{
"word": "бал",
"forms": [
"бал",
"балалъ",
"балалъул",
"балал"
],
"senses": [
{
"text": "Kamm, Gipfel",
"examples": [
{
"av": "щобил бал",
"de": "Gebirgskamm"
},
{
"av": "балал тӏогьиб",
"de": "auf der Kante des Kamms"
}
]
},
{
"text": "Schneide, Klinge",
"examples": [
{
"av": "носол бал",
"de": "Messerklinge"
},
{
"av": "носол балалъ",
"de": "mit Mühe und Not, kaum"
},
{
"av": "носол балада бан букӏине",
"de": "in der Schwebe sein",
"comment": "wörtl. auf des Messers Schneide hängen"
},
{
"av": "бал рекӏараб",
"de": "scharf geschliffen"
},
{
"av": "бал рекӏараб хвалчен",
"de": "scharf geschliffener Säbel"
},
{
"av": "бал хва-хвараб",
"de": "stumpf; ungeschärft"
},
{
"av": "бал хва-хвараб гӏощтӏоца канахӏехь бичӏуларо",
"de": "mit einer stumpfen Axt hackt man keinen Klotz",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балаб",
"stress": 2,
"forms": [
"балаб"
],
"gender_forms": [
"балаб",
"балав",
"балай"
],
"senses": [
{
"text": "scharf, angeschärft",
"examples": [
{
"av": "балаб рахъ",
"de": "scharfe Seite, Klinge"
},
{
"av": "гӏощтӏол балаб рахъ",
"de": "Axtschneide"
},
{
"av": "балаб рахъалъ кьабизе",
"de": "mit der geschärften Seite schlagen"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "балагь",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь",
"балагьалъ",
"балагьалъул",
"балагьал"
],
"senses": [
{
"text": "Unglück, Elend, Not, Kummer",
"labels": [
"umgangssprachlich-derb"
],
"examples": [
{
"av": "лъадал балагь",
"de": "Wasserschaden; Überschwemmungskalamität",
"comment": "von Flussüberflutungen u. ä."
},
{
"av": "нагагьаб балагь",
"de": "unvorhergesehenes Unglück"
},
{
"av": "тӏабигӏияб балагь",
"de": "Naturkatastrophe"
},
{
"av": "балагь гуреб жо гьечӏо досдасан",
"de": "er bringt nur Kummer, er ist eine Plage"
},
{
"av": "балагь бачӏинабизе",
"de": "Kummer bereiten"
},
{
"av": "балагь бачӏине",
"de": "kommen — von Unglück, Bedrängnis, Not"
},
{
"av": "дозде балагь бачӏун буго",
"de": "sie hatten ein Unglück, sie gerieten in Not"
},
{
"av": "гьаб щиб балагь диде бачӏараб?",
"de": "was für ein Unglück ist über mich hereingebrochen?"
},
{
"av": "гьикъун бачӏунеб жо гуро балагь?",
"de": "das Unglück fragt nicht: „Soll ich kommen?“",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "балагь тӏаде бачине",
"de": "Unglück heraufbeschwören"
},
{
"av": "балагь тӏаса унгеги дудаса",
"de": "möge das Unglück dich verschonen",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "досул бетӏералде балагь рещтӏана",
"de": "ein Unglück brach über ihn herein"
},
{
"av": "балагьалъ каву рагьугеги, квешаб хабаралъ нуцӏа рагьугеги",
"de": "möge das Unglück kein Tor öffnen, möge die schlechte Nachricht keine Tür öffnen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "балагьалъул гӏаркьел, гӏажалалъул хеч",
"de": "Zweig des Kummers, Stachel des Todes",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "über ein Unglück"
},
{
"av": "балагьалъе гӏужлъун ккезе",
"de": "Ursache für Unglück sein"
},
{
"av": "балагьалда цебе чӏаги",
"de": "möge es ein Hindernis vor dem Unglück sein",
"comment": "Wunsch beim Erhalt von Almosen"
},
{
"av": "балагьалде ккезе",
"de": "in Schwierigkeiten geraten"
},
{
"av": "цо балагьалде гъун вуго дов",
"de": "er beschwört ein Unglück herauf"
},
{
"av": "балагьалдаса ворчӏизавизе (хвасарлъизавизе)",
"de": "in Notzeiten helfen; Unheil abwenden"
},
{
"av": "балагьалдаса ворчӏизе (хвасарлъизе)",
"de": "sich vor Widrigkeiten retten; sich aus der Not herauswinden"
},
{
"av": "Аллагьас цӏунаги гьединаб балагьалдаса",
"de": "möge Allah vor einem solchen Unglück bewahren"
},
{
"av": "балъгояб (нагагьаб) балагьалдаса цӏуне, Бетӏергьан!",
"de": "o Gott, errette vor geheimnisvollem (unerwartetem) Unglück!"
