strabismus; cross-eyedness
сообщить о неточности{
"word": "strabismus; cross-eyedness",
"stress": 7,
"forms": [
"косоглазие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "берал хъвалисин"
}
]
}
{
"word": "straight",
"stress": 5,
"forms": [
"прямой",
"прямая",
"прямое"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб",
"examples": [
{
"en": "straight line",
"av": "битӏараб хӏучч"
},
{
"en": "direct object",
"av": "битӏараб дополнение",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"en": "direct speech",
"av": "битӏараб калам",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
},
{
"text": "битӏахъе цо бакӏалде (ахиралде) щвезегӏан унеб (хисизе кколареб)",
"precomment": "direct"
},
{
"text": "тӏадаб",
"precomment": "direct",
"examples": [
{
"en": "this is his direct duty",
"av": "гьеб буго гьесул тӏадаб борч (иш)"
}
]
},
{
"text": "витӏарав, ритӏухъав",
"precomment": "truthful"
},
{
"text": "якъинаб, загьираб",
"precomment": "obvious; evident",
"examples": [
{
"en": "outright deception",
"av": "якъинаб хӏилла (рекӏкӏ)"
},
{
"en": "right angle",
"av": "битӏараб бокӏон"
}
]
}
]
}
{
"word": "straighten",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"оправить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги битӏабишизабизе, рекъезабизе",
"precomment": "what (to put in order)",
"examples": [
{
"en": "adjust a headscarf",
"av": "кӏаз битӏа-бишизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "straighten",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"оправить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги жаниб рекъезабизе (лъезе)",
"precomment": "set in a frame",
"examples": [
{
"en": "set a precious stone",
"av": "нагӏли (къиматаб гамачӏ) рекъезабизе, лъезе",
"comment": "баргъичалда, буртӏиналда…"
},
{
"en": "adjust glasses",
"av": "цӏороберал (сверунжалазда) жанир рекъезаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "straighten",
"stress": 6,
"forms": [
"расправить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "something (to straighten)",
"examples": [
{
"en": "to straighten the wire",
"av": "(кӏичӏараб) маххул квар битӏизабизе"
},
{
"en": "to straighten one's back",
"av": "мугъ битӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏебеде ритӏизаризе",
"precomment": "unfold",
"examples": [
{
"en": "spread one's wings",
"av": "куркьбал рижизе; живго вихьизавизе рес щвезе, жиндирго гьунар, махшел, бажари бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "straighten",
"stress": 9,
"forms": [
"распрямлять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "распрямить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "straightening",
"stress": 8,
"forms": [
"выпрямление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизаби",
"precomment": "by the verb to straighten"
},
{
"text": "битӏи, битӏун чӏей",
"precomment": "by the verb straighten up"
}
]
}
{
"word": "straighten out",
"stress": 9,
"forms": [
"расправлять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "расправить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "straighten up",
"stress": 7,
"forms": [
"разогнуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе",
"comment": "гьетӏараб, къулараб жо"
}
]
}
{
"word": "straighten; unbend",
"stress": 7,
"forms": [
"разогнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏараб жо битӏизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "unbend a horseshoe",
"av": "тӏикъва битӏизабизе"
},
{
"en": "straighten one's back",
"av": "мугъ битӏизабизе (къуларалъуса)"
}
]
}
]
}
{
"word": "straightforwardness",
"stress": 7,
"forms": [
"прямота"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏванкъотӏи",
"examples": [
{
"en": "directness of the answer",
"av": "жавабалъул чӏванкъотӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "straightness",
"stress": 8,
"forms": [
"прямизна"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "битӏи",
"examples": [
{
"en": "straightness",
"av": "хӏуччалъул битӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "straight, directly",
"stress": 7,
"forms": [
"напрямик"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "битӏахъе",
"precomment": "straight; directly",
"examples": [
{
"en": "go straight",
"av": "битӏахъе ине"
}
]
},
{
"text": "балъго гьабичӏого; битӏахъе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "speak directly",
"av": "битӏахъе абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "straight, directly",
"stress": 3,
"forms": [
"прямо"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун",
"precomment": "in a straight line",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "walk straight",
"av": "битӏун ине"
},
{
"en": "stand straight",
"av": "битӏун чӏезе"
},
{
"en": "to speak frankly",
"av": "битӏун абизе"
}
]
},
{
"text": "битӏахъе",
"labels": [
"used as an emphatic particle"
],
"examples": [
{
"en": "the spitting image of his father",
"av": "битӏахъе виун тӏурав (коцонив чӏварав) эмен (вуго)"
},
{
"en": "to end up straight in the water",
"av": "битӏахъе лъелъе ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "straight-A student",
"stress": 4,
"forms": [
"отличник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "отличник",
"precomment": "learner",
"examples": [
{
"en": "top students of the school",
"av": "школалъул отличникал"
}
]
},
{
"text": "бищун лъикӏ хӏалтӏулев чи",
"precomment": "at work",
"examples": [
{
"en": "production innovators",
"av": "хӏалтӏул отличникал, бищун лъикӏ хӏалтӏулел"
}
]
}
]
}
{
"word": "straight-A student",
"stress": 4,
"forms": [
"отличница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "отличница"
}
]
}
{
"word": "straight-A student",
"forms": [
"пятёрочник"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щуйилал росулев цӏалдохъан (отличник), щуйилазда цӏалулев цӏалдохъан"
}
]
}
{
"word": "straight; directly",
"stress": 7,
"forms": [
"прямиком"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун, хӏучч ккун, доре-гьанире кьуричӏого"
},
{
"text": "битӏухъе, рагьун, щибго балъго гьабичӏого",
"precomment": "frankly",
"examples": [
{
"en": "speak directly",
"av": "рагьун абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strain",
"stress": 5,
"forms": [
"процеживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "процедить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strain",
"stress": 4,
"forms": [
"цедить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏузе; цӏцӏун бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "strain through a sieve",
"av": "цӏалкӏуялъ цӏцӏузе"
}
]
},
{
