{
"word": "Shia Islam",
"stress": 3,
"forms": [
"шиизм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шигӏизм",
"comment": "исламалда бугеб цо рикьи"
}
]
}
{
"word": "shied away",
"stress": 4,
"forms": [
"шарахнуться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "циндаго цояб рахъалдехун кӏанцӏизе",
"examples": [
{
"en": "the horse shied aside",
"av": "чу циндаго цояб рахъалдехун кӏанцӏана"
}
]
},
{
"text": "сунданиги кутакалда тункизе, кьабизе",
"examples": [
{
"en": "the boat slammed sideways into the tree",
"av": "раса хьибилса кутакалда гъотӏода тункана"
}
]
}
]
}
{
"word": "shield",
"forms": [
"щит"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъалхъан",
"labels": [
"military term"
]
},
{
"text": "къоно",
"comment": "рукъзабазе цебеккунго бетоналъул гьабураб къадал бутӏа",
"labels": [
"construction term"
]
},
{
"text": "хъарщи",
"comment": "лъазабиял чӏвалеб"
},
{
"text": "щит",
"comment": "баскетбол хӏазе корзина щула гьабураб хъарщи"
},
{
"text": "щит",
"comment": "электрикалъул алатал тӏад щула гьарураб мармаралъул къоно"
},
{
"text": "щит",
"comment": "кьвагьдезе ругьун гьаризе ралъдада лъураб кӏудияб ишан",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "to return on the shield",
"av": "къун вуссине"
},
{
"en": "to return with a shield (victorious)",
"av": "бергьун вуссине"
},
{
"en": "to extol someone",
"av": "кӏудияб къимат кьезе (гьабизе), кутакалда веццизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "shield",
"stress": 6,
"forms": [
"щитовой",
"щитовая",
"щитовое"
],
"senses": [
{
"text": "къаназул гьабураб",
"comment": "мина"
}
]
}
{
"word": "shield oneself",
"stress": 7,
"forms": [
"заслониться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бахчизе, цӏунизе",
"comment": "щибниги жо цебе ккун",
"examples": [
{
"en": "shield one's eyes from the sun with a hand",
"av": "квер цебе ккун, бакъудаса бахчизе (гьумер)"
}
]
}
]
}
{
"word": "shield-shaped",
"stress": 8,
"forms": [
"щитообразный",
"щитообразная",
"щитообразное"
],
"senses": [
{
"text": "хъалхъан гӏадаб, хъалхъаналда релълъараб"
}
]
}
shield; defend; fence off
сообщить о неточности{
"word": "shield; defend; fence off",
"stress": 6,
"forms": [
"выгораживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выгородить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shield; flap; visor",
"stress": 4,
"forms": [
"щиток"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб щит"
},
{
"text": "оцхӏутӏил куркьбазул къвакӏараб пластинка",
"comment": "хъал",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "shield; shade; block",
"stress": 7,
"forms": [
"заслонять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "заслонить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shift",
"stress": 5,
"stem": "ПОСМЕНН",
"forms": [
"посменный",
"посменная",
"посменное"
],
"senses": [
{
"text": "сменаялъулаб; цояз цоял хисун, гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "shift work",
"av": "сменаби ккун гьабулеб хӏалтӏи; сменаялъул заманалда гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "shift",
"stress": 3,
"stem": "СМЕН",
"forms": [
"смена"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хиси",
"comment": "by the verb to change",
"examples": [
{
"en": "change of seasons",
"av": "лъагӏалил заманаби хиси"
},
{
"en": "change of clothes",
"av": "ретӏел хиси"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "смена; гӏел",
"comment": "на предприятии",
"examples": [
{
"en": "the plant works in three shifts",
"av": "завод лъабго сменаялъ хӏалтӏула"
},
{
"en": "the evening shift has come",
"av": "къасисеб смена бачӏана"
},
{
"en": "to prepare one's successors",
"av": "живго хисизе цӏияб гӏел хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "shifting sand",
"stress": 4,
"stem": "ЗЫБУЧ",
"forms": [
"зыбучий",
"зыбучая",
"зыбучее"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏолеб, щванкӏолеб",
"examples": [
{
"en": "quicksand",
"av": "цо хӏалалда чӏолерел салул гохӏал"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "зыбкий",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shift; alternate",
"stress": 3,
"stem": "СМЕНН",
"forms": [
"сменный",
"сменная",
"сменное"
],
"senses": [
{
"text": "сменаялъул, хисиялъул, хисулеб",
"examples": [
{
"en": "shift meeting in the workshop",
"av": "цехалда сменаялъул данделъи"
},
{
"en": "shift work",
"av": "сменалда гьабулеб хӏалтӏи, сменаби ккун, гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "shift; displace",
"stress": 5,
"forms": [
"смещать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "сместить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shift; movement",
"forms": [
"сдвиг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бугелъуса багъаризаби",
"comment": "according to the verb to shift",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "бугелъуса багъари",
