{
"word": "букӏаниги",
"stress": 2,
"forms": [
"букӏаниги"
],
"senses": [
{
"text": "trotzdem, obgleich, dennoch, doch",
"comment": "Konzessivpartikel",
"examples": [
{
"av": "исана цӏад къанагӏат гурони бачӏо, букӏаниги бачӏин квешаб гьечӏо",
"de": "in diesem Jahr regnete es selten, dennoch ist die Ernte nicht schlecht"
},
{
"av": "букӏаниги кӏваричӏо",
"de": "nichts; lass es so sein"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏа-букӏахъан",
"stress": 2,
"stem": "букӏа-б",
"forms": [
"букӏа-букӏахъан"
],
"senses": [
{
"text": "plötzlich; grundlos",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "букӏа-букӏахъан гӏадамасул мацӏалда кӏалъанила чу васасда",
"de": "aus heiterem Himmel begann das Pferd, mit dem Jüngling in menschlicher Sprache zu sprechen",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏунбакӏалда",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏдиб",
"stem": "букӏди",
"forms": [
"букӏдиб",
"букӏдибе",
"букӏдиса",
"букӏдисан"
],
"gender_forms": [
"букӏдиб",
"букӏдив",
"букӏдий"
],
"senses": [
{
"text": "am Ort des Beileids; im Haus, in dem der Verstorbene betrauert wird",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "руччаби букӏдире ракӏарун рукӏана",
"de": "Frauen versammelten sich im Haus, in dem der Verstorbene betrauert wurde"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏдул",
"stress": 2,
"stem": "букӏду",
"forms": [
"букӏдул",
"букӏдуз",
"букӏдузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "бекӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бекӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "букӏин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "букӏине"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "букӏинабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "букӏинаб",
"forms": [
"букӏинабизе",
"букӏинабула",
"букӏинабила",
"букӏинабуна",
"букӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "erschaffen, machen, kreieren, bilden; sichern",
"comment": "oder erreichen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадлу букӏинабизе",
"de": "Disziplin gewährleisten"
},
{
"av": "дуниялалда рекъел букӏинабизе",
"de": "erreichen, dass es Frieden auf der Welt gibt"
},
{
"av": "гӏадан гӏадин вукӏинавизе кӏвечӏо дов",
"de": "konnten nicht erreichen, dass er sich normal verhielt",
"comment": "wörtl. wie ein Mensch"
},
{
"av": "тукада хӏажатаб къайи букӏинабизе",
"de": "dafür sorgen, dass die notwendigen Waren im Laden vorhanden sind"
},
{
"av": "хӏалтӏуе лъикӏал шартӏал рукӏинаризе",
"de": "gute Arbeitsbedingungen schaffen"
},
{
"av": "цӏализе гъира букӏинабизе",
"de": "erreichen, dass Lernlust entsteht"
}
]
},
{
"text": "erwerben, anschaffen; sich zulegen",
"examples": [
{
"av": "рекӏее бокьарабщинаб букӏинабуна дос",
"de": "er erwarb alles, was sein Herz begehrte"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "букӏине",
"stress": 2,
"stem": "букӏ",
"forms": [
"букӏине",
"букӏуна",
"букӏина",
"букӏбуго",
"букӏа"
],
"senses": [
{
"text": "sein, existieren; sich irgendwo aufhalten; sich irgendwo befinden; sich ereignen; vorkommen",
"examples": [
{
"av": "гьаб рохьоб ци букӏуна",
"de": "in diesem Wald gibt es Bären"
},
{
"av": "риидал гьаниб пихъ букӏуна",
"de": "im Sommer gibt es hier Früchte"
},
{
"av": "сон кьерхараб къо букӏана",
"de": "gestern war ein trüber Tag"
},
{
"av": "рехъен магӏарда букӏана",
"de": "die Herde befand sich in den Bergen"
},
{
"av": "букӏунарила берталъ кеп",
"de": "eine Hochzeit ist nicht ohne Fröhlichkeit",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "wörtl. nicht ohne Kick / High"
},
{
"av": "досул кидаго лъикӏаб чагъир букӏунарищха!",
"de": "er hat immer einen guten Wein!"
},
{
"av": "доба гӏазу букӏунадай?",
"de": "gibt es dort Schnee?"
},
{
"av": "цебе гьениб хъала букӏаналъила",
"de": "offenbar gab es hier früher eine Festung"
},
{
"av": "доба квачан букӏанищ?",
"de": "war es dort kalt?"
},
{
"av": "нужер росулъ мажгит бугищ?",
"de": "gibt es in eurem Aul eine Moschee?"
