{
"word": "бакъ",
"forms": [
"бакъ",
"бакъуца",
"бакъул"
],
"senses": [
{
"text": "Sonne",
"precomment": "Großbuchstabe 'B'",
"examples": [
{
"av": "Бакъ кквей",
"de": "Sonnenfinsternis"
}
]
},
{
"text": "Sonne",
"examples": [
{
"av": "бакъ аги, къо аги",
"de": "die Sonne geht unter, der Tag vergeht",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "über einen Faulpelz"
},
{
"av": "багӏарилалде (бухӏилалде) нухда рахъана",
"de": "machten sich auf den Weg, bevor die Sonne brannte"
},
{
"av": "бакъ баккулеб буго",
"de": "die Sonne geht auf"
},
{
"av": "бакъ баккулеб гӏужалъ (гӏужалда)",
"de": "bei Sonnenaufgang"
},
{
"av": "бакъ баккилалде",
"de": "vor Sonnenaufgang"
},
{
"av": "бакъ бухӏи",
"de": "Dürre"
},
{
"av": "бакъ гӏадин гвангъизе",
"de": "strahlen wie die Sonne"
},
{
"av": "бакъ гӏадинаб",
"de": "sonnenähnlich, der Sonne ähnlich; strahlend, hell"
},
{
"av": "бакъ гӏадинаб гьумер",
"de": "strahlendes Gesicht"
},
{
"av": "бакъ тӏерхьана",
"de": "die Sonne ist untergegangen"
},
{
"av": "бакъ тӏерхьиналде",
"de": "vor Sonnenuntergang"
},
{
"av": "бакъ тӏерхьун хадуб",
"de": "nach Sonnenuntergang"
},
{
"av": "бакъ тӏерхьунеб гӏужалъ",
"de": "bei Sonnenuntergang"
},
{
"av": "бакъ цебе букӏаго",
"de": "bei Sonne, bis die Sonne unterging"
},
{
"av": "бакъ щвана",
"de": "es hat sich aufgeklärt"
},
{
"av": "бакъ щинкӏана",
"de": "die Sonne ist untergegangen"
},
{
"av": "зодихъ бакъ къалъун буго",
"de": "am Himmel scheint die Sonne"
},
{
"av": "бакъуца вухӏизе",
"de": "sich sonnen, sich einen Sonnenbrand holen, braun werden"
},
{
"av": "бакъуца вухӏизе",
"de": "unter Hitze leiden"
},
{
"av": "бакъуца кьер свинабизе",
"de": "in der Sonne ausbleichen, verblassen"
},
{
"av": "бакъул кунчӏи",
"de": "Sonnenschein, Sonnenstrahlung"
},
{
"av": "бакъуда сверун гор лъугьун буго",
"de": "um die Sonne herum bildete sich ein Hof / Halo"
},
{
"av": "бакъухъ валагьизе",
"de": "in die Sonne schauen"
},
{
"av": "бакъукь чӏезе",
"de": "in der Sonne stehen"
}
]
},
{
"text": "Malaria",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "бакъ ккезе",
"de": "sich Fieber zuziehen, an Malaria erkranken"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъал",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъал",
"бакъалалъ",
"бакъалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Kolonialwarenhandel",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъалбазар",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъалбазар",
"бакъалбазаралъ",
"бакъалбазаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "Kolonialwarenhandel",
"labels": [
"veraltet"
],
"examples": [
{
"av": "бакъалбазар гьабулев чи",
"de": "Spezialitätenhändler"
}
]
},
{
"text": "schwache Wirtschaft",
"labels": [
"bildlich",
"veraltet"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъал",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъалда",
"stress": 2,
"stem": "бакъалд",
"forms": [
"бакъалда",
"бакъалде"
],
"senses": [
{
"text": "in der prallen Sonne; unter der Sonne",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъалда базе",
"de": "in die Sonne hängen",
"comment": "etwas; zum Trocknen"
},
{
"av": "бакъалда базе",
"de": "veröffentlichen, zur Schau stellen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "das, was man normalerweise verbirgt"
},
{
"av": "бакъалда вегизе",
"de": "in der prallen Sonne liegen"
},
{
"av": "бакъалда гӏодов чӏезе (кӏусизе)",
"de": "in der Sonne sitzen, in der Sonnenglut"
},
{
"av": "бакъалде вахъине",
"de": "dorthin gehen, wo die Sonne wärmt"
},
{
"av": "бакъалда тезе",
"de": "übergehen, auslassen; umgehen; benachteiligen; leer ausgehen lassen",
"comment": "jemanden"
},
{
"av": "бакъалда хутӏизе",
"de": "leer ausgehen; auf dem Trockenen sitzen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъалтукаби",
"stress": 5,
"stem": "бакъалтукаб",
"forms": [
"бакъалтукаби",
"бакъалтукабаз",
"бакъалтукабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "бакъалтукен"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъалтукен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "бакъалтукадул",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъалтукадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бакъалтукен",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъалтукен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "бакъалтукен",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъалтукен",
"бакъалтукеналъ",
"бакъалтукеналъул",
"бакъалтукадул",
"бакъалтукаби"
],
"senses": [
{
"text": "Kolonialwarengeschäft",
"labels": [
"veraltet"
],
"examples": [
{
"av": "бакъалтукада",
"de": "im Kolonialwarenladen"
},
{
"av": "бакъалтукаде ине",
"de": "in den Kolonialwarenladen gehen"
},
{
"av": "бакъалтукадаса босизе",
"de": "im Kolonialwarengeschäft kaufen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъан",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъан",
"бакъаналъ",
"бакъаналъул",
"бакънал"
],
"spelling_forms": [
"бакъан",
"макъан"
],
"senses": [
{
"text": "Weise, Melodie; Motiv",
"examples": [
{
"av": "кочӏол бакъан",
"de": "Melodie des Liedes"
},
{
"av": "кьурдул бакъан",
"de": "Tanzmelodie"
},
{
"av": "пашманаб бакъан",
"de": "trauriges Motiv"
},
{
"av": "бакъан бачине",
"de": "eine Melodie spielen"
},
{
"av": "бакъан тӏамизе",
"de": "eine Melodie summen"
},
{
"av": "бакъан тӏамизе",
"de": "ein Lied singen"
},
{
"av": "некӏсиял бакънал",
"de": "alte Gesänge, alte Weisen"
},
{
"av": "халкъиял бакънал",
"de": "Volksmotive"
},
{
"av": "бакънал рахъизе",
"de": "Melodien komponieren"
},
{
"av": "бакъан рекъезе",
"de": "eine gemeinsame Sprache finden; sich einig werden"
},
{
"av": "дурги дирги бакъан рекъон кколаро",
"de": "unsere Charaktere passen nicht zusammen"
},
{
"av": "гӏисинаб бакъаналда",
"de": "leise, langsam, ohne Eile; durch die Hintertür"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "макъан",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъанигӏуж",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанигӏуж",
"бакъанигӏужалъ",
"бакъанигӏужалъул"
],
"senses": [
{
"text": "früher Abend; Zeit des Sonnenuntergangs",
"examples": [
{
"av": "бакъанигӏуж гӏагарлъулеб буго",
"de": "die Abendstunde naht"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъанигӏужалда",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанигӏужалда"
],
"labels": [
"Adverb"
],
"see_also": [
{
"target": "бакъанигӏужалъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъанигӏужалъ",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанигӏужалъ"
],
"senses": [
{
"text": "in den Abendstunden, bei Sonnenuntergang",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъанигӏужалъ руссана ниж гьабихъа",
"de": "in den Abendstunden kehrten wir von der Mühle zurück"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъанида",
"stress": 5,
"stem": "бакъанид",
"forms": [
"бакъанида",
"бакъаниде",
"бакъанидаса"
],
"senses": [
{
"text": "gegen Abend",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъанида гӏачиязул рехьед росулъе бачӏана",
"de": "gegen Abend kehrte die Rinderherde ins Dorf zurück"
},
{
"av": "бакъаниде киналго мажгиталъуре ракӏарана",
"de": "gegen Abend versammelten sich alle in der Moschee"
},
{
"av": "бакъанидаса цебе",
"de": "bis zum Abend"
},
{
"av": "бакъанидаса цеве а мун дове",
"de": "geh dorthin vor [Einbruch des] Abends"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъанидалъи",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанидалъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъанидалъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъанидалъизе",
"stress": 5,
"stem": "бакъанидалъ",
"forms": [
"бакъанидалъизе",
"бакъанидалъула",
"бакъанидалъила",
"бакъанидалъана",
"бакъанидалъе"
],
"senses": [
{
"text": "Abend werden; dämmern",
"examples": [
{
"av": "бакъанидалъизе лъугьана",
"de": "es begann zu dämmern"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъаникак",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъаникак",
