{
"word": "sea",
"stress": 2,
"stem": "МОР",
"forms": [
"море"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ралъад",
"examples": [
{
"en": "open sea",
"av": "киналго пачалихъаз пайда боулеб ралъад"
},
{
"en": "put to sea",
"av": "ралъдал рагӏалдаса рикӏкӏаде лъедезе"
}
]
},
{
"text": "сундулниги гӏемераб къадар",
"precomment": "a large quantity of something",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "sea of flowers",
"av": "тӏугьдузул ралъад",
"comment": "цӏакъ гӏемерал"
},
{
"en": "he doesn't care at all",
"av": "дос сундулго хӏисаб, пикру гьабуларо, дов сункьаго хӏинкъуларо"
},
{
"en": "to wait for the tide to turn",
"av": "гӏадада, сунданиги божун, чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "seagull",
"stress": 2,
"forms": [
"чайка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чайка, чайкахӏинчӏ",
"comment": "ралъдал хӏинчӏ"
}
]
}
{
"word": "seal",
"stress": 2,
"forms": [
"котиковый",
"котиковая",
"котиковое"
],
"senses": [
{
"text": "котикалъул(аб), котикалъул гьабураб",
"examples": [
{
"en": "seal fur collar",
"av": "котикалъул гьабураб габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "seal",
"stress": 2,
"stem": "НЕРПОВ",
"forms": [
"нерповый",
"нерповая",
"нерповое"
],
"senses": [
{
"text": "нерпаялъул",
"examples": [
{
"en": "seal fur hat",
"av": "нерпаялъул цӏакӏил тӏагъур"
}
]
},
{
"text": "нерпаялъул гьабураб"
}
]
}
{
"word": "seal",
"stress": 5,
"forms": [
"опечатать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сундасаниги пайда босизе гьукъун, мугьру чӏвазе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "seal",
"stress": 7,
"forms": [
"опломбировать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "пломба чӏвазе, пломба лъезе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "seal the warehouse",
"av": "складалда пломба чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "seal",
"stress": 4,
"forms": [
"тюлень"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тюлень, ралъдал гьой"
},
{
"text": "тантрахъ, чӏаголъигьечӏ",
"precomment": "about an awkward person",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "sealing wax",
"stress": 5,
"forms": [
"сургуч"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сургуч, мина"
}
]
}
{
"word": "sealing-wax",
"stress": 5,
"stem": "СУРГУЧН",
"forms": [
"сургучный",
"сургучная",
"сургучное"
],
"senses": [
{
"text": "сургучалъул, минадул",
"examples": [
{
"en": "sealing-wax seal",
"av": "сургучалъул мугьру",
"comment": "сургучалда чӏвараб мугьру"
}
]
}
]
}
sealing; embedding; finishing
сообщить о неточности{
"word": "sealing; embedding; finishing",
"stress": 4,
"forms": [
"заделка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "баци, бацизаби",
"precomment": "by the verb patch",
"examples": [
{
"en": "filling of cracks",
"av": "кьватӏалаби раци"
}
]
}
]
}
{
"word": "seal by soldering",
"stress": 4,
"forms": [
"запаивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "запаять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "seal, seal's",
"stress": 4,
"forms": [
"тюлений",
"тюленья",
"тюленье"
],
"senses": [
{
"text": "тюленалъул, ралъдал гьойдул",
"examples": [
{
"en": "seal blubber",
"av": "тюленалъул нах"
}
]
}
]
}
{
"word": "seam",
"forms": [
"шов"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьегӏ, рукъумухъ",
"examples": [
{
"en": "sew seams",
"av": "кьегӏ чӏвазе"
},
{
"en": "to rip at the seam",
"av": "кьегӏ чӏвараб бакӏ ккун чӏалхине"
}
]
},
{
"text": "рацӏцӏи",
"examples": [
{
"en": "sutures of the skull",
"av": "гвангварадул рукьбузул рацӏцӏалаби"
}
]
},
{
"text": "букъулеб, угьун гьабулеб къагӏида",
"examples": [
{
"en": "basting stitch",
"av": "букъилалде цебеккунго гьабураб кьегӏ"
},
{
"en": "to apply a stitch",
"av": "квар чӏван, ругъун букъизе"
},
{
"en": "to remove stitches",
"av": "ругъун сахлъигун, кварал рахъизе"
},
{
"en": "burst at the seams",
"av": "паналъизе, биххизе, чӏунтӏизе"
},
{
"en": "hands at sides; attention pose",
"av": "ритӏун гӏодоре квералги риччан"
}
]
}
]
}
{
"word": "seamstress",
"stress": 3,
"forms": [
"швейница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "швейница",
"comment": "ретӏел букъулеб промышленносталъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "seamstress",
"stress": 4,
"forms": [
"швея"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "юкъарухъан"
}
]
}
{
"word": "seaplane",
"forms": [
"гидросамолёт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гидросамолет",
"comment": "лъеда рещтӏунеб ва лъедаса боржунеб самолет"
}
]
}
{
