{
"word": "soul",
"stress": 4,
"forms": [
"душа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рухӏ",
"labels": [
"religion"
],
"examples": [
{
"en": "soul and body",
"av": "рухӏ ва черх"
}
]
},
{
"text": "рухӏияб рахъ; ракӏ",
"precomment": "inner world",
"examples": [
{
"en": "pour one's heart out to someone",
"av": "рекӏел асарал лъиениги загьир гьаризе"
}
]
},
{
"text": "рухӏ, чи",
"precomment": "population unit",
"examples": [
{
"en": "there are five souls in the family",
"av": "хъизамалда щуго чи (рухӏ) вуго"
}
]
},
{
"text": "рекӏел хӏал, чиясул гӏамал-хасият",
"precomment": "character traits",
"examples": [
{
"en": "person with an open heart",
"av": "ракӏ рагьарав чи"
},
{
"en": "paper-pusher",
"av": "бюрократ, иш хадуб бехъерхъизабулев чи"
},
{
"en": "with all one's heart and soul",
"av": "бугеб рухӏалъ, цӏакъ кутакалда"
},
{
"en": "wholeheartedly; from the bottom of my heart",
"av": "ракӏ-ракӏалъ"
},
{
"en": "live in perfect harmony",
"av": "рекъон, ракӏал журан рукӏине"
},
{
"en": "vent one's feelings; ease one's soul",
"av": "ургъел бикьизе, ракӏ чучизе"
},
{
"en": "the heart aches; the soul hurts",
"av": "ракӏ унтула"
},
{
"en": "as much as you like",
"av": "кигӏан бокьаниги, рекӏее бокьарабгӏан"
},
{
"en": "I don't like it",
"av": "дие гьеб рекӏее гӏоларо"
},
{
"en": "to play with soul",
"av": "ракӏ-ракӏалъ хӏазе"
},
{
"en": "the soul rejoices",
"av": "ракӏ бохула"
},
{
"en": "one's heart sank into one's boots",
"av": "кутакалда хӏинкъана"
},
{
"en": "as you please",
"av": "рекӏее бокьухъе"
},
{
"en": "coward",
"av": "хӏинкъарав, цӏуяв чи"
},
{
"en": "heart-to-heart",
"av": "ракӏ бацӏцӏадго, рагьун, щибго балъго гьабичӏого"
},
{
"en": "heart is breaking into pieces",
"av": "ракӏ бихъулеб буго"
},
{
"en": "to one's liking",
"av": "а) рекӏее гӏола, данде ккола б) ракӏ-ракӏалъ, ракӏ бацӏцӏадго"
},
{
"en": "open-hearted",
"av": "ракӏ рагьарав чи"
},
{
"en": "lay down one's life for someone/something",
"av": "лъиениги-сундуениги гӏоло гӏумру кьезе"
},
{
"en": "to give up the ghost",
"av": "хвезе"
},
{
"en": "to ingratiate oneself",
"av": "рекӏелъе лъугьине"
},
{
"en": "one's heart is not in it",
"av": "гъира гьечӏо, бокьулеб гьечӏо, ракӏ билълъунеб гьечӏо",
"comment": "щибниги гьабизе"
},
{
"en": "the heart is not in it",
"av": "бокьулеб гьечӏо, ракӏалъ къабул гьабулеб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound",
"forms": [
"звук"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь, сас",
"examples": [
{
"en": "sounds and voices",
"av": "сасал ва гьаркьал"
},
{
"en": "consonants",
"av": "рагьукъал гьаркьал",
"labels": [
"лингвистика"
]
},
{
"en": "speed of sound",
"av": "гьаркьил хехлъи",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"en": "musical sound",
"av": "музыкияб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound",
"stress": 7,
"forms": [
"звуковой",
"звуковая",
"звуковое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьил(аб)",
"examples": [
{
"en": "sound wave",
"av": "гьаркьил карачел"
},
{
"en": "sound signal",
"av": "гьаркьилаб сигнал"
},
{
"en": "sound laws",
"av": "гьаркьилал законал",
"labels": [
"лингвистика"
]
},
{
"en": "sound film",
"av": "гьаркьилаб (гаргадулеб) кино"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound",
"stress": 5,
"stem": "ЗВУЧА",
"forms": [
"звучать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бахъунеб (рагӏулеб) букӏине",
"precomment": "about voice etc.",