"text": "вецӏцӏизабизе; къваридаб жоялъусан дагь-дагьккун чвахизабизе",
"precomment": "to pour",
"comment": "тӏезе",
"examples": [
{
"en": "strain wine",
"av": "чагъир бецӏцӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "хьачӏун ва тӏаса-масаго абизе",
"comment": "кӏалъазе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "speak through clenched teeth",
"av": "хьачӏун, тӏаса-масаго, цабзакьан рагӏаби абизе"
}
]
}
]
}
strainedness, tension
сообщить о неточности{
"word": "strainedness, tension",
"stress": 4,
"forms": [
"натянутость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дугъдай"
},
{
"text": "гӏадатаб гьоркьоблъи гьечӏолъи",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "strain in relations",
"av": "гьоркьорлъаби дугъдай, хӏалуцин"
}
]
}
]
}
{
"word": "strainer; filter",
"stress": 4,
"forms": [
"цедилка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏура, цӏцӏударо"
}
]
}
{
"word": "strains; efforts",
"stress": 4,
"forms": [
"потуги"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "дугъдай; букӏкӏин; хӏарачӏвай",
"examples": [
{
"en": "labor pains",
"av": "лъимадуе (лъимер гьабилалде) хӏарачӏвай"
}
]
},
{
"text": "хӏасил кколареб (гӏададасеб) къасд гьаби, хӏал бихьи",
"precomment": "futile attempts",
"labels": [
"figuratively"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "потуга",
"kind": "from",
"comment": "единственное число",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
strain oneself; overexert
сообщить о неточности{
"word": "strain oneself; overexert",
"stress": 7,
"forms": [
"надрываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "(кӏвараб) жигар бахъизе",
"precomment": "try",
"examples": [
{
"en": "to overwork oneself",
"av": "тӏолабго къуват кьун, хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ гӏодизе",
"precomment": "cry; weep"
}
],
"see_also": [
{
"target": "надорваться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "strain; filter",
"stress": 4,
"forms": [
"выцеживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выцедить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strain; filter",
"stress": 6,
"forms": [
"отцедить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏун нахъе тӏезе, бецӏцӏизабизе",
"precomment": "what, of what",
"examples": [
{
"en": "draw a bottle of wine from a barrel",
"av": "чирмаялъуса шиша чагъиралъул бецӏцӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏцӏузе",
"precomment": "what (pass through something)",
"examples": [
{
"en": "to strain broth",
"av": "гьагӏу цӏцӏузе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strain; push",
"stress": 4,
"forms": [
"тужиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал базе, къуват кьезе"
}
]
}
{
"word": "strain; rupture",
"stress": 5,
"forms": [
"надрыв"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бихъи",
"precomment": "by the verb to strain"
},
{
"text": "бихъараб бакӏ, бихъи",
"precomment": "place"
},
{
"text": "къваридаб, захӏматаб хӏал",
"precomment": "depression; low spirits",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "he spoke with strain; he spoke with a sob in his voice",
"av": "хӏалица кӏалъалев вукӏана дов"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "to cough painfully",
"av": "вихъиледухъ хъегӏизе"
}
]
}
]
}
strain; tear slightly
сообщить о неточности{
"word": "strain; tear slightly",
"stress": 7,
"forms": [
"надорвать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб бихъизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to tear an envelope slightly",
"av": "конверт (бухча) дагьаб (гьитӏинаб бакӏ) бихъизе"
}
]
},
{
"text": "зарал ккезабизе, гӏакъуба кьезе",
"precomment": "damage",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to strain one's voice",
"av": "гьаракь къвинабизе"
},
{
"en": "to ruin one's health",
"av": "гӏемер хӏалтун, сахлъи хвезабизе"
},
{
"en": "strain one's strength",
"av": "жиндирго къуват загӏип гьабизе (захӏматаб хӏалтӏиялъ, кӏудияб къварилъиялъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "strain; tense",
"stress": 7,
"forms": [
"напрягать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "напрячь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strain; tense",
"stress": 5,
"forms": [
"напрячь"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалуцинабизе; дугъдазабизе; хӏал кьезе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "exert all efforts",
"av": "тӏолабго къуват кьезе"
},
{
"en": "strain attention",
"av": "кинабго пикру буссинабизе, кӏвар кьезе"
}
]
},
{
"text": "кӏвар кьун гӏенеккизе",
"precomment": "hearing; rumor",
"examples": [
{
"en": "strain one's hearing",
"av": "кӏвар кьун, гӏенеккизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strait",
"stress": 5,
"forms": [
"пролив"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пролив, ралъдал къварилъи",
"comment": "кӏиго ралъад цолъизабулеб къварилъи"
}
]
}
{
"word": "strange",
"stress": 4,
"forms": [
"странный",
"странная",
"странное"
],
"senses": [
{
"text": "тамашаяб, хӏикматаб, гӏажаибаб",
"examples": [
{
"en": "you are a strange person",
"av": "тамашаяв чи вуго мун"
}
]
}
]
}
{
"word": "strangely",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"странно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "тамашаго, хӏикматго",
"examples": [
{
"en": "he speaks very strangely",
"av": "дов цӏакъ тамашаго кӏалъала"
}
]
},
{
"text": "тамаша",
"comment": "буго",
"labels": [
"used as a predicate",
"impersonal sentence"
],
"examples": [
{
"en": "it is strange that you do not know this",
"av": "тамаша дуда гьеб лъалеб гьечӏолъи",
"comment": "дуда гьеб лъангутӏи тамаша буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "stranger",
"stress": 7,
"forms": [
"незнакомец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъаларев чи",
"comment": "жиндиргун лъай-хъвай гьечӏев"
}
]
}
{
"word": "stranger",
"stress": 4,
"forms": [
"чужак"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "апараг, гьаниса гурев, вачӏун чӏарав",
"precomment": "alien; newcomer"
},
{
"text": "чиярав, ракӏалъ восуларев, къабул гьавуларев",
"precomment": "alien; foreign",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "гӏагарав гурев чи"
}
]
}
{
"word": "strangle",
"stress": 5,
"forms": [
"удавить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъанкъизе",
"precomment": "whom",
"comment": "лъицаниги",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "strangle; choke",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"душить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъанкъизе",
"precomment": "whom, to kill",