},
{
"av": "балагьал рикӏкӏад гьареги",
"de": "mögen sich die Leiden entfernen"
}
]
},
{
"text": "Entbehrung, Last",
"examples": [
{
"av": "рагъул балагьал",
"de": "Kriegslasten; Kriegsstrapazen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балагьаб",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьаб"
],
"gender_forms": [
"балагьаб",
"балагьав",
"балагьай"
],
"senses": [
{
"text": "unglücklich; unglückselig; elend; verhängnisvoll",
"examples": [
{
"av": "балагьаб горо-цӏер",
"de": "verheerender Hagel"
},
{
"av": "балагьаб гьури",
"de": "verheerender Orkan"
},
{
"av": "балагьаб рокьи",
"de": "unglückliche Liebe"
},
{
"av": "балагьаб сордо",
"de": "unglücksselige Nacht"
},
{
"av": "балагьаб хӏалалде ккезе",
"de": "in eine Notlage geraten"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "балагьахъди",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "балагьахъдизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балагьахъдизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьахъдизаби"
],
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Kausativ",
"Verb"
],
"see_also": [
{
"target": "балагьахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балагьахъдизабизе",
"stress": 4,
"stem": "балагьахъдизаб",
"forms": [
"балагьахъдизабизе",
"балагьахъдизабула",
"балагьахъдизабила",
"балагьахъдизабуна",
"балагьахъдизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "балагьахъдизе",
"labels": [
"Kausativ",
"Frequentativ",
"Verb"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьахъдизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "балагьахъдизе",
"stress": 4,
"stem": "балагьахъд",
"forms": [
"балагьахъдизе",
"балагьахъдула",
"балагьахъдила",
"балагьахъдана",
"балагьахъде"
],
"senses": [
{
"text": "sich unruhig umsehen, fieberhaft nach jemandem Ausschau halten",
"labels": [
"Frequentativ"
],
"examples": [
{
"av": "гьабзазул хӏапи рагӏун, вехь валагьахъдизе лъугьана",
"de": "als er das Bellen der Hunde hörte, begann der Schäfer sich unruhig umzusehen"
},
{
"av": "эбелалъул гьаракь рагӏидал, лъимер балагьахъдана",
"de": "als er die Stimme der Mutter hörte, begann das Kind mit den Augen nach ihr zu suchen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
{
"word": "балагьбачӏад",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьбачӏад",
"балагьбачӏадица",
"балагьбачӏадил",
"балагьбачӏадал"
],
"senses": [
{
"text": "derjenige, dem Unglück gewünscht wird",
"labels": [
"Schimpfwort"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балагьи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьи",
"балагьиялъ",
"балагьиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "балагьизе"
},
{
"text": "Blick",
"examples": [
{
"av": "досул балагьи ццидалаб букӏана",
"de": "sein Blick war streng"
},
{
"av": "досул цохӏо балагьи гӏолаан нижее",
"de": "ein einziger Blick von ihm reichte für uns aus"
}
]
},
{
"text": "Betreuung; Beobachtung; Pflege; Fürsorge",
"examples": [
{
"av": "тохтурасул балагьиялда гъоркь",
"de": "unter ärztlicher Aufsicht"
}
]
},
{
"text": "Überweisung; Einweisung",
"examples": [
{
"av": "гьаб магъил балагьи къиблаялде буго",
"de": "Richtung dieses Ackerlandes von Norden nach Süden"
}
]
},
{
"text": "Liebe zu jemandem; Schwärmerei für jemanden",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "балагьи гьагаб жо…",
"de": "die Liebe ist ein verrücktes Ding…",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "Балагьи, дир гьудул, лъилго бегьула, Балагьи хӏехьезе яхӏ къваригӏуна",
"de": "Liebe kommt zu allen, mein Freund, aber nicht jedem ist es gegeben, der Liebe würdig zu sein",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "берзул балагьи",