"comment": "гьаракь",
"examples": [
{
"en": "the strings sound; the strings resonate",
"av": "чӏвабзазул гьаракь рагӏулеб буго"
}
]
},
{
"text": "загьирлъизе; рагӏизе, лъазе",
"precomment": "turn out",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "joy sounded in his voice",
"av": "гьесул гьаркьилъ рагӏулеб (загьирлъулеб) букӏана рохел"
}
]
},
{
"text": "гӏинзуниб къан букӏине, чӏей гьечӏого, рагӏулеб букӏине, кӏочон течӏого, букӏине, рекӏелъ цӏунун хутӏизе",
"precomment": "to ring in one's ears"
}
]
}
{
"word": "sound",
"stress": 4,
"stem": "ЗДРАВ",
"forms": [
"здравый",
"здравая",
"здравое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъилаб; цӏодораб; битӏараб",
"examples": [
{
"en": "common sense",
"av": "битӏараб пикру"
},
{
"en": "in one's right mind",
"av": "гӏакълуялда, гӏакълу биххичӏого, агълъичӏого, цӏодорго"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound",
"stress": 7,
"stem": "НЕПРОБУДН",
"forms": [
"непробудный",
"непробудная",
"непробудное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гъваридаб, халатаб",
"examples": [
{
"en": "sound sleep",
"av": "цӏакъ гъваридаб, ворчӏулареб макьу"
}
]
},
{
"text": "гӏурхъирахъ гьечӏеб; вигьунареб",
"comment": "гьекъолди, мехти",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "heavy drinking; hard drinking",
"av": "вигьунареб гьекъолди"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound",
"stress": 8,
"stem": "ПРОЗВУЧА",
"forms": [
"прозвучать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь бахъине, сас рагӏизе",
"precomment": "to sound; to ring out",
"examples": [
{
"en": "a shot rang out",
"av": "кьвагьулеб гьаракь бахъана",
"comment": "кьвагьи бахъана"
}
]
},
{
"text": "рагӏизе",
"precomment": "be heard"
}
]
}
{
"word": "soundboard",
"stress": 2,
"forms": [
"дека"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дека",
"comment": "чӏваби ругел музыкалиял алатазда гьаркьил зири рекъезабулеб бутӏа",
"labels": [
"music"
]
}
]
}
{
"word": "sounding; sound",
"stress": 5,
"forms": [
"звучание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь рагӏи (бахъин)",
"precomment": "by verb"
}
]
}
{
"word": "soundproof",
"stress": 14,
"forms": [
"звуконепроницаемый",
"звуконепроницаемая",
"звуконепроницаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччалареб"
}
]
}
{
"word": "sound conductivity",
"stress": 10,
"forms": [
"звукопроводность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччай"
}
]
}
{
"word": "sound insulation",
"stress": 10,
"forms": [
"звукоизоляция"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "звукоизоляция, гьаркьидаса цӏуни"
}
]
}
{
"word": "sound library",
"stress": 6,
"forms": [
"фонотека"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фонотека",
"comment": "магниталъул чалуялда, пластинкаялда хъварабщинаб цӏунулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "sound locator",
"stress": 8,
"forms": [
"звукоулавливатель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь кколеб аппарат",
"labels": [
"military term"
]
}
]
}
{
"word": "sound out; probe",
"stress": 5,
"forms": [
"прощупать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квашун лъазабизе, балагьизе",
"precomment": "what (investigate)"
},
{
"text": "цебеккун цӏех-рех гьабун лъазабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "sound recording",
"stress": 7,
"forms": [
"звукозапись"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь хъвай"