"comment": "by the verb to move",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "цебетӏей, мадар лъугьун, хисун цебе гьункьи",
"comment": "в работе, в науке",
"examples": [
{
"en": "advances in work",
"av": "хӏалтӏулъ цебетӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "Shiite",
"stress": 3,
"forms": [
"шиит"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шигӏитав"
}
]
}
{
"word": "Shiite",
"stress": 3,
"forms": [
"шиитский",
"шиитская",
"шиитское"
],
"senses": [
{
"text": "шигӏитазул"
},
{
"text": "шигӏитияб"
}
]
}
{
"word": "shilling",
"stress": 2,
"forms": [
"шиллинг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шиллинг",
"comment": "1 Англиялда хӏалтӏизабулеб фунт стерлингалъул, къого бутӏа гьабун, цо бутӏа; 2 Австриялда ва Африкаялъул цо-цо улкабазда хӏалтӏизабулеб гӏарац"
}
]
}
{
"word": "shin",
"stress": 2,
"forms": [
"голень"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рицӏимахӏу",
"labels": [
"anatomy"
]
}
]
}
{
"word": "shine",
"stress": 5,
"forms": [
"светить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи кьезе, гвангъизабизе, нур кьезе"
}
]
}
shine; gloss; brilliance
сообщить о неточности{
"word": "shine; gloss; brilliance",
"forms": [
"блеск"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъи; кунчӏи; кунчӏ-кунчӏи; паркъи; паркъ-паркъи; цӏваки; цӏвак-цӏваки",
"examples": [
{
"en": "shine of the sun",
"av": "бакъул гвангъи"
},
{
"en": "to polish to a shine",
"av": "цӏвакизегӏан бацӏцӏине"
}
]
},
{
"text": "гьайбатлъи; берцинлъи; гогьар",
"precomment": "magnificence",
"examples": [
{
"en": "in all its glory",
"av": "кинабго жиндир гьайбатлъиялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "shine; glow",
"stress": 3,
"stem": "СИЯ",
"forms": [
"сиять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кунчӏизе, гвангъизе",
"labels": [
"in the direct and figurative sense"
],
"examples": [
{
"en": "stars are shining in the dark sky",
"av": "бецӏаб зодир кенчӏолел руго цӏваби"
},
{
"en": "his eyes shone with joy",
"av": "вохиялъ гьесул берал кенчӏолел рукӏана"
}
]
},
{
"text": "кенчӏезе, нур речӏчӏизабизе, канлъи кьезе"
}
]
}
{
"word": "shine; look sleek",
"stress": 5,
"forms": [
"лосниться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏир-цӏиризе, цӏвак-цӏвакизе, кунчӏ-кунчӏизе"
}
]
}
{
"word": "shine; sparkle",
"stress": 6,
"forms": [
"блестеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кенчӏезе, паркъезе"
},
{
"text": "лъикӏлъиялдалъун (тӏокӏлъиялдалъун) батӏалъизе; асар лъугьинабизе; хӏайранлъизаризе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "he shines with wit",
"av": "дов (цогидаздаса) гӏакълуялъ тӏокӏав вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "shine; sparkle",
"stress": 6,
"forms": [
"блистать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "to shine with eloquence",
"av": "пасихӏлъи бихьизабизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "блестеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shine; sparkle",
"stress": 6,
"stem": "СВЕРКА",
"forms": [
"сверкать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кенчӏезе, кӏунчӏ-кунчӏизе, пирхизе, гвангъизе",
"examples": [
{
"en": "lightning flashes",
"av": "пири пирхулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "shingle",
"forms": [
"гонт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гонт",
"comment": "тӏохда кквезе хӏадур гьарурал хъорщол кескал",
"labels": [
"collective noun"
],
"examples": [
{
"en": "the roof was shingled",
"av": "тӏохда гонт ккуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "shingle",
"stress": 3,
"forms": [
"дранка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дранка",
"comment": "мокърукь, къадада хӏарщ кквезелъун гъоркь кьабулеб тӏеренаб чӏедераб хъарщи",
"labels": [
"collective noun"
]
}
]
}
{
"word": "ship",
"stress": 6,
"forms": [
"корабельный",
"корабельная",
"корабельное"
],
"senses": [
{
"text": "гамил(аб), гуми гьариялда хурхараб",
"examples": [
{
"en": "ship timber",
"av": "гуми гьаризе бегьулел рорхатал гъутӏби ругеб рохь"
}
]
}
]
}
{
"word": "ship",
"stress": 4,
"stem": "КОРАБЛ",
"forms": [
"корабль"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гама",
"examples": [
{
"en": "warship",
"av": "рагъул гама"
},
{
"en": "airship",
"av": "самолет, дирижабль"
},
{
"en": "spaceship",
"av": "космосалъул гама"
},
{
"en": "burn one's boats",
"av": "нахъ вуссин гьечӏеб гали тӏамизе, аралда гарацӏ базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "shipbuilder",
"stress": 6,
"forms": [
"корабел"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гуми гьарулев чи, гуми гьаризе проектал рахъулев чи"
}
]
}
{
"word": "shipbuilder",
"stress": 12,
"forms": [
"кораблестроитель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гуми гьариялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "shipbuilder",
"stress": 9,
"forms": [
"судостроитель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гумул (гуми) гьарулев чи"