"comment": "гъанкъун хвезавизе"
},
{
"text": "гъанкъизавизе",
"precomment": "someone, constrict breathing",
"examples": [
{
"en": "I am choking with cough",
"av": "дун хӏалцаца гъанкъулев вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏазаб-гӏакъуба кьезе, зулму гьабизе",
"precomment": "oppress someone/something",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "къвал бан, данде къазе, гъанкъиледухъ къвал базе",
"precomment": "hug tightly"
}
]
}
{
"word": "strangle; choke",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"душить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "махӏ берцинаб лъим пунхъизе, щвазе",
"precomment": "whom-what, with perfume"
}
]
}
{
"word": "strap",
"stress": 5,
"forms": [
"бретелька"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бретелька",
"comment": "руччабазул гъоркьангордил, юбкаялъул ва ц. гъажалдасан тӏамураб чӏоло"
}
]
}
{
"word": "strap",
"stress": 9,
"forms": [
"приторочить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалаз (рачалабаз) кьолоде бухьине",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "strap; belt",
"stress": 4,
"forms": [
"ремень"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рачел"
},
{
"text": "гӏарщ"
},
{
"text": "хьвацӏил чӏоло"
}
]
}
strap; shoulder strap
сообщить о неточности{
"word": "strap; shoulder strap",
"stress": 2,
"stem": "ЛЯМК",
"forms": [
"лямка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏигъажалда балеб гӏарщ-квар",
"examples": [
{
"en": "pull the strap; carry the burden",
"av": "лъугӏиго гьечӏеб, чӏамучӏаб, захӏматаб хӏалтӏи тӏаде ккезе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "strategic",
"stress": 8,
"forms": [
"стратегический",
"стратегическая",
"стратегическое"
],
"senses": [
{
"text": "стратегиялъул, стратегияб"
},
{
"text": "стратегиялъул тӏалабазе жаваб кьолеб",
"examples": [
{
"en": "strategic plan",
"av": "стратегияб план"
}
]
}
]
}
{
"word": "strategist",
"stress": 6,
"forms": [
"стратег"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратегиялъул махшел бугев бодул бетӏер",
"comment": "аскаралъул"
},
{
"text": "политикияб къеркьей лъалев чи"
}
]
}
{
"word": "strategy",
"stress": 6,
"forms": [
"стратегия"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратегия",
"comment": "рагъ гьабулеб куцалъул гӏелму",
"labels": [
"military term"
]
},
{
"text": "жамгӏияб, политикияб къеркьеялъе нухмалъи гьабизе бугеб гьунар",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "stratification",
"stress": 10,
"forms": [
"напластование"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъатахинаби, гъатал гьарун, лъей",
"comment": "by the verb layer",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "гъатахин, гъатал лъугьин",
"comment": "by the verb to accumulate",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "ракьулъ магӏданал, гъатал гьарун, рукӏин",
"labels": [
"geology"
]
}
]
}
{
"word": "stratification",
"stress": 6,
"stem": "НАСЛОЕНИ",
"forms": [
"наслоение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъатал гьари",
"comment": "according to the verb to layer",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "гъатахин, гъатал лъугьин",
"comment": "by the verb nasloitsja",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "ракьулъ гъата-гъатал лъугьин (магӏдан, сали ва гь.ц.)",
"comment": "напластование",
"labels": [
"geology"
]
},
{
"text": "заманалдасан лъугьараб ва аслиябгун, цебесебгун цолъараб культураялъул, гӏамал-хасияталъул, пикруялъул хаслъи, чӏва",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "layers of subsequent epochs",
"av": "хадусел гӏасрабазул культураялъул, пикрабазул гъатал"
}
]
}
]
}
stratification; delamination
сообщить о неточности{
"word": "stratification; delamination",
"stress": 7,
"forms": [
"расслоение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъатахинаби, гъата-гъатал лъугьинари",
"precomment": "by the verb to laminate"
},
{
"text": "гъатахин, гъата-гъатал лъугьин",
"precomment": "by the verb to delaminate"
}
]
}
{
"word": "stratify",
"stress": 10,
"forms": [
"напластовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги гъатал гьаризе, гъатал гьарун, лъезе",
"precomment": "what, of what"
}
]
}
{
"word": "stratify, accumulate",
"stress": 8,
"forms": [
"напластовывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "напластовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "stratify; layer",
"stress": 6,
"forms": [
"наслоить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъатал гьарун, лъезе",
"precomment": "what, of what",
"comment": "наложить слоями",
"examples": [
{
"en": "to layer dough",
"av": "хамур, гъатӏал гьарун, лъезе"
}
]
},
{
"text": "гъатазде бикьизе",
"comment": "разделить на слои"
}
]
}
{
"word": "stratonaut",
"stress": 8,
"forms": [
"стратонавт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратонавт",
"comment": "стратосфераялде воржунев чи"
}
]
}
{
"word": "stratoplane",
"stress": 9,
"forms": [
"стратоплан"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратоплан",
"comment": "стратосфераялде боржунеб самолет"
}
]
}
{
"word": "stratosphere",
"stress": 9,
"forms": [
"стратосфера"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратосфера",
"comment": "гьаваялъул тӏасияб гъат, ралъдадаса 9–11 километралъул манзилалда борхалъудаса гӏебеде бугеб гъат"
}
]
}
{
"word": "stratostat",
"stress": 9,
"forms": [
"стратостат"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стратостат",
"comment": "стратосфераялде биччалеб гьавадул шар"
}
]
}
{
"word": "straw",
"stress": 4,
"forms": [
"солома"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хьутӏ, сум, солома"
}
]
}
{
"word": "straw",
"stress": 4,
"stem": "СОЛОМИНК",
"forms": [
"соломинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цо сум",
"comment": "тӏорщалил, хьутил"
}
]
}
{
"word": "strawberry",
"stress": 7,
"stem": "ЗЕМЛЯНИЧН",
"forms": [
"земляничный",
"земляничная",
"земляничное"
],
"senses": [
{
"text": "гиригарадул",
"examples": [
{
"en": "strawberry scent",
"av": "гиригарадул махӏ"
},
{
"en": "strawberry jam",
"av": "гиригарадул мурапа"
}
]
}
]
}
{
"word": "strawberry",
"stress": 6,
"forms": [
"клубника"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб гӏодокари, кверкъи",
"precomment": "plant, berry"
}
]
}
{
"word": "strawberry",
"stress": 6,
"stem": "КЛУБНИЧН",
"forms": [
"клубничный",
"клубничная",
"клубничное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб гӏодокарул(аб), кверкъидул",
"examples": [
{
"en": "strawberry jam",
"av": "чӏахӏияб гӏодокарул мурапа"
}
]
}
]
}
{
"word": "straw; straw-",