}
]
}
{
"word": "sound-permeable",
"stress": 12,
"forms": [
"звукопроницаемый",
"звукопроницаемая",
"звукопроницаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччалеб"
}
]
}
{
"word": "sound; heavy",
"stress": 8,
"stem": "БЕСПРОБУДН",
"forms": [
"беспробудный",
"беспробудная",
"беспробудное"
],
"senses": [
{
"text": "ворчӏулареб; ворчӏи гьечӏеб",
"comment": "макьидаса",
"examples": [
{
"en": "sleep soundly",
"av": "ворчӏулареб макьид восизе"
},
{
"en": "inveterate drunkard",
"av": "вигьунарев гьекъолдухъан, вигьин гьечӏев гьекъолдухъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "sound; probe",
"stress": 5,
"forms": [
"зондировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "зондалъул кумекалдалъун цӏех-рех гьабизе",
"precomment": "someone/something, probe"
},
{
"text": "цебеккунго баян гьабизе, цӏеха-рехон лъазабизе, хӏадурлъи гьабун тезе",
"examples": [
{
"en": "to sound out the ground",
"av": "цебеккунго хӏадур гьабун, къачӏан, лъазабун тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "soup",
"forms": [
"суп"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чурпа"
}
]
}
{
"word": "soup",
"stress": 6,
"forms": [
"суповой",
"суповая",
"суповое"
],
"senses": [
{
"text": "чурпадул, чурпаялъе бугеб",
"examples": [
{
"en": "soup bowl",
"av": "чурпа тӏолеб суркӏа"
},
{
"en": "soup spoon",
"av": "чурпадул гъуд"
}
]
}
]
}
{
"word": "sour",
"stress": 2,
"stem": "КИСЛ",
"forms": [
"кислый",
"кислая",
"кислое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏаб",
"examples": [
{
"en": "sour apple",
"av": "цӏекӏаб гӏеч"
},
{
"en": "sour cabbage soup",
"av": "цӏекӏаб капустаялъул гьабураб щи"
}
]
},
{
"text": "беччудаса араб",
"precomment": "sour; turned sour",
"examples": [
{
"en": "sour dough",
"av": "беччудаса араб хамур, речче"
},
{
"en": "sour milk",
"av": "цӏекӏаб рахь"
}
]
},
{
"text": "чӏамучӏаб, нур свараб, рази гьечӏеб",
"precomment": "discontented, gloomy",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "sour facial expression",
"av": "рази гьечӏеб гьумер"
},
{
"en": "to make a sour face",
"av": "чӏамучӏаб (рази гьечӏеб) сипат гьумералъе кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sour",
"stem": "ПРОКИСЛ",
"forms": [
"прокислый",
"прокислая",
"прокислое"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏлъараб",
"comment": "цӏекӏлъун хвараб",
"examples": [
{
"en": "sour milk",
"av": "цӏекӏлъараб рахь"
}
]
}
]
}
{
"word": "source; origin",
"stress": 4,
"forms": [
"исток"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурул (иццул) бетӏер",
"precomment": "headwaters"
},
{
"text": "авал, байбихьи",
"precomment": "origins; sources",
"labels": [
"figuratively",
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "origins of the labor movement",
"av": "хӏалтӏухъабазул багъа-бачариялъул авал",
"comment": "байбихьи"
},
{
"en": "origins of life",
"av": "гӏумруялъул авал, байбихьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "source; spring",
"stress": 4,
"forms": [
"источник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ицц",
"examples": [
{
"en": "hot spring",
"av": "бухӏараб лъадал ицц"
}
]
},
{
"text": "источник",
"precomment": "written monument, document",
"examples": [
{
"en": "source research",
"av": "источниказул цӏех-рех гьаби"
},
{
"en": "to turn to sources",
"av": "источниказде балагьизе"
},
{
"en": "sources for the history of the region",
"av": "краялъул тарихалъе источникал"
}
]
},