"бакъаникакица",
"бакъаникакил",
"бакъаникакал"
],
"senses": [
{
"text": "Nachmittagsgebet",
"examples": [
{
"av": "бакъаникак базе",
"de": "das Asr-Gebet verrichten"
},
{
"av": "бакъаникакил гӏуж",
"de": "Zeit des späten Nachmittagsgebets"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъанимех",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанимех",
"бакъанимехалъ",
"бакъанимехалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "бакъанигӏуж",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъанимехалда",
"stress": 5,
"stem": "бакъанимехалд",
"forms": [
"бакъанимехалда",
"бакъанимехалде",
"бакъанимехалдаса"
],
"labels": [
"Adverb"
],
"see_also": [
{
"target": "бакъанигӏужалда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъанимехалъ",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъанимехалъ"
],
"labels": [
"Adverb"
],
"see_also": [
{
"target": "бакъанигӏужалъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъани-маркӏачӏуда",
"stress": 5,
"stem": "бакъани-маркӏачӏуд",
"forms": [
"бакъани-маркӏачӏуда",
"бакъани-маркӏачӏуде",
"бакъани-маркӏачӏудаса"
],
"senses": [
{
"text": "am frühen Abend; in der Dämmerungsstunde",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъани-маркӏачӏуда гӏанкӏуял бокьоре руссуна",
"de": "am frühen Abend gehen die Hühner in den Stall"
},
{
"av": "бакъани-маркӏачӏуде рокъоре щвезе тӏалаб гьабе",
"de": "versucht, bis zum Abend nach Hause zu kommen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъани-маркӏачӏул",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъани-маркӏачӏул"
],
"senses": [
{
"text": "dämmerig; zwielichtig",
"examples": [
{
"av": "бакъани-маркӏачӏул гӏуж",
"de": "Dämmerung, früher Abend"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъан-квара",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъан-квара",
"бакъан-квараялъ",
"бакъан-квараялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Motiv und Melodie",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "Бакъан-квара жо гуро, Жугьабазухъ гӏин тӏаме",
"de": "Melodie und Gesang sind nicht so wichtig, vernehmt doch die Worte des Liedes",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъан-къоно",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъан-къоно",
"бакъан-къоноялъ",
"бакъан-къоноялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Klänge von Liedern, Melodien; Stimmengewirr",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "киданиги гьениб хӏанчӏазул бакъан-къоно къотӏулеб букӏинчӏо",
"de": "dort hörte das Stimmengewirr der Vögel nie auf"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъараб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Partizip"
],
"participlefrom": "бакъизе"
},
{
"text": "hungrig",
"examples": [
{
"av": "бакъараб бацӏ",
"de": "hungriger Wolf"
},
{
"av": "бакъараб чахьалда гӏорцӏараб кверги лъун чӏела",
"de": "auf den hungrigen Bauch lege ich meine sattmachende Hand",
"comment": "d. h. ich werde mich an den Hunger gewöhnen"
},
{
"av": "вакъарав чи",
"de": "hungriger Mensch"
},
{
"av": "Вакъарав вачӏани чедги тамахай, Къечарав вачӏани парччи цӏорорай",
"de": "Kommt ein Hungriger — ist das Brot weich für ihn, kommt ein Durstiger — ist kaltes Wasser im Krug bei ihr",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "вакъарасул лъорове вугьарав лъугьаравила",
"de": "dem Hungrigen ist ein Erfrierender unter die Jacke gekrochen",
"labels": [
"Redensart"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Partizip"
}
{
"word": "бакъа-бакъанида",
"stress": 11,
"forms": [
"бакъа-бакъанида"
],
"senses": [
{
"text": "abends",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъбаккуда",
"stress": 2,
"stem": "бакъбаккуд",
"forms": [
"бакъбаккуда",
"бакъбаккуде",
"бакъбаккудаса",
"бакъбаккудасан"
],
"senses": [
{
"text": "im Osten",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "къункъраби бакъбаккуде роржун унел руго",