"stress": 4,
"stem": "СОЛОМЕНН",
"forms": [
"соломенный",
"соломенная",
"соломенное"
],
"senses": [
{
"text": "хьутӏил, хьутӏалъул гьабураб; сумал, сумал гьабураб",
"examples": [
{
"en": "thatched roof",
"av": "сумал (гьабураб) тӏох"
}
]
},
{
"text": "сумал кьераб"
},
{
"text": "заманалъул къоролай",
"precomment": "widow",
"comment": "заманалъ росгун гьечӏей чӏужугӏадан",
"examples": [
{
"en": "grass widow",
"av": "заманалъул къоролай"
}
]
}
]
}
{
"word": "streaks; stains",
"stress": 5,
"stem": "РАЗВОД",
"forms": [
"разводы"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏияб накъиш, расен",
"precomment": "patterns; designs",
"examples": [
{
"en": "with streaks",
"av": "чӏахӏияб расен бугеб"
}
]
},
{
"text": "ригьнал риххи",
"precomment": "plural of divorce"
}
]
}
{
"word": "stream",
"stress": 2,
"forms": [
"речка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъар"
}
]
}
{
"word": "stream",
"stress": 5,
"stem": "СТРУ",
"forms": [
"струя"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб чвахи, лъадал ва цогидаб лъа-малъиялъул речӏчӏун бачӏунеб тӏеренаб чӏва, чӏор",
"examples": [
{
"en": "jet of water",
"av": "лъел чӏва"
}
]
},
{
"text": "аслияб рахъ; гӏаламат",
"comment": "сундулъниги",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "чӏаголъизабизе; интересияблъун гьабизе",
"precomment": "bring a breath of fresh air"
},
{
"text": "кинаб бугониги ишалъул, багъа-бачариялъул аслияб рахъалда ругьунлъизе, гьеб бичӏчӏизе; гъорлъе ккезе",
"precomment": "hit the right groove"
}
]
}
{
"word": "streamlined",
"stress": 6,
"stem": "ОБТЕКАЕМ",
"forms": [
"обтекаемый",
"обтекаемая",
"обтекаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаваялъ кӏванагӏан дагь дандечӏей гьабулеб",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "streamlined shape",
"av": "гьава тӏасан чвахун унеб, гьаваялъ дандечӏей гьабулареб форма"
}
]
},
{
"text": "батӏи-батӏияса бичӏчӏизе бегьулеб; чӏван къотӏараб жаваб гьечӏеб",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "evasive answer",
"av": "батӏи-батӏияса бичӏчӏизе бегьулеб, бичӏчӏизе рес бугеб жаваб"
}
]
}
]
}
{
"word": "stream; flow",
"stress": 4,
"forms": [
"поток"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "их",
"examples": [
{
"en": "streams of blood",
"av": "бидул ихал"
},
{
"en": "mountain stream",
"av": "мугӏрул (магӏардасан чвахулеб) их"
}
]
},
{
"text": "чвахи",
"precomment": "human"
},
{
"text": "производствоялда гьоркьоса къотӏи гьечӏого хӏалтӏулеб, къайи гьабулеб, биччалеб конвеералъулаб система",
"precomment": "conveyor system",
"labels": [
"technology"
]
},
{
"text": "кӏудияб къокъа",
"precomment": "group",
"comment": "иргаялда жидее занятиял гьарулеб"
}
]
}
{
"word": "street",
"stress": 1,
"stem": "УЛИЦ",
"forms": [
"улица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏ",
"examples": [
{
"en": "main street",
"av": "аслияб къватӏ"
},
{
"en": "on the street",
"av": "къотӏноб"
},
{
"en": "go outside",
"av": "къватӏиве ине"
},
{
"en": "come in from the street",
"av": "къотӏносан жаниве вачӏине"
},
{
"en": "along the street; down the street",
"av": "къотӏносан"
},
{
"en": "kick someone out into the street",
"av": "щивниги къватӏиве гъезе"
},
{
"en": "find oneself on the street",
"av": "къотӏнов хутӏизе, рещтӏине бакӏ гьечӏого хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "street",
"stress": 1,
"stem": "УЛИЧН",
"forms": [
"уличный",
"уличная",
"уличное"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏалъул, къотӏноб бугеб",
"examples": [
{
"en": "traffic rules",
"av": "къватӏаздасан машинаби ва гӏадамал хьвадиялъул къагӏидаби"
},
{
"en": "street noise",
"av": "къотӏноб букӏунеб ахӏи-хӏур, хъуй-хъай"
},
{
"en": "street traffic",
"av": "къватӏаздасан машинаби ва гӏадамал хьвади"
}
]
}
]
}
{
"word": "strength",
"stress": 2,
"stem": "СИЛ",
"forms": [
"сила"
],
"senses": [
{
"text": "гуч, къуват, кутак, хӏал",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "able, strong enough",
"av": "хӏал кӏола"
},
{
"en": "unable",
"av": "хӏал кӏоларо"
},
{
"en": "to be exhausted",
"av": "хӏал лъугӏизе"
},
{
"en": "by virtue of this",
"av": "гьеб сабаблъун"
},
{
"en": "with all one's might",
"av": "бугеб-гьечӏеб хӏалалъ"
},
{
"en": "wind force",
"av": "гьорол къуват"
},
{
"en": "current strength",
"av": "токалъул къуват"
},
{
"en": "forces of peace",
"av": "ракълил къуватал"
},
{
"en": "armed forces",
"av": "яргъид гӏуцӏарал къуватал"
},
{
"en": "it's beyond his power",
"av": "гьесухъа гьеб бажаруларо"
},
{
"en": "reluctantly",
"av": "хӏалица"
},
{
"en": "work at full capacity",
"av": "бугеб рухӏалъ хӏалтӏизе"
},
{
"en": "he is thirty at most",
"av": "бищун батани, гьесул (гьесие) лъеберго сон буго"
},
{
"en": "horsepower",
"av": "чол къуват"
},
{
"en": "to lose validity",
"av": "къуват лъугӏизе, загӏиплъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strengthen",
"stress": 3,
"forms": [
"усиливать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "усилить",
"kind": "see"
}
]
}
strengthening; fortifying
сообщить о неточности{
"word": "strengthening; fortifying",
"stress": 7,
"forms": [
"укрепляющий",
"укрепляющая",
"укрепляющее"
],
"senses": [
{
"text": "щулалъизабулеб, щула гьабулеб"
}
]
}
strengthen, consolidate
сообщить о неточности{
"word": "strengthen, consolidate",
"stress": 7,
"forms": [
"укреплять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "укрепить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "stress",
"forms": [
"стресс"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стресс",
"comment": "квачараб, хӏинкъараб, ракъараб… мехалъ гӏадамазул ва хӏайваназул черхалъул букӏунеб хӏалуцараб хӏал"
}
]
}
{
"word": "stress; accent",
"stress": 5,
"forms": [
"ударение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ударение",
"labels": [
"linguistics"
],
"examples": [
{
"en": "logical stress",
"av": "логикияб, магӏнаяб ударение",
"comment": "предложениялъул аслияб рагӏи гьаркьица батӏа гьаби"
},
{
"en": "tonic accent",
"av": "ударение бугеб слог гьаркьица батӏа гьаби",
"comment": "гьаркьилаб ударение"
}
]
},
{
"text": "батӏа гьаби, батӏаго тӏаде кӏвар кьей",
"comment": "каламалъул, тексталъул бищунго кӏвар бугеб бутӏаялде",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "stretch",
"stress": 5,
"forms": [
"протягивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "протянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "stretchable",
"stress": 7,
"stem": "РАСТЯЖИМ",
"forms": [
"растяжимый",
"растяжимая",
"растяжимое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан кӏодолъулеб, цӏан халат, гӏатӏид гьабизе бегьулеб"