{
"text": "аслу, кьучӏ",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "source of income",
"av": "доходалъул (хайиралъул) аслу"
},
{
"en": "source of infection",
"av": "бахунеб унтул аслу"
},
{
"en": "source of heat (light)",
"av": "хинлъи (канлъи) кьолел жал (чирахъ, печь)"
},
{
"en": "source of information",
"av": "информациялъул кьучӏ"
},
{
"en": "know from reliable sources",
"av": "кьучӏал бакӏаздасан лъазе"
},
{
"en": "books are a source of knowledge",
"av": "тӏехь — лъаялъул аслу"
}
]
}
]
}
{
"word": "sourdough",
"stress": 3,
"forms": [
"опара"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "билъараб (лъамияб) реччеб; гьелдасан хӏадур гьабураб хамур"
}
]
}
{
"word": "souring",
"stress": 7,
"forms": [
"прокисание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏлъи",
"precomment": "by the verb turn sour",
"comment": "цӏекӏлъун хвей",
"examples": [
{
"en": "souring of milk",
"av": "рахь цӏекӏлъи"
}
]
}
]
}
souring; fermentation
сообщить о неточности{
"word": "souring; fermentation",
"stress": 5,
"forms": [
"квашение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьвахинаби"
},
{
"text": "цӏекӏлъизаби, бетизаби"
},
{
"text": "беччизаби"
}
],
"see_also": [
{
"target": "квасить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "sourishness; tang",
"stress": 5,
"stem": "КИСЛИНК",
"forms": [
"кислинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "with a sourish taste",
"av": "цӏекӏмахӏаб, цӏекӏаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "sour cream",
"stress": 5,
"forms": [
"сметана"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорахь"
}
]
}
{
"word": "south",
"forms": [
"зюйд"
],
"labels": [
"masculine gender",
"nautical term"
],
"senses": [
{
"text": "къилба, къилбаялъул рахъ",
"precomment": "south, southern direction"
},
{
"text": "къилбаялъул (къилбаялдасан пулеб) гьури",
"precomment": "south wind",
"labels": [
"meteorology"
]
}
]
}
{
"word": "southeast",
"stress": 6,
"forms": [
"зюйд-ост"
],
"labels": [
"masculine gender",
"meteorology"
],
"senses": [
{
"text": "къилбаялдасан бакъбаккуде пулеб гьури"
}
]
}
{
"word": "southern",
"stress": 1,
"stem": "ЮЖН",
"forms": [
"южный",
"южная",
"южное"
],
"senses": [
{
"text": "югалъулаб, югалда бугеб, югалдехунисеб",
"examples": [
{
"en": "southern side",
"av": "югалъулаб рахъ"
},
{
"en": "south wind",
"av": "югалъулаб гьури"
},
{
"en": "southern climate",
"av": "югалъулаб гьава-бакъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "southerner",
"stress": 3,
"forms": [
"южанин"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "югалъул чи, югалда гӏурав (гӏумру гьабулев) чи"
}
]
}
{
"word": "southerner",
"stress": 3,
"forms": [
"южанка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "югалъул чӏужугӏадан, югалда гӏурай (гӏумру гьабулей) гӏадан"
}
]
}
{
"word": "southerners",
"stress": 3,
"forms": [
"южане"
],
"labels": [
"plural",
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "югалда ругел чагӏи, югалъул чагӏи"
}
]
}
{
"word": "southwest",
"stress": 7,
"forms": [
"зюйд-вест"
],
"labels": [
"masculine gender",
"meteorology"
],
"senses": [
{
"text": "къилбаялдасан бакътӏерхьудехун пулеб гьури"
}
]
}
{
"word": "souvenir; keepsake",
"stress": 6,
"forms": [
"сувенир"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде щвеялъе кьолеб сайигъат"
},
{
"text": "кинаб букӏаниги улкаялде, шагьаралде щвей ракӏалда чӏезе босулеб художествияб къайи, сувенир"
}
]
}