"de": "Kraniche fliegen nach Osten"
},
{
"av": "гьури бакъбаккудасан пулеб буго",
"de": "der Wind weht aus dem Osten"
}
]
},
{
"text": "im Osten"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъбаккул",
"stress": 2,
"forms": [
"бакъбаккул"
],
"senses": [
{
"text": "östlich",
"examples": [
{
"av": "бакъбаккул рахъ",
"de": "östliche Seite; Osten"
},
{
"av": "бакъбаккул рахъалда",
"de": "auf der östlichen Seite; im Osten"
}
]
},
{
"examples": [
{
"av": "Бакъбаккул улкаби",
"de": "Länder des Ostens, der Osten"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъва",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъва",
"бакъваго"
],
"senses": [
{
"text": "dicht",
"comment": "über Flüssigkeit, Lösung usw.",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъва гьабизе",
"de": "verdicken, eindicken"
},
{
"av": "хӏарщ бакъва гьабизе",
"de": "die Lösung dicker machen"
},
{
"av": "карщ бакъваго буго",
"de": "der Brei ist etwas dick"
},
{
"av": "хамур бакъваго буцун буго",
"de": "der Teig ist fest geknetet"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъвадго",
"stress": 6,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъвадго"
],
"senses": [
{
"text": "trocken, in trockenem Zustand",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бетӏер бакъвадго ххана долъ",
"de": "sie hat sich die Haare trocken gekämmt"
},
{
"av": "туманкӏул хер бакъвадго цӏуне",
"de": "halte dein Pulver trocken"
}
]
},
{
"text": "trocken; ohne Getränk",
"examples": [
{
"av": "бакъвадго чед квана",
"de": "hat Brot trocken gegessen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъвазаби",
"stress": 6,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъвазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "бакъвазабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъвазабизе",
"stress": 6,
"stem": "бакъвазаб",
"forms": [
"бакъвазабизе",
"бакъвазабула",
"бакъвазабила",
"бакъвазабуна",
"бакъвазабе"
],
"senses": [
{
"text": "trocknen; ausdörren",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "ахбазан бакъвазабизе",
"de": "Aprikosen trocknen",
"comment": "für Kompott"
},
{
"av": "бетӏер бакъвазабизе",
"de": "die Haare trocknen",
"comment": "am Kopf"
},
{
"av": "бетӏер бакъвазабизе",
"de": "lästig fallen",
"labels": [
"bildlich"
]
},
{
"av": "ретӏел бакъвазабизе",
"de": "Kleidung trocknen"
},
{
"av": "хасалоде гьан бакъвазабизе",
"de": "Fleisch auf Vorrat trocknen",
"comment": "wörtl. auf den Winter"
},
{
"av": "хер бакъвазабулеб буго",
"de": "Heu wird getrocknet"
},
{
"av": "талихӏ къараб рокьуца вакъвазавуна дов",
"de": "unglückliche Liebe hat ihn ausgezehrt"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хьуцӏ бакъвазабизе",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъвазе",
"stress": 6,
"stem": "бакъва",
"forms": [
"бакъвазе",
"бакъвала",
"бакъвана",
"бакъвай"
],
"senses": [
{
"text": "austrocknen, trocknen; abtrocknen; sich trocknen",
"examples": [
{
"av": "бакъвазе базе",
"de": "zum Trocknen aufhängen"
},
{
"av": "хӏориниб лъим бакъваана",
"de": "das Wasser im See ist verdunstet"
},
{
"av": "цӏадакь биччараб ретӏел бакъукь хеккого бакъваана",
"de": "die im Regen durchnässte Kleidung trocknete in der Sonne schnell"
},
{
"av": "исана хурзал ракъвана",
"de": "in diesem Jahr sind die Saaten vertrocknet",
"comment": "vor Hitze"
},
{
"av": "бакъвараб курак",
"de": "getrocknete Aprikosen"
},
{
"av": "тӏад тӏом бакъварав",
"de": "mit vertrockneter Haut, abgemagert"
},
{
"av": "гьаниб бакъван буго",
"de": "hier ist es trocken"
},
{
"av": "щекъер бакъван буго",
"de": "die Kehle ist trocken geworden"
}
]
},
{
"text": "austrocknen, verdorren",
"examples": [
{
"av": "гъотӏол гӏаркьел бакъван буго",
"de": "der Baumzweig ist vertrocknet"
},
{
"av": "досул гъеж бакъван буго",
"de": "seine Hand ist verdorrt"
},
{
"av": "кӏал-мацӏ бакъвайги дур!",
"de": "möge dir die Zunge abfallen!",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
}
]
},
{