},
{
"text": "батӏа-батӏайиса бичӏчӏизе бегьулеб, бокьараб рахъалде цӏазе бегьулеб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "elastic concept",
"av": "батӏабатӏайиса цӏазе (бичӏчӏизе) бегьулеб магӏна"
}
]
}
]
}
{
"word": "stretched",
"stress": 6,
"forms": [
"врастяжку"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "щват битӏун",
"precomment": "stretching out",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "lie stretched out",
"av": "щват битӏун вегизе"
}
]
},
{
"text": "рагӏаби халат рахъун (цӏазарун) абизе",
"precomment": "to drawl",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "speak drawlingly",
"av": "халат рахъун рагӏаби абун, гаргадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "stretcher",
"stress": 4,
"forms": [
"носилки"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "носилка, мали",
"comment": "гӏадамал яги бакӏлъи босизе гьабураб"
}
]
}
{
"word": "stretching; sprain",
"stress": 7,
"forms": [
"растяжение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан халат гьаби, гӏеб гьаби",
"precomment": "by the verb to stretch"
},
{
"text": "цӏан бачӏин, гӏеблъи; къуркьи (бох, хӏетӏе)",
"precomment": "by verb to stretch out"
}
]
}
{
"word": "stretch oneself",
"stress": 8,
"forms": [
"перетянуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "живго къан вухьине, къан борчине",
"precomment": "to tightly bind oneself with something",
"examples": [
{
"en": "gird oneself with a belt",
"av": "къан рачлица вухьине, рачел къан борчине"
}
]
}
]
}
{
"word": "stretch oneself",
"stress": 4,
"forms": [
"потягиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "потянуться",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
stretch out; lie down; extend
сообщить о неточности{
"word": "stretch out; lie down; extend",
"stress": 7,
"forms": [
"растянуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан бачӏине, халалъизе",
"precomment": "to stretch out; to grow tall",
"examples": [
{
"en": "the elastic has stretched",
"av": "резинка цӏан бачӏана"
}
]
},
{
"text": "цӏан рукӏине",
"examples": [
{
"en": "sprained tendons",
"av": "щукӏдул цӏан руго"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб гӏатӏилъиялда тӏиритӏун рукӏине",
"precomment": "spread over a large area"
},
{
"text": "цӏан витӏун вегизе, чвархъан гӏодов ккезе",
"precomment": "to subside; to fall",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "халалъизе",
"precomment": "drag on; take too long",
"examples": [
{
"en": "the work dragged on for a week",
"av": "хӏалтӏи анкьалъ халалъана (халат бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "stretch, extend",
"stress": 7,
"forms": [
"протянуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏазе",
"precomment": "something (to stretch)",
"examples": [
{
"en": "string a clothesline",
"av": "бусадул къайи-къоноялъе квар цӏазе"
}
]
},
{
"text": "бачине",
"precomment": "what (to conduct / to lead)",
"examples": [
{
"en": "install a telephone line",
"av": "телефон бачине"
}
]
},
{
"text": "гӏебеде битӏизе",
"precomment": "what (pull out)",
"examples": [
{
"en": "reach out hands",
"av": "кверал гӏебеде ритӏизе"
}
]
},
{
"text": "кьезе",
"precomment": "sb-sth (bring)",
"examples": [
{
"en": "hand a book to someone",
"av": "лъихъе бугониги тӏехь кьезе"
}
]
},
{
"precomment": "what (to protract, prolong)",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "buy time",
"av": "заман халат бахъинабизе"
},
{
"en": "drag out a matter",
"av": "иш халат бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "чӏаго вукӏине, гӏумру гьабизе",
"precomment": "live through; spend",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "he won't last long",
"av": "гьес гӏемераб мехалъ гӏумру гьабиларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "stretch; draw out",
"stress": 4,
"forms": [
"вытягивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "вытянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "stretch; extend",
"stress": 11,
"forms": [
"распростирать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "распростереть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "stretch; reach out",
"stress": 6,
"forms": [
"потянуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏавуцӏцӏахъдизе",
"examples": [
{
"en": "to stretch upon waking up",
"av": "макьидаса вигьунаго цӏавуцӏцӏахъдизе"
}
]
},
{
"text": "сунда бугониги хадув цӏавуцӏцӏине; цӏазабизе",
"precomment": "behind something",
"examples": [
{
"en": "reach across the table",
"av": "столалалда тӏасан (къаркъала) цӏазабизе"
}
]
},
{
"text": "рахас гьабун ине; цӏан рачӏине",
"precomment": "about the train, about birds, etc."
},
{
"precomment": "gray days dragged on",
"text": "кьерхарал къоял халат рахъана"
}
]
}
{
"word": "stretch; strain",
"stress": 4,
"stem": "НАТЯЖК",
"forms": [
"натяжка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏай",
"precomment": "according to the verb to pull tight"
},
{
"text": "ихтияр гьечӏого, щибниги биччай; лъидениги цӏай, цӏахъа-рахъай гьаби",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "stretch; tighten",
"stress": 4,
"forms": [
"натягивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "натянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strew",
"stress": 3,
"stem": "УСЕЯ",
"forms": [
"усеять"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезабизе, бацизабизе",
"precomment": "what (to cover with a multitude of something)",
"examples": [
{
"en": "stars studded the sky",
"av": "зоб цӏвабзазул цӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "strew; carpet",
"stress": 5,
"forms": [
"устлать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб тӏамизе, гъоркь тӏамизе, гӏодоб кквезе",
"precomment": "what, with what",
"comment": "cover by spreading underneath",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"en": "cover the floor with carpets",
"av": "чӏарбида тӏансаби тӏамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strict",
"stress": 4,
"stem": "СТРОГ",
"forms": [
"строгий",
"строгая",
"строгое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб цӏикӏкӏарав",
"precomment": "demanding",
"comment": "хӏалтӏулъ, цӏалулъ…",
"examples": [
{
"en": "strict teacher",
"av": "тӏалаб цӏикӏкӏарав учитель"
}
]
},
{
"text": "кьварараб; рокьи кьолареб",
"precomment": "severe; harsh",
"examples": [
{
"en": "strict discipline",
"av": "кьварараб гӏадлу"
}
]
},
{
"text": "битӏараб, цӏакъ мухӏканаб, добе-гьанибе кьуричӏеб",
"precomment": "exact",
"examples": [
{
"en": "strict accounting",
"av": "битӏараб, мухӏканаб хӏисаб-суал"
}
]
},
{