},
{
"av": "гьедин букӏиндал…",
"de": "da es so war…"
},
{
"av": "рес (санагӏат) букӏаго",
"de": "solange es eine Möglichkeit gibt"
}
]
},
{
"text": "vorhanden sein, bei jemandem sein",
"examples": [
{
"av": "изну букӏине",
"de": "eine Erlaubnis haben"
},
{
"av": "ихтияр букӏине",
"de": "Macht haben"
},
{
"av": "лъай-хъвай букӏине",
"de": "Bekanntschaft machen"
},
{
"av": "хӏинкъи букӏине",
"de": "Befürchtungen hegen"
},
{
"av": "букӏине бегьула",
"de": "vielleicht, möglicherweise"
},
{
"av": "бокьухъе букӏа абе",
"de": "es sei, wie es wolle; wie auch immer"
},
{
"av": "гьединаб тӏехь дирги букӏиндал, дица эб босичӏо",
"de": "da ich ein solches Buch habe, habe ich es nicht gekauft"
},
{
"av": "квачан букӏиндалин дица тӏимугъ ретӏараб",
"de": "den Pelzrock habe ich angezogen, weil es kalt war"
},
{
"av": "досул кидаго лъикӏаб чӏагӏа букӏуна",
"de": "er hat immer guten Boza"
},
{
"av": "гьедин букӏаро",
"de": "das gibt es nicht"
},
{
"av": "букӏахъе тезе",
"de": "so lassen, wie es war"
},
{
"av": "дур заман букӏинадай?",
"de": "wirst du Zeit haben?"
},
{
"av": "духъ гӏарац букӏанищ?",
"de": "hattest du Geld?"
},
{
"av": "гӏарац букӏинчӏелъул, дица щибго босичӏо",
"de": "ich habe nichts gekauft, weil ich kein Geld hatte"
},
{
"av": "ГӀалил чу букӏинчӏо",
"de": "Ali hatte kein Pferd"
}
]
},
{
"text": "werden, zu etwas werden",
"examples": [
{
"av": "дарслъун букӏине",
"de": "eine Lektion werden"
},
{
"av": "мисаллъун букӏине",
"de": "ein Beispiel werden"
},
{
"av": "букӏине кколеб къагӏидаялъ",
"de": "ordnungsgemäß; in gebührender Form; wie es sein muss"
},
{
"av": "букӏине кколеб нухалда",
"de": "gebührend, auf ordentliche Weise"
},
{
"av": "букӏине рес гьечӏеб жоялда божуге",
"de": "glaube nicht dem, was nicht passieren kann",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "букӏинего букӏунареб жо буго гьеб",
"de": "das gibt es überhaupt nicht"
},
{
"av": "квеш букӏине",
"de": "sich beleidigen lassen; gekränkt sein"
},
{
"av": "квеш букӏана",
"de": "es wurde kränkend; ich fühlte mich gekränkt"
},
{
"av": "хӏажат букӏине",
"de": "nötig werden; gebraucht werden"
},
{
"av": "букӏараб лъикӏ, ккараб квеш",
"de": "wie gut es war, wie schlecht es geworden ist",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "букӏа абе!",
"de": "Geschenkt!, sei's drum!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "буго",
"kind": "see"
},
{
"target": "буголъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "букӏинесеб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏинесеб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Partizip"
],
"participlefrom": "букӏине"
},
{
"text": "Zukunft",
"examples": [
{
"av": "талихӏаб букӏинесеб",
"de": "glückliche Zukunft"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Partizip"
}
{
"word": "букӏкӏин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "букӏкӏине"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏкӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "букӏкӏинабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏкӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "букӏкӏинаб",
"forms": [
"букӏкӏинабизе",
"букӏкӏинабула",
"букӏкӏинабила",
"букӏкӏинабуна",
"букӏкӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "etwas knäueln, zerknittern, zerdrücken",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гурде букӏкӏинабизе",
"de": "ein Hemd knüllen, zerknittern"
}
]
},
{
"text": "runzeln, zusammenziehen; (die Stirn) runzeln",
"examples": [
{
"av": "унтиялъ гьумер букӏкӏинабизе",
"de": "das Gesicht vor Schmerz verziehen"
}
]
},
{
"text": "jemanden dazu bringen, sich zusammenzukauern",
"examples": [
{
"av": "квачараб гьорол карачелалъ Карим вукӏкӏинавуна",
"de": "ein kalter Windstoß zwang Karim, sich zusammenzukauern"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "букӏкӏине",
"stress": 2,
"stem": "букӏкӏ",
"forms": [
"букӏкӏине",
"букӏкӏуна",
"букӏкӏина",
"букӏкӏана",
"букӏкӏа"
],
"senses": [
{
"text": "zerknittern; verknittern; zerknittert werden",
"examples": [
{
"av": "халгӏат букӏкӏун буго",
"de": "der Bademantel ist zerknittert"
}
]
},
{
"text": "sich runzeln; Falten bilden; die Stirn runzeln",
"examples": [
{
"av": "тӏом букӏкӏун буго",
"de": "die Haut ist schrumpelig geworden"
}
]
},
{
"text": "schaudern, sich zusammenkauern",
"examples": [
{
"av": "цӏорораб лъим тӏаде чвалхидал, Чакар юкӏкӏана",
"de": "als man mit kaltem Wasser spritzte, schrumpfte Tschakar zusammen"
}
]
},
{
"text": "runzeln",
"examples": [
{
"av": "нодо букӏкӏине",
"de": "die Stirn runzeln"
},
{