"text": "hart werden, altbacken werden",
"examples": [
{
"av": "чед бакъваан буго",
"de": "das Brot ist altbacken geworden"
}
]
},
{
"text": "stark abmagern, verkümmern",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "къойидаса къойиде вакъван унев вуго дов",
"de": "er wird von Tag zu Tag schwächer"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъвай",
"stress": 6,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъвай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъвазе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъвалъи",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъвалъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъвалъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъвалъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъвалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "бакъвалъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъвалъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "бакъвалъизаб",
"forms": [
"бакъвалъизабизе",
"бакъвалъизабула",
"бакъвалъизабила",
"бакъвалъизабуна",
"бакъвалъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "eindicken, verdicken, dick oder dicker machen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "хамур бакъвалъизабизе",
"de": "den Teig dicker machen"
},
{
"av": "шириш бакъвалъизабизе",
"de": "Kleister eindicken"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "бакъвалъизе",
"stress": 6,
"stem": "бакъвалъ",
"forms": [
"бакъвалъизе",
"бакъвалъула",
"бакъвалъила",
"бакъвалъана",
"бакъвалъе"
],
"senses": [
{
"text": "dick werden; gerinnen; eindicken",
"examples": [
{
"av": "карщ бакъвалъана",
"de": "der Brei ist dick geworden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъвараб",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъвараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Partizip"
],
"participlefrom": "бакъвазе"
},
{
"text": "trocken",
"examples": [
{
"av": "бакъвараб бакӏ",
"de": "trockener Ort"
},
{
"av": "бакъварабох",
"de": "trockenes Bein"
},
{
"av": "бакъвараб тӏор",
"de": "trockene Ähre"
},
{
"av": "бакъвараб хер",
"de": "Heu"
},
{
"av": "бакъвараб хӏалцен",
"de": "trockener Husten"
},
{
"av": "бакъвараб цӏул",
"de": "trockenes Holz, trockenes Brennholz"
}
]
},
{
"text": "gedörrt; luftgetrocknet",
"examples": [
{
"av": "бакъвараб гьан",
"de": "Dörrfleisch; Trockenfleisch; Bündnerfleisch"
},
{
"av": "бакъвараб ччугӏа",
"de": "Trockenfisch"
}
]
},
{
"text": "mager; dünn",
"examples": [
{
"av": "бакъвараб гьумер",
"de": "mageres Gesicht"
}
]
},
{
"text": "altbacken, trocken, hartherzig",
"examples": [
{
"av": "бакъвараб чед",
"de": "altbackenes Brot"
},
{
"av": "бакъвараб кӏал кӏалъазе",
"de": "auch nur ein Wort mit jemandem wechseln"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъвазе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Partizip"
}
{
"word": "бакъвачӏагӏа",
"stress": 6,
"stem": "бакъвачӏагӏ",
"forms": [
"бакъвачӏагӏа",
"бакъвачӏагӏаялъ",
"бакъвачӏагӏдаца",
"бакъвачӏагӏаялъул",
"бакъвачӏагӏдал"
],
"senses": [
{
"text": "dicker Busa",
"examples": [
{
"av": "некӏо бертабалъ бакъвачӏагӏа гьекъолаан",
"de": "in alten Zeiten trank man auf Hochzeiten dicke Busa"
},
{
"av": "Бакъвачӏагӏдай тӏи бана, ТӀирщизе наккдалъ лъуна",
"de": "Für den dichten Boza wurde Malz vorbereitet, zum Keimen in Spreu gelegt",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъваяб",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъваяб"
],
"senses": [
{
"text": "dick, sämig, zähflüssig",
"examples": [
{
"av": "бакъваяб хӏарщ",
"de": "dichte Lösung"
},
{
"av": "бакъваяб чурпа",
"de": "dicke Suppe"
},
{
"av": "бакъваяб шириш",
"de": "zähflüssiger Kleister"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъва-гадазаби",
"stress": 6,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъва-гадазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "бакъва-гадазабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъва-гадазабизе",
"stress": 6,