"text": "рухӏияб рахъалъ вацӏцӏадав",
"precomment": "morally pure",
"comment": "адаб-хасияталъул",
"examples": [
{
"en": "strict morals",
"av": "рухӏияб рахъалъ рацӏцӏадал хасиятал"
}
]
},
{
"text": "битӏараб; рекъараб",
"precomment": "correct",
"examples": [
{
"en": "strict facial features",
"av": "гьурмалъ рекъей, рекъараб куц-мохъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "strictly",
"forms": [
"жёстко"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏун"
},
{
"text": "къвакӏун буго",
"precomment": "impersonal",
"labels": [
"used as a predicate"
],
"examples": [
{
"en": "it is hard for me; it hurts",
"av": "дие къвакӏун буго"
},
{
"en": "sleep on a hard bed",
"av": "кьижизе къвакӏун буго",
"comment": "бусен"
}
]
}
]
}
{
"word": "strictly",
"stress": 2,
"forms": [
"настрого"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "кьварараб куцалда",
"examples": [
{
"en": "strictly forbid",
"av": "кьварараб куцалда гьукъизе"
},
{
"en": "order strictly",
"av": "кьварараб куцалъ буюризе (буюрухъ кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "strictly",
"stress": 4,
"forms": [
"строго"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "кьварун, кьварараб хӏалалда, къвакӏун; унго-унголъун тӏад чӏун",
"precomment": "demanding, stern"
},
{
"text": "унго-унголъун битӏун, цӏакъ битӏун",
"precomment": "absolutely right",
"examples": [
{
"en": "strictly by the list",
"av": "цӏакъ (битӏун) сияхӏалда рекъон"
}
]
},
{
"text": "гӏадатго, чӏухӏа-къули гьечӏого",
"precomment": "modestly",
"examples": [
{
"en": "dress conservatively",
"av": "гӏадатго ретӏа къан вукӏине"
},
{
"en": "strictly",
"av": "цӏакъ кьварун"
},
{
"en": "strictly forbidden",
"av": "цӏакъ кьварун гьукъула"
}
]
}
]
}
{
"word": "strictness",
"stress": 4,
"forms": [
"строгость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьвари, къвакӏи, рокьи кьунгутӏи"
}
]
}
stride along; cover a distance
сообщить о неточности{
"word": "stride along; cover a distance",
"stress": 6,
"stem": "ОТМАХА",
"homonym": 1,
"forms": [
"отмахать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хехго халатаб нух тезе",
"examples": [
{
"en": "we covered forty kilometers",
"av": "нижеца хехго кӏикъого километралъул нух тана"
}
]
}
]
}
stride along; cover a distance
сообщить о неточности{
"word": "stride along; cover a distance",
"stress": 6,
"stem": "ОТМАХА",
"homonym": 2,
"forms": [
"отмахать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏон сваказе",
"precomment": "what, to tire by waving",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to tire one's arms",
"av": "кверал хьвагӏун, сваказе"
},
{
"en": "he swung a scythe for three hours",
"av": "лъабго сагӏаталъ харицел хьвагӏун, свакана гъов"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 7,
"forms": [
"бастовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "забастовка гьабизе, хӏалтӏи рехун тезе",
"comment": "рази гьечӏолъи, дандечӏей лъазабун"
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 7,
"stem": "ЗАБАСТОВК",
"forms": [
"забастовка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "забастовка, хӏалтӏи рехун тей",
"comment": "цо хасаб мурадалда",
"examples": [
{
"en": "general strike",
"av": "киназего гӏаммаб (киналго гӏахьаллъараб) забастовка"
},
{
"en": "declare a strike",
"av": "забастовка лъазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 7,
"forms": [
"забастовочный",
"забастовочная",
"забастовочное"
],
"senses": [
{
"text": "забастовкаялъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "strike committee",
"av": "забастовкаялъулаб комитет"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"разить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьабуралъ ккезабизе, кьабизе, тӏиршун тӏамизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "strike down the enemy",
"av": "тушманасда кьаби щвезабизе"
}
]
},
{
"text": "гурхӏел гьечӏеб критика гьабизе"
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 4,
"stem": "РАЗИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"разить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб махӏ чӏвазе",
"precomment": "than, from whom-what",
"comment": "пахнуть",
"labels": [
"impersonal word",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "he smells of wine",
"av": "гьесдасан чагъиралъул кутакаб махӏ чӏвалеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 3,
"stem": "СТАЧЕЧН",
"forms": [
"стачечный",
"стачечная",
"стачечное"
],
"senses": [
{
"text": "стачкаялъул, забастовкаялъул",
"examples": [
{
"en": "strike committee",
"av": "скачкаялъул комитет"
},
{
"en": "strike movement",
"av": "стачкаялъулаб багъа-бачари"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 3,
"forms": [
"стачка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стачка, забастовка",
"comment": "киналго рекъон хӏалтӏи рехун тей"
}
]
}
{
"word": "strike",
"stress": 2,
"forms": [
"тяпнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "кьабизе, кьабун биччан тезе",
"precomment": "whom",
"comment": "ударить"
},
{
"text": "хӏанчӏизе, ца базе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "укусить"
},
{
"text": "гьекъезе, тӏваркъан бахъинабизе",
"precomment": "something, of something and without object",
"comment": "выпить спиртного; гӏаракъи, чагъир",
"examples": [
{
"en": "taste sorrow",
"av": "гӏазаб чӏамизе, гӏакъуба баччизе, гӏемер къварилъи бихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strikebreaker",
"stress": 9,
"forms": [
"штрейкбрехер"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "штрейкбрехер",
"comment": "хӏалтӏухъабаз капиталистазул предприятиялда забастовка гьабулеб мехалъ, гьезул бакӏалда хӏалтӏизе лъугьунев хиянатчи"
}
]
}
{
"word": "striker",
"stress": 7,
"forms": [
"забастовщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "забастовкачи, забастовкаялъулъ гӏахьаллъулев чи"
}
]
}
{
"word": "striker",
"stress": 3,
"forms": [
"стачечник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стачкачи, стачкаялда гьоркьоб гӏахьаллъи гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "striker; firing pin",
"forms": [
"боёк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "патрон кьвагьизе пистоналда речӏчӏулеб магӏ, гӏанкӏваялъул гозо",
"precomment": "in weapons"
},
{
"text": "хӏухьлаца хӏалтӏизабулеб квартӏил магӏида речӏчӏулеб бутӏа"
}
]
}
strike down; overwhelm
сообщить о неточности{
"word": "strike down; overwhelm",
"stress": 5,
"forms": [
"сражать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "сразить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strike, amaze",
"stress": 6,
"forms": [