"word": "search",
"stress": 1,
"forms": [
"обыск"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏухь",
"examples": [
{
"en": "conduct a search",
"av": "чӏухь базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "search",
"stress": 2,
"forms": [
"поиск"
],
"labels": [
"masculine gender",
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "поиски",
"labels": [
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "set off in search",
"av": "ралагьизе къватӏире рахъине"
}
]
},
{
"text": "ралагьи",
"labels": [
"geology",
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "prospecting for minerals",
"av": "пайдаял магӏданал ралагьи"
}
]
},
{
"text": "разведка",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "night reconnaissance patrol",
"av": "къасисеб разведка"
}
]
}
]
}
{
"word": "searchlight",
"stress": 5,
"forms": [
"прожектор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "прожектор",
"comment": "канлъи кутаклъизабулеб суркӏаккараб матӏу бугеб чирахъ"
}
]
}
{
"word": "search out",
"stress": 2,
"forms": [
"выискать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏехон (тӏалаб гьабун, балагьун) батизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to track down an error",
"av": "балагьун гъалатӏ батизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "search out",
"stress": 3,
"forms": [
"выискивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выискать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "search thoroughly",
"stress": 7,
"forms": [
"проискать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "балагьулев вукӏине, балагьизе (кигӏаналиго заманалъ)",
"precomment": "someone/something (during some time)"
}
]
}
{
"word": "search; frisk",
"stress": 3,
"forms": [
"обыскивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обыскать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "search; look for",
"stress": 4,
"forms": [
"искать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "балагьизе, цӏехон балагьизе",
"precomment": "someone, something",
"examples": [
{
"en": "to look for the necessary book",
"av": "къваригӏараб тӏехь балагьизе"
},
{
"en": "look for a dropped needle",
"av": "бортараб рукӏкӏен балагьизе"
}
]
},
{
"text": "тӏалаб гьабизе",
"precomment": "what, of what (to achieve, strive)",
"examples": [
{
"en": "he did not seek glory",
"av": "дос рецц тӏалаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "search; manhunt",
"stress": 2,
"forms": [
"розыск"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "балагьи, цӏехей",
"precomment": "search",
"examples": [
{
"en": "criminal investigation",
"av": "уголовный розыск",
"comment": "такъсир рагьиялда ва гьеб гьукъиялда тӏад хӏалтӏулеб милициялъул отдел"
}
]
}
]
}
{
"word": "seaside",
"stress": 4,
"forms": [
"взморье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ралъдал ракъдаде къараб бутӏа, ралъдал рагӏал",
"examples": [
{
"en": "live on the seashore",
"av": "ралъдал рагӏалда гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "season",
"stress": 6,
"forms": [
"приправить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде тӏезе",
"precomment": "what with what",
"examples": [
{
"en": "season borscht with sour cream",
"av": "капустаналъул чурпаялда тӏаде тӏорахь тӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "season",
"stress": 4,
"forms": [
"сезон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "заман, сезон",
"comment": "лъагӏалил хӏухьбахъиялъе, кӏудиял ишазе… данде кколеб заман; лъагӏалил ункъабго заманалъул цояб",
"examples": [
{
"en": "winter season",
"av": "кьиндалил заман"
},
{
"en": "construction season",
"av": "минаби ралеб заман"
},
{
"en": "bathing season",
"av": "(ралъдалъ) чвердолеб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "seasonal",
"stress": 4,
"stem": "СЕЗОНН",
"forms": [
"сезонный",
"сезонная",
"сезонное"
],
"senses": [
{
"text": "сезоналъул(аб), сезонияб, цо хасаб заманалда хурхараб",
"examples": [
{
"en": "seasonal work",
"av": "сезонияб хӏалтӏи"
},
{
"en": "season ticket",
"av": "сезоналъе кьураб билет"
}
]
}
]
}
{
"word": "seasonal pasture",
"stress": 4,
"forms": [
"отгонный",
"отгонная",
"отгонное"
],
"senses": [
{
"text": "гочинарулеб, риидал жанир толареб"
}
]
}
{
"word": "seasonal worker",
"stress": 4,
"forms": [
"сезонник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъул хӏалтӏабазда хӏалтӏулев чи, лъагӏалил цо ккураб заманалда хӏалтӏулев чи"
}
]
}
seasonal worker, moonlighter
сообщить о неточности{
"word": "seasonal worker, moonlighter",
"stress": 4,