"stem": "бакъва-гадазаб",
"forms": [
"бакъва-гадазабизе",
"бакъва-гадазабула",
"бакъва-гадазабила",
"бакъва-гадазабуна",
"бакъва-гадазабе"
],
"senses": [
{
"text": "austrocknen, dörren",
"examples": [
{
"av": "ракъдаллъиялъ ракь бакъва-гадазабун буго",
"de": "die Dürre hat die Erde ausgetrocknet"
}
]
},
{
"text": "erschöpfen",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "унтуца боцӏи бакъва-гадазабуна",
"de": "die Krankheit hat das Vieh ausgemergelt"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъва-гадазе",
"stress": 6,
"stem": "бакъва-гада",
"forms": [
"бакъва-гадазе",
"бакъва-гадала",
"бакъва-гадана"
],
"senses": [
{
"text": "austrocknen; vertrocknen",
"examples": [
{
"av": "рииялъго цӏад бачӏого, ракь бакъва-гадан буго",
"de": "den ganzen Sommer gab es keinen Regen — die Erde ist vertrocknet"
},
{
"av": "нухал ракъва-гадан руго",
"de": "die Wege sind trocken"
}
]
},
{
"text": "stark abmagern, verkümmern",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "вакъва-гадан вуго дов",
"de": "er ist dahingeschwunden"
},
{
"av": "рагӏи-хер щвечӏел гӏачи ракъва-гадан руго",
"de": "wegen Futtermangels sind die Kühe sehr abgemagert"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъва-гадай",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъва-гадай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъва-гадазе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъва-гадазе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъва-кӏасараб",
"stress": 6,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъва-кӏасараб"
],
"gender_forms": [
"бакъва-кӏасараб",
"бакъва-кӏасарав",
"бакъва-кӏасарай"
],
"senses": [
{
"text": "trocken",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "бакъва-кӏасараб ракьа букъулеб бугоан бакъараб бацӏ",
"de": "der hungrige Wolf nagte an trockenen Knochen"
}
]
},
{
"text": "mager; schmächtig",
"labels": [
"bildlich"
],
"examples": [
{
"av": "якъва-кӏасарай кӏодо",
"de": "schmächtiges Mütterchen"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъгӏадаб",
"stress": 2,
"stem": "бакъгӏада",
"forms": [
"бакъгӏадаб"
],
"gender_forms": [
"бакъгӏадаб",
"бакъгӏадав",
"бакъгӏадай"
],
"senses": [
{
"text": "sonnenähnlich, der Sonne ähnlich; strahlend, hell",
"examples": [
{
"av": "Бакъгӏадаб гьумер буго, Гьайбатаб лага буго",
"de": "Gesicht strahlend Und Gestalt wunderbar",
"labels": [
"Folklore"
],
"comment": "bei der Geliebten"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъда",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъда"
],
"senses": [
{
"text": "auf der Sonnenseite; am sonnigen Hang",
"labels": [
"Dialektismus",
"Adverb"
],
"comment": "Berge"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакълъи",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
},
{
"target": "бакъалда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъдабжо",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъдабжо"
],
"senses": [
{
"text": "zum Trocknen in die Sonne gelegter Gegenstand",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "гӏажаибаб туртитӏа тамашаяб бакъдабжо",
"de": "auf dem wunderbaren Teppich trocknen erstaunliche Dinge",
"labels": [
"Rätsel"
],
"comment": "'цӏваби' Sterne"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъдебусс",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъдебусс",
"бакъдебуссалъ",
"бакъдебуссалъул",
"бакъдебуссал"
],
"senses": [
{
"text": "Sonnenblume",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "бакъдебусс гӏезабизе",
"de": "Sonnenblumen anbauen"
},
{
"av": "бакъдебуссалъул тӏегь",
"de": "Sonnenblumenblüten"
},
{
"av": "бакъдебуссазда гьоркьоб",
"de": "zwischen Sonnenblumen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакъдебуссалъул",
"stress": 6,
"forms": [
"бакъдебуссалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бакъдебусс",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Sonnenblumen-",
"examples": [
{
"av": "бакъдебуссалъул нах",