"de": "Küssen der Augen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балай",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балагьизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "балагьизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балагьизабизе",
"stem": "балагьизаб",
"forms": [
"балагьизабизе",
"балагьизабула",
"балагьизабила",
"балагьизабуна",
"балагьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "jemandem zeigen lassen, jemanden veranlassen anzusehen, zu betrachten jemanden / etwas; etwas durchsehen, anschauen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гьабураб хӏалтӏухъ комиссия балагьизабизе",
"de": "der Kommission erlauben, die ausgeführte Arbeit zu besichtigen"
}
]
},
{
"text": "leiten, lenken; abschicken, entsenden",
"examples": [
{
"av": "гӏурул рикьи гьабихъе балагьизабизе",
"de": "einen Teil des Flusswassers auf die Mühle lenken"
},
{
"av": "чу магӏарде балагьизабуна",
"de": "das Pferd in die Berge geschickt",
"comment": "zum Füttern; zur Ernährung"
}
]
},
{
"text": "zwingen, nötigen oder jemanden bitten, für jemanden etwas zu finden, zu suchen",
"examples": [
{
"av": "дие цо лъикӏаб хӏалтӏи балагьизабе инсуда",
"de": "bitte deinen Vater, mir eine gute Arbeit zu suchen"
}
]
},
{
"comment": "fungiert mit dem Gerundium eines anderen Verbs als Hilfsverb mit der Gesamtbedeutung des Handlungsabschlusses in verschiedenen Bedeutungen",
"examples": [
{
"av": "бичун балагьизабуна",
"de": "hat verkauft"
},
{
"av": "гьекъон балагьизабуна",
"de": "einen getrunken, einen gekippt",
"labels": [
"umgangssprachlich-derb",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "кьун балагьизабуна",
"de": "gab"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "балагьизе",
"stress": 4,
"stem": "балагь",
"forms": [
"балагьизе",
"балагьула",
"балагьила",
"балагьана",
"балагье"
],
"senses": [
{
"text": "ansehen; betrachten; mustern",
"examples": [
{
"av": "бадиве валагьичӏо",
"de": "in die Augen hat er nicht gesehen"
},
{
"av": "бадиве валагьичӏо",
"de": "keine Beachtung, er hat es gelassen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "ohne Beachtung, hat die Bitte nicht erfüllt"
},
{
"av": "гьарула дир гӏарзаялъухъ балагьеян",
"de": "ich bitte um Prüfung meiner Beschwerde"
},
{
"av": "гӏодое ялагьун йиго дой",
"de": "sie schaut nach unten"
},
{
"av": "гӏодое ялагьун йиго дой",
"de": "sie hat den Kopf gesenkt, den Kopf hängen lassen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "мун киве валагьун вугев?",
"de": "wohin schaust du?"
},
{
"av": "нахъ валагьичӏого",
"de": "gleich hier, ohne sich umzusehen"
},
{
"av": "тохтур унтарасухъ валагьана",
"de": "der Arzt untersuchte den Patienten"
},
{
"av": "гӏадамазда гӏайибал чӏвалелде, цин духъго валагье",
"de": "bevor du andere beschuldigst, sieh erst bei dir selbst nach"
},
{
"av": "гьаниве валагьея",
"de": "sieh mal her"
},
{
"av": "эбел ясалъухъ ялагьана",
"de": "die Mutter schaute die Tochter an"
},
{
"av": "ниж палугьанасул хӏикматал гьунаразухъ ралагьун руго",
"de": "wir sehen erstaunliche Nummern des Seiltänzers"
}
]
},
{
"text": "warten, erwarten, auf jemanden warten",
"examples": [
{
"av": "васасухъ валагьун вуго дун гьанив",
"de": "ich warte hier auf meinen Sohn"
},
{
"av": "ралагьун чӏезе",
"de": "warten; erwarten, sich in Erwartung befinden; abwarten",
"comment": "jemandem etwas; jemandem etwas"
},
{
"av": "как ахӏиялъухъ ралагьун чӏун рукӏана ниж",
"de": "wir warteten auf den Ruf zum Gebet"
},
{
"av": "эбел духъ ялагьун чӏун йиго",
"de": "die Mutter wartet auf dich"
},
{
"av": "балагьун чӏа!",
"de": "warte; warte nur!; wir werden sehen!"