}
]
}
{
"word": "shipbuilding",
"stress": 12,
"forms": [
"кораблестроение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гуми гьари"
},
{
"text": "гуми гьариялъул гӏелму"
}
]
}
{
"word": "shipbuilding",
"stress": 9,
"forms": [
"судостроение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гумул (гуми) гьари"
}
]
}
{
"word": "shipbuilding",
"stress": 9,
"stem": "СУДОСТРОИТЕЛЬН",
"forms": [
"судостроительный",
"судостроительная",
"судостроительное"
],
"senses": [
{
"text": "гумул гьарулеб",
"examples": [
{
"en": "shipbuilding yard",
"av": "гумул гьарулеб верфь"
}
]
},
{
"text": "гумул гьариялда бухьараб"
}
]
}
{
"word": "shipment; dispatch",
"stress": 5,
"forms": [
"отгрузка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадги лъун, битӏи",
"precomment": "by the verb ship"
}
]
}
{
"word": "shipowner",
"stress": 9,
"forms": [
"судовладелец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гамил бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "shipping company",
"stress": 6,
"forms": [
"пароходство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "пароходство",
"comment": "гуми хьвадиялъул иш бачунеб идара"
}
]
}
{
"word": "shiprepair",
"stress": 8,
"stem": "СУДОРЕМОНТН",
"forms": [
"судоремонтный",
"судоремонтная",
"судоремонтное"
],
"senses": [
{
"text": "гумул къачӏалеб; ремонт гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "ship repair shop",
"av": "гумул къачӏалеб мастерская"
}
]
}
]
}
{
"word": "shipwreck",
"stress": 12,
"forms": [
"кораблекрушение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гама гъанкъи",
"examples": [
{
"en": "be shipwrecked",
"av": "гама гъанкъизе",
"comment": "ралъад багъарун, жагъаллъи ккун"
}
]
}
]
}
{
"word": "shipyard",
"stress": 6,
"forms": [
"судоверфь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "судоверфь",
"comment": "гумул гьарулеб, гьел къачӏалеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "shipyard; dockyard",
"forms": [
"верфь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "верфь",
"comment": "гама гьабулеб ва къачӏалеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "ship; load",
"stress": 7,
"forms": [
"отгрузить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе",
"precomment": "what ('t'adgi l'un, t'ade ban')",
"comment": "къайи ва гь.ц.",
"examples": [
{
"en": "to unload coal",
"av": "тӏурччи битӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ship; marine",
"stress": 6,
"forms": [
"судовой",
"судовая",
"судовое"
],
"senses": [
{
"text": "гамил",
"examples": [
{
"en": "ship's crew",
"av": "гамил команда"
},
{
"en": "shipboard discipline",
"av": "гамида букӏунеб гӏадлу-низам"
}
]
}
]
}
{
"word": "shirk; evade",
"stress": 4,
"forms": [
"отвиливать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отвильнуть",
"kind": "see"
}
]
}
shirk; loaf on the job
сообщить о неточности{
"word": "shirk; loaf on the job",
"stress": 4,
"forms": [
"отлынивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "вахчаризе, хьвазе",
"precomment": "from what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "shirk work",
"av": "хӏалтӏудаса вахчаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "shirt",
"stress": 4,
"forms": [
"рубаха"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гурде"
},
{
"labels": [
"expression"
],
"examples": [
{
"en": "good-natured fellow",
"av": "рекӏелъ чӏухӏи гьечӏев, ракӏ рагьарав чи",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рубашка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "shirt",
"stress": 4,
"stem": "РУБАШК",
"forms": [
"рубашка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гурде",
"examples": [
{
"en": "dress shirt",
"av": "тӏасангурде"
},
{
"en": "undershirt",
"av": "гъоркьангурде"
},
{
"en": "nightgown; nightshirt",
"av": "вегулелъул ретӏунеб гурде"
}
]
},
{
"precomment": "to be left in one's shirt",
"text": "мискинлъизе, магӏишат биххизе"
},
{
"precomment": "to be born under a lucky star",
"text": "тӏалихӏ кьезе; гӏорцӏен къинлъизе, икъбал ккезе (талихӏав, икъбал кьурав чиясул хӏакъалъулъ)"
}
]
}
{
"word": "shirt",
"stress": 4,
"stem": "СОРОЧК",
"forms": [
"сорочка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гурде",
"comment": "бихьиназул тӏасан, руччабазул гъоркьан ретӏунеб",
"examples": [
{
"en": "nightgown",
"av": "къаси (бусада) ретӏунеб гурде"
},
{
"en": "be born under a lucky star",
"av": "битӏ ккезе, кидаго талихӏ кьезе",
"comment": "кидаго битӏ кколев, талихӏ кьурав чиясул хӏакъалъулъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "shish kebab",
"stress": 5,
"forms": [
"шашлычный",
"шашлычная",
"шашлычное"
],
"senses": [
{
"text": "шашлыказул"
}
]
}
{
"word": "shiver; tremor",
"forms": [
"дрожь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сорой, сороди, сири, гъаргъар",
"examples": [
{
"en": "cold shivering; cold chills",
"av": "цӏорораб гъаргъар"
}
]
}
]
}