"forms": [
"шабашник"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шабашник, тӏаде гӏарац щвезабулев чи"
},
{
"text": "рекӏкӏалдалъун гӏарац щвезабулев чи, гьабизе кколеб хӏалтӏи гьабичӏого гӏарац щварав чи"
}
]
}
{
"word": "seasoned; hardened",
"forms": [
"прожжённый",
"прожжённая",
"прожжённое"
],
"senses": [
{
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "hardened rogue; old hand",
"av": "гӏорхъолъа ворчӏарав, нахъегӏанав хӏиллачи,макручи, нажас"
}
]
}
]
}
{
"word": "seasoning; condiment",
"stress": 6,
"forms": [
"приправа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кванил тӏагӏамалъе, махӏалъе тӏаде (гъорлъе) тӏолеб жо",
"examples": [
{
"en": "spicy condiment",
"av": "кӏал-мацӏ бухӏизабулеб тӏаде (гъорлъе) тӏолеб жо (ражи, къанцӏа)"
}
]
}
]
}
season ticket; subscription
сообщить о неточности{
"word": "season ticket; subscription",
"forms": [
"абонемент"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "абонемент",
"comment": "чӏезабураб болжалалда сундасаниги пайда босиялъе ихтияр, гьеб ихтияралъе кагъат"
}
]
}
{
"word": "seat",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"осадить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сверун кквезе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to besiege a city",
"av": "шагьар сверун кквезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе",
"precomment": "whom with what",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "besiege with requests for help",
"av": "кумек гьабейилан гьарун тӏаделъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "seat",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"осадить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъе (гӏодобе) инабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "drive a pile",
"av": "хӏуби гӏодобе инабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏкӏинабизе, ахаде инабизе, батӏа гьабизе",
"labels": [
"chemistry"
]
}
]
}
{
"word": "seat",
"stress": 5,
"homonym": 3,
"forms": [
"осадить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "занкӏан, (циндаго) чӏезабизе, нахъе къазабизе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "остановить",
"examples": [
{
"en": "to rein back a horse",
"av": "чу занкӏан чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодове вуссинавизе, чӏезавизе",
"precomment": "whom",
"comment": "одёрнуть",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "put an impudent person in their place",
"av": "ничгьечӏ чӏезавизе (гӏодове вуссинавизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "seat",
"stress": 4,
"forms": [
"сиденье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодор чӏолеб бакӏ"
}
]
}
seat oneself comfortably
сообщить о неточности{
"word": "seat oneself comfortably",
"stress": 5,
"forms": [
"рассесться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жинди-жиндир бакӏалде гӏодор чӏезе",
"precomment": "in their places"
},
{
"text": "эркенго бакӏ ккун, вичча-вихъан гӏодов чӏезе",
"precomment": "sit slouching",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "кьватӏизе",
"precomment": "show cracks",
"comment": "къед"
}
]
}
{
"word": "seat; make sit down",
"stress": 3,
"forms": [
"усаживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "усадить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "seat; plant out",
"stress": 5,
"forms": [
"рассаживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "рассадить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "seat; transplant",
"stress": 7,
"forms": [
"рассадить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жиндижиндир бакӏалда гӏодор чӏезаризе",
"precomment": "whom, what (to seat)"
},
{
"text": "цоцадаса ратӏа гьарун, батӏа-батӏаго гӏодор чӏезаризе",
"precomment": "someone (to seat separately)"
},
{
"text": "цо бакӏалдаса рахъун, лъедер гьарун чӏезе, хурдул цоги бакӏалда лъедерго чӏезе",
"precomment": "what (plants)"
}
]
}
{
"word": "seaworthy",
"stress": 6,
"stem": "МОРЕХОДН",
"forms": [
"мореходный",
"мореходная",
"мореходное"
],
"senses": [
{
"text": "ралъадазда хьвадиялъул",
"examples": [
{
"en": "marine school",
"av": "ралъадазда гумузда хьвадизе ругьун гьаризе цӏалулеб училище"
}
]
}
]
}
{
"word": "sea bight",
"stress": 6,
"forms": [
"лукоморье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ралъдал залив, бухта",
"labels": [
"poetic word",
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "sea buckthorn",
"stress": 6,
"forms": [
"облепиха"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъарцӏи",
"comment": "тӏогьилсоно"
}
]
}