},
{
"av": "балагье",
"de": "sieh; schau"
},
{
"av": "балагье, цӏва баккун буго!",
"de": "schau, der Stern ist aufgegangen!"
},
{
"av": "балагьун рихьеха!",
"de": "sieh mal an!"
},
{
"av": "балагьун бихьила!",
"de": "mal sehen!"
},
{
"av": "цеве валагье!",
"de": "sieh unter die Füße!; beruhige dich!",
"comment": "wörtl. schau nach vorn!"
}
]
},
{
"text": "etwas probieren; etwas betasten, abtasten, befühlen",
"comment": "nach Geschmack, nach Gefühl",
"examples": [
{
"av": "бидул кьабиялъухъ балагьизе",
"de": "den Puls fühlen"
},
{
"av": "татуялъухъ балагье",
"de": "probiere es"
},
{
"av": "унтарасул цӏаканалъухъ балагьизе",
"de": "die Temperatur fühlen"
}
]
},
{
"text": "etwas probieren; abtasten, betasten",
"comment": "nach Geschmack, nach Gefühl",
"examples": [
{
"av": "квер хъван балагье",
"de": "versuche es durch Tasten"
}
]
},
{
"text": "Aufmerksamkeit schenken, den Blick richten auf",
"examples": [
{
"av": "балеб цӏадахъ балагьичӏого",
"de": "ungeachtet des Regens; trotz des Regens"
},
{
"av": "лъихъго валагьичӏого, векерун ана ХӀасан",
"de": "Gasan rannte los, ohne auf jemanden zu achten"
},
{
"av": "сундухъго балагьичӏого",
"de": "ohne auf irgendetwas zu achten"
}
]
},
{
"text": "beaufsichtigen, beobachten, pflegen; sich kümmern um",
"examples": [
{
"av": "валагьизе чи гьечӏого хутӏараб",
"de": "ohne Aufsicht geblieben"
},
{
"av": "вацасда тӏадкъана лъималазухъ валагьизе",
"de": "beauftragte den Bruder, auf die Kinder aufzupassen"
},
{
"av": "гьазухъ щив валагьилев?",
"de": "wer kümmert sich um sie?"
},
{
"av": "гӏи-боцӏухъ ралагьизе",
"de": "das Vieh hüten"
}
]
},
{
"text": "sich um jemanden kümmern; den Hof machen",
"comment": "über Liebesbeziehungen",
"examples": [
{
"av": "мун дой ясалъухъ балагьулев вукӏин лъала дида",
"de": "ich weiß, dass du dieses Mädchen umwirbst"
}
]
},
{
"text": "auf jemanden/etwas warten, erwarten, abwarten",
"examples": [
{
"av": "гьаб иш нужехъ балагьун буго",
"de": "diese Angelegenheit wartet auf Sie"
}
]
},
{
"text": "sich begeben; ansteuern",
"examples": [
{
"av": "бо хъалаялдехун балагьана",
"de": "das Heer bewegte sich in Richtung der Festung"
},
{
"av": "рохьоехун ялагьун ана дой",
"de": "sie begab sich zum Wald"
},
{
"av": "ралъдахъе балагьараб рагъи",
"de": "zum Meer hin gewandter Balkon"
},
{
"av": "рехъен магӏарде балагьана",
"de": "die Herde zog in die Berge"
},
{
"av": "балагьагьараб бер къанщизегӏан заманалда",
"de": "im Nu; solange das offene Auge sich nicht schloss"
},
{
"av": "балагьун бер щолареб",
"de": "unermesslich; riesig"
},
{
"av": "бадивецин валагьичӏо",
"de": "hat keine Beachtung geschenkt",
"comment": "wörtl. nicht einmal in die Augen geschaut"
},
{
"av": "балагьея!",
"de": "(Anrede) schau mal!; höre!; hör mal!"