"поражать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "поразить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "strike; scribble",
"stress": 2,
"forms": [
"чиркнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "чиркать",
"kind": "from",
"comment": "однократное",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "strike; slam; bang",
"stress": 4,
"forms": [
"шарахнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хохлъукье квешго (кутакалда) кьабизе, рухизе",
"precomment": "sb/sth and without object",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
],
"examples": [
{
"en": "hit on the head",
"av": "ботӏролъ чвархъан бахъинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strike; wallop",
"stress": 4,
"forms": [
"огреть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сунцаниги кутакалда кьабизе",
"precomment": "whom",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "hit with a stick",
"av": "тӏилица кутакалда кьабизе, вацӏизе"
}
]
}
]
}
striking; astonishing
сообщить о неточности{
"word": "striking; astonishing",
"stress": 6,
"stem": "ПОРАЗИТЕЛЬН",
"forms": [
"поразительный",
"поразительная",
"поразительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибаб, тамашаяб, гӏадан виххун хутӏулеб",
"examples": [
{
"en": "striking resemblance",
"av": "гӏажаибаб релълъен"
},
{
"en": "striking case",
"av": "тамашаяб лъугьа-бахъин"
},
{
"en": "striking beauty",
"av": "(гӏадан) хӏайран гьавулеб берцинлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "striking; stark",
"stress": 4,
"stem": "РАЗИТЕЛЬН",
"forms": [
"разительный",
"разительная",
"разительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибаб, хӏайранлъун хутӏизарулеб",
"examples": [
{
"en": "striking resemblance",
"av": "гӏажаибаб релълъен"
}
]
}
]
}
{
"word": "string",
"stress": 4,
"forms": [
"низать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ххезе, цоцада хадур ххезе, херхине",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to string beads",
"av": "(маххал) маржанал куналда ххезе"
}
]
},
{
"text": "рагӏаби сокӏкӏине",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "string",
"stress": 6,
"forms": [
"струна"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏ, чӏва",
"examples": [
{
"en": "guitar strings",
"av": "гитараялъул чӏваби"
}
]
},
{
"text": "басрияб ругъналъ рикӏаризе, басрияб ругъун цӏи гьабизе; бокьулареб бакӏалде каву рагьизе",
"precomment": "touch a raw nerve"
}
]
}
{
"word": "stringed",
"stress": 4,
"forms": [
"струнный",
"струнная",
"струнное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏал рараб, чӏваби ругеб",
"comment": "чагъана, пандур, мандолина ва ц."
},
{
"text": "чӏваби ругел алатаздасан данде гьабураб",
"comment": "оркестр"
}
]
}
{
"word": "string; cord",
"forms": [
"бечёвка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб щулияб квар"
}
]
}
{
"word": "string; thread",
"stress": 6,
"forms": [
"нанизать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ххезе",
"precomment": "what, of what",
"examples": [
{
"en": "string beads on a thread",
"av": "маржанал кунада ххезе"
},
{
"en": "string meat on a spit",
"av": "(бежизе) гьан хӏараялда ххезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "strip",
"stress": 6,
"forms": [
"полоса"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏоло",
"examples": [
{
"en": "strip of fabric",
"av": "ххамил чӏоло"
}
]
},
{
"text": "чӏва, мухъ",
"examples": [
{
"en": "streak of light",
"av": "канлъул чӏва (мухъ)"
}
]
},
{
"text": "ракьул чӏоло",
"precomment": "area, zone",
"examples": [
{
"en": "forest belt",
"av": "рохьил чӏоло (мухъ)"
}
]
},
{
"text": "заман",
"precomment": "period",
"examples": [
{
"en": "happy period of his life",
"av": "гьесул гӏумруялъул талихӏаб заман"
}
]
},
{
"text": "полоса, гьумер",
"labels": [
"printing industry"
],
"examples": [
{
"en": "front page of the newspaper",
"av": "газеталъул тӏоцебесеб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "strip",
"stress": 5,
"forms": [
"сдирать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "содрать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "striped",
"stress": 6,
"stem": "ПОЛОСАТ",
"forms": [
"полосатый",
"полосатая",
"полосатое"
],
"senses": [
{
"text": "мухъахараб, мухъал ругеб, чӏваби ругеб",
"examples": [
{
"en": "striped fabric",
"av": "мухъал ругеб ххам"
}
]
}
]
}
{
"word": "striped shirt",
"stress": 6,
"forms": [
"тельняшка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тельняшка, матросгурде"
}
]
}
{
"word": "stripe; strip",
"stress": 4,
"stem": "ПОЛОСК",
"forms": [
"полоска"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мухъ, чӏоло, гьитӏинаб, чӏедераб мухъ",
"examples": [
{
"en": "striped fabric",
"av": "гӏисинал мухъал ругеб ххам"
}
]
}
]
}
{
"word": "strive",
"stress": 6,
"forms": [
"порываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жигар, хӏаракат бахъизе",
"examples": [
{
"en": "rush forward",
"av": "церехун ине хӏаракат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "туркӏи лъугьине"
},
{
"text": "тӏезе, батӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "strive",
"stress": 2,
"forms": [
"силиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жигар бахъизе; щибниги гьабизе лъугьине, хӏал бихьизе",
"precomment": "with the infinitive of the verb",
"comment": "стараться",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "despite the pain, he tried to smile",
"av": "унтухъ балагьичӏого, гьес гьимизе хӏал бахьулеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "stroke",
"stress": 4,
"forms": [
"инсульт"
],
"labels": [
"medicine",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "инсульт",
"comment": "гӏадалнахул би хьвади гьоркьоб къотӏиялъ лъавудаса ин ва палижалъ кквей",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "stroke",
"stress": 5,
"forms": [
"поглаживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квер бахъизе, квер бахъулев вукӏине; битӏизабизе, битӏа-бишизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "stroke the horse's mane",
"av": "чол жал битӏа-бишизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "stroke",
"forms": [
"штрих"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб хӏучч",
"precomment": "fine line"
},
{
"text": "штрих",
"comment": "хасият-гӏамалалъул цо чӏил, цо жоялда хасаб гӏаламат, гӏуж",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
stroke, flourish (signature)
сообщить о неточности{
"word": "stroke, flourish (signature)",
"stress": 2,
"forms": [
"росчерк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъолбасалъул кӏичӏалаби, хъвадарулаго перо хехго бачин"