"av": "ГӀумарил цӏар бахъидал, долъул нодо букӏкӏана",
"de": "als Omars Name genannt wurde, runzelte sie die Stirn"
}
]
},
{
"text": "ein unzufriedenes Gesicht machen; einen Besucher feindselig empfangen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "wörtl. mit gerunzelter Stirn"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъди",
"stress": 7,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "букӏкӏуркӏахъдизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизаби",
"stress": 7,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизаби"
],
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Kausativ",
"Verb"
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
букӏкӏуркӏахъдизабизе
сообщить о неточности{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"stress": 7,
"stem": "букӏкӏуркӏахъдизаб",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизабизе",
"букӏкӏуркӏахъдизабула",
"букӏкӏуркӏахъдизабила",
"букӏкӏуркӏахъдизабуна",
"букӏкӏуркӏахъдизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Kausativ"
],
"forceto": "букӏкӏуркӏахъдизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏуркӏахъдизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "букӏкӏуркӏахъдизе",
"stress": 7,
"stem": "букӏкӏуркӏахъд",
"forms": [
"букӏкӏуркӏахъдизе",
"букӏкӏуркӏахъдула",
"букӏкӏуркӏахъдила",
"букӏкӏуркӏахъдана",
"букӏкӏуркӏахъде"
],
"senses": [
{
"text": "sich zieren, grimassieren",
"labels": [
"Frequentativ"
],
"examples": [
{
"av": "налъи кьезе бокьуларого, юкӏкӏуркӏахъдулей йикӏана къоролай",
"de": "die Witwe sträubte sich, die Schuld zurückzuzahlen"
}
]
},
{
"text": "sich zusammenkauern; frösteln",
"examples": [
{
"av": "квачан вукӏкӏуркӏахъдулев вуго дов",
"de": "er fröstelt vor Kälte"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏин",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-б",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Verb"
],
"masdarfrom": "букӏкӏ-букӏкӏине"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏинаби",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-б",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏинаби"
],
"labels": [
"Masdar",
"Frequentativ",
"Kausativ",
"Verb"
],
"see_also": [
{
"target": "букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-букӏкӏинаб",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"букӏкӏ-букӏкӏинабула",
"букӏкӏ-букӏкӏинабила",
"букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"букӏкӏ-букӏкӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "(zer)knautschen, etw. zerknautschen",
"labels": [
"Frequentativ",
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "ретӏел букӏкӏ-букӏкӏинабизе",
"de": "die Kleidung zerknittern"
},
{
"av": "кагъат букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"de": "hat Papier zerknüllt"
}
]
},
{
"text": "etwas faltig machen",
"examples": [
{
"av": "соназги къварилъабазги инсул гьумер букӏкӏ-букӏкӏинабуна",
"de": "Jahre und Kummer machten das Gesicht des Vaters faltig"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "букӏкӏ-букӏкӏине",
"stress": 9,
"stem": "букӏкӏ-букӏкӏ",
"forms": [
"букӏкӏ-букӏкӏине",
"букӏкӏ-букӏкӏуна",
"букӏкӏ-букӏкӏина",
"букӏкӏ-букӏкӏана"
],
"senses": [
{
"text": "verknittern; Falten werfen",
"labels": [
"Frequentativ"
],
"examples": [
{
"av": "автобусалда жаниб къваридго букӏиналъ ретӏел букӏкӏ-букӏкӏана",
"de": "wegen der Enge im Bus ist die Kleidung zerknittert"
}
]
},
{
"text": "sich runzeln; runzlig werden",
"examples": [
{
"av": "дов вукӏкӏ-вукӏкӏун вуго",
"de": "er ist voller Runzeln"
},
{
"av": "кӏодол гьумер букӏкӏ-букӏкӏун буго",
"de": "das Gesicht der Großmutter ist voller Falten"
},
{
"av": "букӏкӏ-букӏкӏараб габур",
"de": "runzeliger Hals"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Frequentativ"
}
букӏунареб-лъугьунареб
сообщить о неточности{
"word": "букӏунареб-лъугьунареб",
"stress": 17,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏунареб-лъугьунареб"
],
"gender_forms": [
"букӏунареб-лъугьунареб",
"букӏунарев-лъугьунарев",
"букӏунарей-лъугьунарей"
],
"senses": [
{
"text": "Unmögliches; Unerreichbares",
"examples": [
{
"av": "букӏунареб-лъугьунареб жо бицунге",
"de": "sprich nicht von unmöglichen Dingen"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "букӏунбакӏалда",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"букӏунбакӏалда"
],
"senses": [
{
"text": "plötzlich; grundlos",
"examples": [
{
"av": "букӏунбакӏалда гьалаглъун ахӏдон виччан тана",
"de": "er fing plötzlich an, wild zu schreien"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}