},
{
"av": "балагьея, мун дагьав гӏодове виччан лъикӏ!",
"de": "hör mal, du beruhigst dich besser!"
},
{
"av": "нахъ балагьичӏого",
"de": "sofort, unverzüglich"
}
]
},
{
"text": "suchen, ausfindig machen",
"examples": [
{
"av": "гӏилла балагьизе",
"de": "nach einem Grund suchen"
},
{
"av": "къваригӏараб дару балагьизе",
"de": "das nötige Medikament suchen"
},
{
"av": "лъикӏаб чу балагьизе",
"de": "ein gutes Pferd suchen"
},
{
"av": "ритӏухълъи балагьизе",
"de": "die Wahrheit suchen",
"comment": "oder Gerechtigkeit"
},
{
"av": "досул бераз цо щивалиго валагьулев вукӏана",
"de": "seine Augen suchten jemanden"
},
{
"av": "балагьана — батана, букарана — хъасана",
"de": "gesucht — gefunden, gejuckt — gekratzt",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
},
{
"text": "finden; beschaffen",
"examples": [
{
"av": "дие цо лъикӏаб тӏехь балагье",
"de": "finde mir ein gutes Buch"
},
{
"av": "чӏужу ялагьизе",
"de": "eine Frau suchen"
}
]
},
{
"text": "erkunden, Aufklärung betreiben, Sucharbeiten durchführen",
"examples": [
{
"av": "пайдаял магӏданал ралагьизе",
"de": "Mineralvorkommen erkunden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "балагьун",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьун"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Adverbialpartizip"
],
"deverbfrom": "балагьизе"
},
{
"text": "zur Seite, in Richtung auf etwas",
"labels": [
"Postposition"
],
"examples": [
{
"av": "гӏурухъехун ралагьун ана ниж",
"de": "wir machten uns auf den Weg in Richtung Fluss"
},
{
"av": "къиблаялдехун балагьун боржун ана къункърабазул тӏел",
"de": "ein Kranichkeil flog nach Süden"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Adverbialpartizip"
}
{
"word": "балагьутӏа",
"stress": 4,
"stem": "балагьутӏ",
"forms": [
"балагьутӏа",
"балагьутӏе",
"балагьутӏаса",
"балагьутӏасан"
],
"senses": [
{
"text": "an einem Ort, von wo alles sichtbar ist; am Beobachtungsposten",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "балагьутӏабакӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьутӏабакӏ",
"балагьутӏабакӏалъ",
"балагьутӏабакӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Ort mit weitem Panorama; Aussichtspunkt, von dem aus die ganze Umgebung sichtbar ist"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балагьчи",
"stress": 4,
"stem": "балагьч",
"forms": [
"балагьчи",
"балагьчияс",
"балагьчясул",
"балагьчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Bringer von Unglück und Leid",
"labels": [
"selten"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балагь-гӏазаб",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь-гӏазаб",
"балагь-гӏазабалъ",
"балагь-гӏазабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Kummer, Leid, Widrigkeiten, Unglück, Nöte",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "балагь-гӏазаб хӏехьезе",
"de": "Widrigkeiten erleben"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балагь-гӏакъуба",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь-гӏакъуба",
"балагь-гӏакъубаялъ",
"балагь-гӏакъубаялъул"
],
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"see_also": [
{
"target": "балагь-гӏазаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "баладаго",
"stress": 4,
"forms": [
"баладаго"
],
"senses": [
{
"text": "am Anfang, zuerst",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "байбихьуда",
"kind": "see"
},
{
"target": "баладаса",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "баладаса",
"stress": 4,
"forms": [
"баладаса"
],
"labels": [
"Adverb"
],
"see_also": [
{
"target": "байбихьуда",
"kind": "see"
},
{
"target": "баладаго",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "балай",
"stress": 4,
"stem": "бала",
"forms": [
"балай",
"балаялъ",
"балаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Liebe zu jemandem, Schwärmerei für jemanden",
"examples": [
{
"av": "балай бегьизе",
"de": "liebgewinnen; lieben",
"comment": "jemanden"
},
{
"av": "балай гьабизе",
"de": "sich verlieben in; fasziniert sein von",
"comment": "jemanden; von jemandem"
},
{
"av": "балай ккезе",
"de": "sich verlieben in jemanden; sich begeistern für",
"comment": "vor jemandem"
},
{
"av": "дир балай ккарай яс",