"de": "Sonnenblumenöl"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъдебусс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "бакъи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бакъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "бакъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бакъизаб",
"forms": [
"бакъизабизе",
"бакъизабула",
"бакъизабила",
"бакъизабуна",
"бакъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "hungern lassen; hungrig werden",
"examples": [
{
"av": "векерахъдиялъ вакъизавуна",
"de": "vom Herumrennen hungrig geworden, das Herumrennen hat Hunger verursacht"
}
]
},
{
"text": "Appetit auf etwas machen"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъизе",
"stress": 2,
"stem": "бакъ",
"forms": [
"бакъизе",
"бакъула",
"бакъила",
"бакъана",
"бакъе"
],
"senses": [
{
"text": "hungern, darben; hungrig werden, aushungern",
"examples": [
{
"av": "ахикь хӏалтӏулаго, дун хехго вакъана",
"de": "bei der Arbeit im Garten wurde ich schnell hungrig"
},
{
"av": "вас вакъизе тоге",
"de": "lass den Sohn nicht hungern"
},
{
"av": "лъикӏав вехьас гӏи бакъизе толаро",
"de": "ein guter Hirt lässt die Schafe nicht hungern",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "бакъизегӏанги тоге, гӏорцӏизегӏанги кьоге",
"de": "lass ihn nicht hungrig, aber gib ihm auch nicht zu viel zu essen",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "über ein Kind"
},
{
"av": "жакъа цӏакъ вакъана дун",
"de": "heute habe ich großen Hunger bekommen"
},
{
"av": "бакъун хутӏизе",
"de": "hungrig bleiben"
},
{
"av": "чехь гӏорцӏун, бер бакъун",
"de": "der Bauch ist voll, aber das Auge wird nicht satt",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "мун якъун йигищ?",
"de": "bist du hungrig?"
},
{
"av": "вакъуца холев вуго!",
"de": "ich sterbe vor Hunger!"
},
{
"av": "ниж ракъун гьечӏо",
"de": "wir sind nicht hungrig"
},
{
"av": "гӏорцӏарасда вакъарав лъаларо",
"de": "der Satte versteht den Hungrigen nicht",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакълачӏин",
"stress": 6,
"forms": [
"бакълачӏин",
"бакълачӏиналъ",
"бакълачӏиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "Schuppen; Kopfschuppen",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакълъи",
"stress": 7,
"stem": "бакълъ",
"forms": [
"бакълъи",
"бакълъялъ",
"бакълъялъул",
"бакълъдул",
"бакълъал"
],
"senses": [
{
"text": "sonnige Seite, sonniger Hang",
"comment": "Berge",
"examples": [
{
"av": "бакълъул хӏет",
"de": "Federgras"
},
{
"av": "нижер росу мугӏрул бакълъуда буго",
"de": "unser Dorf liegt an der Sonnenseite des Berges"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакънагъин",
"stress": 2,
"forms": [
"бакънагъин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакънагъине"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакънагъине",
"stress": 2,
"stem": "бакънагъ",
"forms": [
"бакънагъине",
"бакънагъуна",
"бакънагъина",
"бакънагъана"
],
"senses": [
{
"text": "musizieren"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакънал",
"stress": 2,
"stem": "бакъна",
"forms": [
"бакънал",
"бакъназ",
"бакъназул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "бакъан"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъан",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "бакъош",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъош",
"бакъошалъ",
"бакъошалъул"
],
"labels": [
"Dialektismus"
],
"see_also": [
{
"target": "бакъдебусс",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "бакътӏерхьуда",
"stress": 2,
"stem": "бакътӏерхьуд",
"forms": [
"бакътӏерхьуда",
"бакътӏерхьуде",
"бакътӏерхьудаса",
"бакътӏерхьудасан"
],
"senses": [
{
"text": "im Westen",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакътӏерхьуда бугеб гӏорхъи",
"de": "Grenze im Westen, westliche Grenze"
},
{
"av": "бакътӏерхьуде ине",
"de": "nach Westen gehen"
},
{
"av": "бакъбаккудаса бакътӏерхьуде щвезегӏан",
"de": "von Ost bis West"
},
{
"av": "гьури бакътӏерхьудасан пулеб буго",