},
{
"text": "щибго пикруго гьабичӏого, цо параялда жаниб",
"precomment": "with a stroke of a pen",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "stroke; brushstroke",
"stress": 4,
"forms": [
"мазок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "релъен, цӏараб мухъ",
"comment": "щёткаялъ (цохӏо багъариялъ) бахараб"
},
{
"text": "мазок",
"comment": "микроскопалъ хал гьабизе цӏорода тӏеренго бахараб бидул, хьордол, хӏацӏул къатӏра",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "stroke; iron",
"stress": 5,
"forms": [
"погладить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад квер бахъизе",
"precomment": "whom-what along what",
"examples": [
{
"en": "to stroke the horse's neck",
"av": "чол горбода квер бахъизе"
}
]
},
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "something (with an iron)",
"comment": "иту кьабизе",
"examples": [
{
"en": "pat on the head",
"av": "уйилан тезе"
},
{
"en": "you won't be patted on the head for that",
"av": "гьелъулъ баркала кьоларо (щвеларо), тамихӏ гьабичӏого толаро"
}
]
}
]
}
stroll; outdoor festivities
сообщить о неточности{
"word": "stroll; outdoor festivities",
"stress": 4,
"stem": "ГУЛЯНЬ",
"forms": [
"гулянье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тира-свери",
"comment": "on the verb гулять",
"examples": [
{
"en": "walk with children",
"av": "лъималгун тира-свери"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "рохел-аваданлъи",
"precomment": "festivity",
"examples": [
{
"en": "public festivities; folk festivals",
"av": "халкъиял рохалилал тира-свериял"
}
]
}
]
}
{
"word": "stroll; walk about",
"stress": 5,
"forms": [
"прохаживаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хьвадизе, хьвадулев вукӏине"
}
]
}
{
"word": "strong",
"stress": 2,
"stem": "СИЛЬН",
"forms": [
"сильный",
"сильная",
"сильное"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб, гучаб, гуч гугеб, къуватаб, хӏал бугеб, цӏакъаб",
"examples": [
{
"en": "strong hands",
"av": "къуватал кверал"
},
{
"en": "strong wind",
"av": "кутакалда пулеб гьури"
},
{
"en": "severe pain",
"av": "кутакаб унти"
},
{
"en": "strong student",
"av": "цӏакъав цӏалдохъан"
}
]
},
{
"precomment": "he is not strong in this",
"examples": [
{
"en": "he is not strong in this",
"av": "гьениб досул пайда гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "stronghold",
"stress": 4,
"forms": [
"оплот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "божи бугеб мугъчӏвай"
}
]
}
{
"word": "stronghold; fortress",
"stress": 6,
"forms": [
"твердыня"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъала, щулалъи",
"comment": "крепость",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "мугъчӏвай гьабизе жо, мугъчӏваялъе бугеб жо, мугъ чӏвазе бакӏ",
"comment": "оплот",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "strongly",
"stress": 2,
"forms": [
"сильно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда, цӏакъ",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "hit the table hard with a fist",
"av": "столалда кутакалда зар базе"
},
{
"en": "to miss badly",
"av": "кутакалда ракӏ гъоларого вукӏине, чӏалгӏун вукӏине"
},
{
"en": "heavily fortified",
"av": "цӏакъ щула гьабураб"
}
]
}
]
}
{
"word": "strongman",
"stress": 4,
"forms": [
"силач"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кутак бугев чи, кутак цӏикӏкӏарав чи, къуватав чи"
}
]
}
{
"word": "strong; robust",
"stress": 3,
"stem": "КРЕПК",
"forms": [
"крепкий",
"крепкая",
"крепкое"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏараб, щулияб, къуватаб",
"examples": [
{
"en": "hard wood; strong tree",
"av": "щулияб гъветӏ"
},
{
"en": "hard nut to crack",
"av": "къвакӏараб цӏулакьо"
},
{
"en": "strong rope",
"av": "щулияб квар"
},
{
"en": "sturdy boots",
"av": "щулиял ботникаби"
},
{
"en": "strong word",
"av": "щулияб рагӏи"
},
{
"en": "strong tea",
"av": "къвакӏараб чай"
},
{
"en": "strong wind",
"av": "кутакаб гьури"
}
]
},
{
"text": "тазаяб, сахаб",
"precomment": "healthy",
"examples": [
{
"en": "strong organism",
"av": "тазаяб черх"
}
]
},
{
"text": "гучаб, загьаб, залимаб",
"precomment": "sturdy",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "strong person",
"av": "гучав чи"
},
{
"en": "strong tobacco",
"av": "къвакӏараб тамахьо"
},
{
"en": "strong expression",
"av": "кьварараб рагӏи, бадибе абураб рагӏи",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "strontium",
"stress": 4,
"forms": [
"стронций"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "стронций",
"comment": "химикияб элемент, металл"
}
]
}
{
"word": "structure",
"stress": 7,
"forms": [
"сооружение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бай, гьаби, гӏуцӏи, эхетизаби",
"precomment": "per verb to construct",
"comment": "мина ва ц."
},
{
"text": "рукъзал, мина, бараб бакӏ, гӏимарат",
"precomment": "building"
}
]
}
{
"word": "structure",
"stress": 5,
"forms": [
"строение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ригь, мина",
"precomment": "building, structure"
},
{
"text": "гӏуцӏцӏи, сокӏкӏин, рекъезабун бай",
"precomment": "structure"
}
]
}
{
"word": "structure",
"stress": 7,
"forms": [
"структура"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏи; гӏуцӏун бугеб куц, гӏуцӏараб къагӏида; жидедасан щибниги гӏуцӏарал бутӏабазул бухьен, гьоркьоблъи",
"examples": [
{
"en": "structure of the state apparatus",
"av": "пачалихъияб аппараталъул гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "struggle",
"stress": 4,
"forms": [
"барахтаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "чӏва-чӏвадизе, вегухъе хьвагӏезе, теркӏезе",
"examples": [
{
"en": "to flounder in water",
"av": "лъелъ чӏва-чӏвадизе"
}
]
}
]
}
struggle; confrontation
сообщить о неточности{
"word": "struggle; confrontation",
"stress": 9,
"forms": [
"противоборство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "дандечӏей, къеркьей"
}
]
}
{
"word": "struggle; fight",
"stress": 6,
"forms": [
"борьба"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къеркьей",
"examples": [
{
"en": "struggle for peace",
"av": "ракълие гӏоло къеркьей"
},
{
"en": "class struggle",
"av": "классияб къеркьей"
},
{
"en": "national liberation struggle",
"av": "миллияб эркенлъиялъе гӏоло къеркьей"
},
{
"en": "struggle for improving product quality",
"av": "къайидул качество лъикӏлъизабиялъе гӏоло къеркьей",
"comment": "къайи лъикӏ гьабиялъе гӏоло къеркьей"
}
]
},
{
"text": "гугари, речӏчӏахъ лъугьин",
"labels": [
"sports term"
],
"examples": [
{
"en": "Greco-Roman wrestling",
"av": "классикияб гугари"
}
]
}
]
}