"de": "das Mädchen, in das ich verliebt bin"
},
{
"av": "Балаялъ рехана ралъдал тӏиналде, Жанивдай тӏерхьина, тӏаддай хутӏила",
"de": "Von der Liebe bin ich in den Meeresabgrund geworfen, werde ich darin untergehen oder an der Oberfläche bleiben",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балалайка",
"stress": 6,
"forms": [
"балалайка",
"балалайкаялъ",
"балалайкаялъул",
"балалайкаби"
],
"senses": [
{
"text": "Balalaika",
"examples": [
{
"av": "балалайка хъвазе лъала досда",
"de": "er kann Balalaika spielen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балалайкачи",
"stress": 6,
"stem": "балалайкач",
"forms": [
"балалайкачи",
"балалайкачияс",
"балалайкачиясул",
"балалайкачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Balalaikaspieler",
"examples": [
{
"av": "балалайкачияс кьурдул наку бачана",
"de": "der Balalaikaspieler spielte einen Tanz"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "баланс",
"stress": 4,
"forms": [
"баланс",
"балансалъ",
"балансалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Bilanz",
"examples": [
{
"av": "дармил баланс",
"de": "Handelsbilanz"
},
{
"av": "лъагӏалил баланс",
"de": "Jahresbilanz"
},
{
"av": "баланс бахъизе",
"de": "Bilanz ziehen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балансалъул",
"stress": 4,
"forms": [
"балансалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "баланс",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Bilanz-",
"examples": [
{
"av": "балансалъул отчёт",
"de": "Bilanzbericht"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "баланс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "бала-гъалагьи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бала-гъалагьи",
"бала-гъалагьиялъ",
"бала-гъалагьиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бала-гъалагьизе"
},
{
"text": "Verliebtheit in jemanden, Liebesbeziehung; Schäkern",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "бала-гъалагьи гьабизе",
"de": "sich begeistern",
"comment": "vor jemandem"
},
{
"av": "дозул бала-гъалагьи бугилан рагӏана",
"de": "ich habe gehört, dass sie eine Liebesbeziehung haben"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьи",
"kind": "see",
"refwordnum": "4"
},
{
"target": "балай",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бала-гъалагьизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бала-гъалагьизаби"
],
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Kausativ",
"Verb"
],
"see_also": [
{
"target": "бала-гъалагьизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бала-гъалагьизабизе",
"stress": 4,
"stem": "бала-гъалагьизаб",
"forms": [
"бала-гъалагьизабизе",
"бала-гъалагьизабула",
"бала-гъалагьизабила",
"бала-гъалагьизабуна",
"бала-гъалагьизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бала-гъалагьизе",
"labels": [
"Kausativ",
"Frequentativ",
"Verb"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бала-гъалагьизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "бала-гъалагьизе",
"stress": 4,
"stem": "бала-гъалагь",
"forms": [
"бала-гъалагьизе",
"бала-гъалагьула",
"бала-гъалагьила",
"бала-гъалагьана",
"бала-гъалагье"
],
"senses": [
{
"text": "betrachten, besichtigen, etwas durchsehen",
"examples": [
{
"av": "цӏиял тӏахьазухъ бала-гъалагьизе",
"de": "neue Bücher betrachten"
}
]
},
{
"text": "jemanden/etwas beobachten, jemanden heimlich beobachten",
"examples": [
{
"av": "лъималазухъ лъикӏго бала-гъалагье",
"de": "beobachte(t) die Kinder gut"
},
{
"av": "найихъан наязухъ вала-гъалагьизе ккола",
"de": "der Imker muss die Bienen beobachten"
}
]
},
{
"text": "sich umsehen, sich umschauen",
"comment": "um",
"examples": [
{
"av": "дун магӏарухъе щвана, вала-гъалагьана — кӏудияб хиса-баси ккун буго",
"de": "ich war in den Bergen, sah mich um — es gab große Veränderungen"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "балерина",
"stress": 6,
"forms": [
"балерина",
"балеринаялъ",
"балеринаялъул",
"балеринаби"
],
"senses": [
{
"text": "Ballerina",
"examples": [
{
"av": "балеринаялъул кьурди",
"de": "Tanz der Ballerina"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балет",
"stress": 4,
"forms": [
"балет",
"балеталъ",