"de": "der Wind weht aus Westen"
}
]
},
{
"text": "im Westen",
"precomment": "Großbuchstabe 'B'"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакътӏерхьул",
"stress": 2,
"forms": [
"бакътӏерхьул"
],
"senses": [
{
"text": "westlich",
"examples": [
{
"av": "бакътӏерхьул рахъ",
"de": "Westseite, Westen"
},
{
"av": "бакътӏерхьул фронт",
"de": "Westfront"
},
{
"av": "бакътӏерхьул бащдабшар",
"de": "westliche Hemisphäre"
}
]
},
{
"text": "westlich",
"precomment": "Großbuchstabe 'B'",
"examples": [
{
"av": "Бакътӏерхьул Европа",
"de": "Westeuropa"
},
{
"av": "Бакътӏерхьул Сибирь",
"de": "Westsibirien"
},
{
"av": "Бакътӏерхьул улкаби",
"de": "westliche Länder, der Westen"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъул",
"stress": 5,
"forms": [
"бакъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бакъ",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "sonnig",
"examples": [
{
"av": "Бакъул система",
"de": "Sonnensystem"
}
]
},
{
"text": "sonnig",
"examples": [
{
"av": "бакъул бухӏи",
"de": "Sonnenhitze"
},
{
"av": "бакъул гордо",
"de": "Sonnenkreis"
},
{
"av": "бакъул канлъи",
"de": "Sonnenlicht"
},
{
"av": "бакъул нур",
"de": "Sonnenlicht"
},
{
"av": "бакъул нуралхӏа",
"de": "ich schwöre beim Sonnenlicht"
},
{
"av": "бакъул хинлъи",
"de": "sonnige Wärme"
},
{
"av": "бакъул чӏорал",
"de": "Sonnenstrahlen"
},
{
"av": "диесеб бакъвараб бакъул дуниял",
"de": "in dieser sonnigen Welt ist für mich alles vertrocknet",
"labels": [
"bildlich",
"Redewendung"
]
}
]
},
{
"text": "Malaria-",
"examples": [
{
"av": "бакъул сири",
"de": "Malariafieber"
},
{
"av": "бакъул унти",
"de": "Malaria",
"comment": "wörtl. Sonnenkrankheit"
},
{
"av": "бакъул хӏет",
"de": "Bärtiger",
"labels": [
"Botanik"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бакъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "бакъулаб",
"stress": 5,
"stem": "бакъула",
"forms": [
"бакъулаб"
],
"gender_forms": [
"бакъулаб",
"бакъулав",
"бакъулай"
],
"senses": [
{
"text": "sonnig",
"examples": [
{
"av": "бакъулаб Дагъистан",
"de": "das sonnige Dagestan"
},
{
"av": "бакъулал къоял",
"de": "sonnige Tage"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъуца",
"stress": 2,
"forms": [
"бакъуца"
],
"senses": [
{
"text": "vor Hunger, hungrig",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "бакъуца хвезабизе",
"de": "verhungern lassen"
},
{
"av": "бакъуца хвезе",
"de": "verhungern, vor Hunger sterben; großen Hunger haben"
},
{
"av": "вакъуца хваги мун!",
"de": "ja, du wirst vor Hunger sterben!",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "вакъуца хвеларев ватила",
"de": "ich werde nicht vor Hunger sterben"
},
{
"av": "якъуца холей йиго",
"de": "großen Hunger haben, ich sterbe vor Hunger"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъхӏазе",
"stress": 7,
"stem": "бакъхӏа",
"forms": [
"бакъхӏазе",
"бакъхӏала",
"бакъхӏана"
],
"senses": [
{
"text": "kraftlos werden, vor Hitze verschmachten",
"examples": [
{
"av": "бакъхӏарал чахъаби",
"de": "von der Hitze erschöpfte Schafe"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "бакъхӏай",
"stress": 7,
"forms": [
"бакъхӏай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "бакъхӏазе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "бакъхӏалаб",
"stress": 2,
"forms": [
"бакъхӏалаб"
],
"gender_forms": [
"бакъхӏалаб",
"бакъхӏалав",
"бакъхӏалай"
],
"senses": [
{
"text": "sonnenüberflutet; trocken",
"examples": [
{
"av": "бакъхӏалаб ракь",
"de": "dürres Land"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "бакъ-моцӏ",
"stress": 7,
"forms": [
"бакъ-моцӏ",
"бакъ-моцӏалъ",
"бакъ-моцӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Himmelskörper",
"comment": "wörtl. Sonne und Mond",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "бакъ-моцӏалъул гӏелму",
"de": "Wissenschaft von den Himmelskörpern, Astronomie"
},
{
"av": "бакъ-моцӏалде вахинавизе",
"de": "rühmen, preisen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}