitszeit; arbeitsfreie Zeit",
"av": "хӏалтӏулаб гуреб, хӏалтӏудаса эркенаб, хӏалтӏулареб заман"
},
{
"de": "unarbeitsame Stimmung",
"av": "хӏалтӏизе бокьулареб рекӏел хӏал, хӏалтӏизе гъира гьечӏеб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "arbeitsfähig",
"stress": 11,
"forms": [
"работоспособный",
"работоспособная",
"работоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏолев"
},
{
"text": "хӏалтӏун бажарулев"
}
]
}
{
"word": "arbeitsfähig",
"stress": 10,
"stem": "ТРУДОСПОСОБН",
"forms": [
"трудоспособный",
"трудоспособная",
"трудоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏолеб, хӏалтӏун бажарулеб",
"examples": [
{
"de": "erwerbstätige Bevölkerung",
"av": "хӏалтӏун бажарулел гӏадамал"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeitsfähigkeit",
"stress": 10,
"stem": "ТРУДОСПОСОБНОСТ",
"forms": [
"трудоспособность"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏвей, хӏалтӏун бажари",
"examples": [
{
"de": "Arbeitsunfähigkeit",
"av": "хӏалтӏизе кӏоларевлъун лъугьин"
}
]
},
{
"text": "гӏемер хӏалтӏизе кӏвей, кӏвахӏ-свак гьечӏого хӏалтӏизе бажари, цогидаздаса цӏикӏкӏун хӏалтӏизе гьунар букӏин",
"precomment": "Arbeitsfähigkeit"
}
]
}
Arbeitsfähigkeit; Leistungsfähigkeit
сообщить о неточности{
"word": "Arbeitsfähigkeit; Leistungsfähigkeit",
"stress": 11,
"forms": [
"работоспособность"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏун бажари, хӏалтӏизе кӏвей"
}
]
}
{
"word": "arbeitsintensiv",
"stem": "ТРУДОЁМК",
"forms": [
"трудоёмкий",
"трудоёмкая",
"трудоёмкое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерго захӏматаб",
"examples": [
{
"de": "Mechanisierung arbeitsintensiver Arbeiten",
"av": "гӏемерго захӏматал хӏалтӏаби механизмабаздалъун гьари"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeitskleidung",
"stress": 5,
"forms": [
"спецовка"
],
"labels": [
"umgangssprachliches Wort",
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "производствоялда ретӏунеб ретӏел"
}
]
}
{
"word": "arbeitslos",
"stress": 7,
"stem": "БЕЗРАБОТН",
"forms": [
"безработный",
"безработная",
"безработное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи гьечӏев",
"examples": [
{
"de": "arbeitslos sein",
"av": "хӏалтӏи гьечӏевлъун вукӏине"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏи гьечӏев, хӏалтӏи гьечӏого, хутӏарав",
"labels": [
"als Substantiv gebraucht",
"Maskulinum"
]
}
]
}
{
"word": "Arbeitslosigkeit",
"stress": 7,
"forms": [
"безработица"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи гьечӏолъи, хӏалтӏи гьечӏого, хутӏи"
}
]
}
{
"word": "Arbeitsnormiererin",
"stress": 7,
"forms": [
"нормировщица"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "нормировщица"
}
]
}
{
"word": "Arbeitstag",
"stress": 7,
"forms": [
"трудодень"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматкъо"
}
]
}
{
"word": "arbeitsunfähig",
"stress": 13,
"stem": "НЕРАБОТОСПОСОБН",
"forms": [
"неработоспособный",
"неработоспособная",
"неработоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏоларев, хӏалтӏун бажаруларев",
"examples": [
{
"de": "arbeitsunfähig werden",
"av": "хӏалтӏизе кӏоларевлъун лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "arbeitsunfähig",
"stress": 12,
"forms": [
"нетрудоспособный",
"нетрудоспособная",
"нетрудоспособное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе бажарулареб, хӏалтӏизе кӏолареб"
}
]
}
{
"word": "Arbeitsunfähigkeit",
"stress": 13,
"forms": [
"неработоспособность"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизе кӏунгутӏи, хӏалтӏун бажарунгутӏи",
"examples": [
{
"de": "vorübergehende Arbeitsunfähigkeit",
"av": "заманалъ хӏалтӏун бажарунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeitsunfähigkeit",
"stress": 12,
"forms": [
"нетрудоспособность"
],
"labels": [
"Femininum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏун бажарунгутӏи",
"examples": [
{
"de": "völlige Arbeitsunfähigkeit",
"av": "тӏубанго хӏалтӏизе кӏунгутӏи"
},
{
"de": "partielle Erwerbsminderung; Teilinvalidität",
"av": "цо къадаралъ хӏалтӏизе кӏунгутӏи"
},
{
"de": "vorübergehende Arbeitsunfähigkeit",
"av": "заманаялъ хӏалтӏун бажарунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "Arbeitsvermittlung",
"stress": 10,
"forms": [
"трудоустройство"
],
"labels": [
"Neutrum"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏуде тӏами, хӏалтӏудалъун хьезари"
}
]
}
{
"word": "Arboretum",
"stress": 6,
"forms": [
"дендрарий"
],
"labels": [
"Maskulinum"
],
"senses": [
{
"text": "дендрарий",
"comment": "ботаникияб ах"
}
]
}