"балеталъул",
"балетал"
],
"senses": [
{
"text": "Ballett",
"examples": [
{
"av": "балеталъул артист",
"de": "Balletttänzer"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балеталъул",
"stress": 4,
"forms": [
"балеталъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балет",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Ballett-",
"examples": [
{
"av": "балеталъул школа",
"de": "Ballettschule"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балет",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "балики",
"stress": 2,
"forms": [
"балики"
],
"senses": [
{
"text": "vielleicht, womöglich, eventuell",
"labels": [
"Parenthese"
],
"examples": [
{
"av": "балики, цӏад базе бегьула",
"de": "vielleicht regnet es"
},
{
"av": "балики, гьедин батизеги бегьула",
"de": "vermutlich ist es so"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "балкан",
"stress": 5,
"forms": [
"балкан",
"балканалъ",
"балканалъул",
"балканас",
"балканасул"
],
"senses": [
{
"text": "Aas",
"examples": [
{
"av": "чудказ балкан кванала",
"de": "Geier ernähren sich von Aas"
},
{
"av": "балкан кваналеб чудук",
"de": "Geier, der sich von Aas ernährt"
},
{
"av": "балканалъул махӏ",
"de": "Aasgeruch"
},
{
"av": "балканалде гьаби гӏадин тӏаделъана",
"de": "sie stürzten sich wie Hunde auf Aas"
}
]
},
{
"text": "Abscheulichkeit, Gemeinheit",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "балканалда квер хъваге",
"de": "rühre den Schmutz nicht an"
}
]
},
{
"text": "Schuft; elender, widriger Mensch",
"labels": [
"bildlich",
"Schimpfwort"
],
"forms": [
"балканас",
"балканасул"
],
"examples": [
{
"av": "огь, балкан!",
"de": "ach, du Schuft!"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балканаб",
"stress": 5,
"forms": [
"балканаб"
],
"gender_forms": [
"балканаб",
"балканав",
"балканай"
],
"senses": [
{
"text": "hässlich, widerlich, abscheulich, ekelhaft",
"labels": [
"selten"
],
"examples": [
{
"av": "балканаб махӏ",
"de": "abscheulicher Geruch"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "балканахин",
"stress": 5,
"forms": [
"балканахин",
"балканахиналъ",
"балканахиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "балканахине"
},
{
"text": "Wut, Raserei, Tollheit; Wildheit",
"examples": [
{
"av": "досул балканахин бихьуларищ!",
"de": "er platzt vor Wut!"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балканахинаби",
"stress": 5,
"forms": [
"балканахинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "балканахинабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балканахинабизе",
"stem": "балканахинаб",
"forms": [
"балканахинабизе",
"балканахинабула",
"балканахинабила",
"балканахинабуна",
"балканахинабе"
],
"senses": [
{
"text": "jemanden in Wut bringen; jemanden zur Weißglut bringen, in Raserei versetzen",
"labels": [
"Kausativ"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "балканахине",
"stress": 5,
"stem": "балканах",
"forms": [
"балканахине",
"балканахуна",
"балканахина",
"балканахана"
],
"senses": [
{
"text": "in Wut geraten, wild werden, rasend werden; wütend werden",
"examples": [
{
"av": "жиндирго пастӏанир хӏамул рихьидал, дов балканахана",
"de": "als er Esel in seinem Garten sah, geriet er in Wut"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "балкар",
"stress": 5,
"forms": [
"балкар"
],
"senses": [
{
"text": "balkarisch",
"examples": [
{
"av": "балкар мацӏ",
"de": "balkarische Sprache"
},
{
"av": "балкар халкъ",
"de": "balkarisches Volk"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "балкарав",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарав",
"балкарас",
"балкарасул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkare"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балкаразул",
"stress": 5,
"forms": [
"балкаразул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балкарал",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "balkarisch",
"examples": [
{
"av": "балкаразул адабият",
"de": "balkarische Literatur"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балкарал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "балкарай",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарай",
"балкаралъ",
"балкаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkarierin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балкарал",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарал",
"балкараз",
"балкаразул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkaren"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "баллада",
"stress": 5,
"forms": [
"баллада",
"балладаялъ",
"балладаялъул",
"балладаби"
],
"senses": [
{
"text": "Ballade",
"examples": [
{
"av": "халкъияб баллада",
"de": "Volksballade"
},
{
"av": "Хочбарил хӏакъалъулъ баллада",
"de": "Ballade von Chochbar"
},
{
"av": "баллада хъвазе",
"de": "eine Ballade schreiben"
},
{
"av": "баллада цӏализе",
"de": "eine Ballade lesen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "баллон",
"stress": 5,
"forms": [
"баллон",
"баллоналъ",
"баллоналъул",
"баллонал"
],
"senses": [
{
"text": "Ballon; Gasflasche",
"examples": [
{
"av": "газалъул баллон",
"de": "Gasflasche"
},
{
"av": "кислородалъул баллон",
"de": "Sauerstoffflasche"
},
{
"av": "цӏорол баллон",
"de": "Glasballon, Glasflasche"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балта",
"stress": 5,
"forms": [
"балта",
"балтаялъ",
"балтаялъул",
"балтаби"
],
"senses": [
{
"text": "Axt"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏащтӏи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балугъаб",
"stress": 4,
"stem": "балугъа",
"forms": [
"балугъаб"
],
"gender_forms": [
"балугъаб",
"балугъав",
"балугъай"
],
"senses": [
{
"text": "volljährig, geschlechtsreif; reif",
"examples": [
{
"av": "балугъаб гӏуж",
"de": "Zeit der Volljährigkeit"
},
{
"av": "балугъав гӏолохъанчи",
"de": "volljähriger Jüngling"
},
{
"av": "балугъав бихьинчи гурони нугӏлъиялъе бегьуларо",
"de": "als Zeuge taugt nur ein volljähriger Mann",
"comment": "nach Schari'a"
},
{
"av": "балугъай яс",
"de": "volljährige junge Frau"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "балугълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"балугълъи",
"балугълъиялъ",
"балугълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "балугълъизе"
},
{
"text": "Volljährigkeit, Reife",
"examples": [
{
"av": "балугълъиялъул аттестат",
"de": "Reifezeugnis; Abiturzeugnis"
},
{
"av": "вас балугълъилъиялъул хӏурматалда данделъун рукӏана",
"de": "sie versammelten sich zu Ehren der Volljährigkeit des Sohnes"
},
{
"av": "балугълъиялде вахине",
"de": "volljährig werden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "балугълъизе",
"stress": 4,
"stem": "балугълъ",
"forms": [
"балугълъизе",
"балугълъула",
"балугълъила",
"балугълъана",
"балугълъе"
],
"senses": [
{
"text": "volljährig werden",
"examples": [
{
"av": "мун гьанже кӏудияв гӏуна, дир вас, балугълъана",
"de": "du bist schon groß geworden, Sohn, bist volljährig"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "балугъ-",
"stress": 4,
"forms": [
"балугъ-"
],
"senses": [
{
"text": "Wortstamm",
"comment": "bedeutet Volljährigkeit, Reife"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балугъаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "балугълъи",
"kind": "see"
},
{
"target": "балугълъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Redewendung",
"form": "—"
}
{
"word": "балухъ",
"stress": 4,
"forms": [
"балухъ",
"балухъалъ",
"балхъица",
"балухъалъул",
"балхъил",
"балхъал"
],
"senses": [
{
"text": "Holzlöffel, Löffel",
"comment": "überhaupt",
"examples": [
{
"av": "гьаб балхъица чурпаги хузе бегьула карщги чӏикӏизе бегьула",
"de": "mit diesem Löffel kann man sowohl Suppe löffeln als auch Brei essen"
},
{
"av": "кӏудадаца генул цӏулал берцинал балхъал гьарулаан",
"de": "Großvater schnitzte schöne Löffel aus Birnenholz"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "балхъал",
"stress": 2,
"stem": "балхъа",
"forms": [
"балхъал",
"балхъаз",
"балхъазуд"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "балухъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балухъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "балхъил",
"stress": 6,
"forms": [
"балхъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балухъ",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балухъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}